Tài liệu Hướng dẫn tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học

HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG CHO TRẺ LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC 1. Hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe (loại tiết: tác phẩm mới = đa số trẻ chưa biết tác phẩm) a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ biết tên truyện, tên các nhân vật - Trẻ cảm nhận và hiểu được nội dung câu chuyện - Trẻ hiểu từ mới *Kĩ năng: - Nghe hiểu câu chuyện cô kể - Trả lời được các câu hỏi của GV *Thái độ: - Hứng thú và bộc lộ cảm xúc khi nghe GV kể chuyện, tích cực tham gia các hoạt động. - GD: b. Chuẩn bị * Xác định cách kể chuyện * Đồ dùng dạy học * Địa điểm, đội hình c. Cách tiến hành: * B1: Giới thiệu truyện Có thể đàm thoại hoặc sử dụng đồ dùng trực quan, tạo ra 01 tình huống kích thích trẻ lắng nghe cô kể câu chuyện *B2: GV kể chuyện -Thông thường: GV có thể kể chuyện 02 lần (lần 1: kết hợp cử chỉ, điệu bộ, lần 2 kết hợp đồ dùng trực quan) - Tuy nhiên, phụ thuộc vào tác phẩm và khả năng hiểu của trẻ, GV có thể: + kể chuyện 01 lần hoặc 2, 3 lần + Có thể chỉ kể kết hợp cử chỉ, nét mặt hoặc chỉ kể kết hợp với đồ dùng trực quan *B3: Giúp trẻ hiểu và cảm nhận nội dung câu chuyện - Kết hợp các phương pháp: đàm thoại, giảng giải, sử dụng đồ dùng, kể trích dẫn truyện - Sử dụng câu hỏi giúp trẻ cảm nhận và hiểu tác phẩm *B4: GV kể lại câu chuyện 1 lần (nếu trẻ hứng thú) Hoặc tùy khả năng của trẻ, có thể: - Cho trẻ thể hiện hành động, một số lời thoại của nhân vật - Kể lại truyện bằng hình thức kể cùng cô, kể phân vai, hoặc kể với tranh, với rối, 2. Hoạt động dạy trẻ kể lại chuyện (loại tiết: đa số trẻ đã biết tác phẩm) a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ nhớ tên truyện, tên các nhân vật - Hiểu và nhớ diễn biến của câu chuyện. - Hiểu từ mới * Kĩ năng: - Trẻ nghe hiểu và trả lời được các câu hỏi của cô - Thể hiện được ngữ điệu giọng nói các nhân vật - Kể diễn cảm câu chuyện với sự hướng dẫn của GV bằng các hình thức phù hợp (Phân đoạn, phân vai, kết hợp tranh, rối, đóng kịch ) * Thái độ: - Hứng thú kể lại câu chuyện, tích cực tham gia các hoạt động - GD: b. Chuẩn bị * Xác định cách kể chuyện * Đồ dùng dạy học * Địa điểm, đội hình c. Cách tiến hành: * B1: Giới thiệu truyện Gv có thể nói lời 01 nhân vật, hoặc sử dụng đồ dùng trực quan, tạo ra 01 tình huống gợi trẻ nhớ lại câu chuyện đã biết. *B2: GV kể chuyện GV có thể kể chuyện 1 lần (nếu cần thiết), bước này hoàn toàn có thể cắt bỏ. * B3: Giúp trẻ nhớ câu chuyện - Kết hợp các phương pháp: đàm thoại, giảng giải, sử dụng đồ dùng, kể trích dẫn truyện. - Chú ý: sử dụng câu hỏi giúp trẻ nhớ tác phẩm (yêu cầu trẻ thể hiện được ngữ điệu giọng các nhân vật, cho trẻ cơ hội sáng tạo ra lời thoại mới cho nhân vật). * B4: Dạy trẻ kể lại câu chuyện GV lựa chọn 1 – 2 - 3 hình thức phù hợp hướng dẫn trẻ kể chuyện trong 06 hình thức dưới đây: - GV và trẻ cùng kể: cô là người kể chính, trẻ kể cùng cô. Hình thức này chỉ áp dụng cho lứa tuổi nhà trẻ và mẫu giáo bé (ngôn ngữ của trẻ chưa phát triển) - Trẻ kể cá nhân: chỉ dành cho những trẻ khá, giỏi, có khả năng ghi nhớ tốt - Kể theo hình thức phân đoạn: cô chia truyện thành các đoạn, mỗi đoạn trọn vẹn một nội dung, gọi các cá nhân trẻ lên kể lần lượt các đoạn, mỗi trẻ kể một đoạn. - Kể theo hình thức phân vai: cô cho trẻ nhận vai hoặc phân vai cho trẻ, người dẫn chuyện sẽ do cô hoặc một trẻ khá, giỏi trong lớp đảm nhận. - Kể kết hợp với tranh, rối (xem lại phần cách sử dụng đồ dùng trực quan để dạy trẻ đọc thơ và kể lại chuyện) - Kể theo hình thức đóng kịch 3. Hoạt động Đọc truyện cho trẻ nghe a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ biết tên truyện, tên các nhân vật, tên tác giả (và nhà xuất bản) - Trẻ cảm nhận và hiểu được nội dung câu chuyện - Trẻ hiểu từ mới *Kĩ năng: - Nghe hiểu câu chuyện cô đọc - Trả lời được các câu hỏi của GV * Thái độ: - Hứng thú và bộc lộ cảm xúc khi nghe GV đọc truyện, tích cực tham gia các hoạt động. - GD: b. Chuẩn bị * Sách truyện * Xác định cách đọc truyện * Địa điểm, đội hình c. Cách tiến hành: B1: Giới thiệu truyện (thường sử dụng trang bìa để giới thiệu: tên truyện, tên tác giả, nhà xuất bản, ) B2: GV đọc truyện 1 - 2 lần Lưu ý: GV thực hiện đúng các kĩ năng: cầm sách, lật giở sách và đọc sách B3: Giúp trẻ hiểu nội dung câu chuyện -kết hợp các phương pháp: đàm thoại, giảng giải, đọc trích dẫn - GV có thể hỏi trẻ về nội dung của từng trang truyện tranh và đọc lại phần chữ dưới tranh B4: GV đọc lại truyện (nếu trẻ hứng thú) Hoặc tùy khả năng của trẻ, có thể: - Cho trẻ thể hiện hành động, một số lời thoại của nhân vật - Trẻ kể lại bằng phân vai, kể với tranh, với rối, - Trẻ “đọc” cho nhau nghe (bắt chước kĩ năng đọc của cô) 4.Hoạt động đọc thơ cho trẻ nghe a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ biết tên bài thơ - Trẻ cảm nhận được nội dung và cảm xúc trong bài thơ - Trẻ hiểu từ mới *Kĩ năng: - Chú ý nghe cô đọc thơ - Trả lời được một số câu hỏi của GV *Thái độ: - Trẻ hứng thú nghe cô đọc thơ, bộc lộ cảm xúc khi nghe GV đọc thơ. - GD: b. Chuẩn bị * Xác định cách đọc thơ * Đồ dùng dạy học * Địa điểm, đội hình c. Cách tiến hành: Bước 1: Giới thiệu bài thơ Bước 2: GV đọc thơ 2 – 3 lần Có thể đọc kết hợp cử chỉ, nét mặt hoặc đồ dùng trực quan Bước 3: Giúp trẻ hiểu nội dung bài thơ Phối hợp sử dụng các phương pháp: đàm thoại, giảng giải và sử dụng trực quan Bước 4: GV đọc lại bài thơ (khuyến khích trẻ đọc cùng cô) Lưu ý: số lần đọc phụ thuộc vào hứng thú của trẻ 5. Hoạt động dạy trẻ đọc thuộc, diễn cảm thơ 5.1. Hoạt động Dạy trẻ đọc thuộc, diễn cảm thơ (loại tiết: tác phẩm mới = đa số trẻ chưa biết) a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ biết tên bài thơ, tác giả - Trẻ hiểu và cảm nhận được nội dung bài thơ - Trẻ hiểu từ mới *Kĩ năng: - Nghe hiểu và trả lời được các câu hỏi của GV - Trẻ nhớ lời thơ và bước đầu đọc thuộc, diễn cảm bài thơ với sự hướng dẫn của GV bằng hình thức phù hợp *Thái độ: Thể hiện sự hồn nhiên, hứng thú khi đọc thơ, tích cực tham gia các hoạt động - GD: b. Chuẩn bị * Xác định cách đọc thơ * Đồ dùng dạy học * Địa điểm, đội hình c. Cách tiến hành: * B1: Giới thiệu bài thơ (tên bài thơ, tác giả) Lưu ý: có thể đàm thoại, hoặc sử dụng trực quan, tạo ra 01 tình huống kích thích trẻ lắng nghe cô đọc bài thơ * B2: GV đọc thơ 2 – 3 lần -Thông thường: có thể đọc lần 1 kết hợp cử chỉ, động tác, lần 2,3 đọc kết hợp đồ dùng trực quan - Tuy nhiên, phụ thuộc vào từng tác phẩm và độ tuổi cũng như khả năng hiểu của trẻ, GV có thể đọc 1 hoặc 2, 3 lần và có thể chỉ kết hợp với cử chỉ, động tác hoặc chỉ kết hợp với đồ dùng. * B3: Giúp trẻ hiểu và cảm nhận bài thơ Kết hợp các phương pháp: đàm thoại, giảng giải, sử dụng đồ dùng, đọc trích dẫn thơ *B4: Dạy trẻ đọc thuộc diễn cảm bài thơ + GV đọc lại bài thơ 1 vài lần, trẻ cùng đọc + Hướng dẫn trẻ đọc theo lớp, tổ nhóm, cá nhân Lưu ý: - GV dạy trẻ đọc từ đầu đến hết bài thơ. Không dạy trẻ đọc thuộc từng câu thơ rồi ghép thành bài thơ. - GV nhắc khi trẻ quên - Nguyên tắc sửa sai cho trẻ trong quá trình đọc thơ + GV chờ trẻ đọc xong bài thơ mới tiến hành sửa sai + Không nhắc lại lỗi sai của trẻ + GV đọc mẫu câu thơ đúng có chứa từ trẻ đọc sai và yêu cầu trẻ đọc lại giống cô + Nếu đến lần thứ 3 trẻ vẫn sai thì cô sẽ tiến hành sửa sai cho trẻ đó ngoài tiết học 5.2. Hoạt động Dạy trẻ đọc thuộc, diễn cảm thơ (loại tiết: đa số trẻ đã biết tác phẩm) a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ biết tên bài thơ, tác giả - Trẻ hiểu và nhớ nội dung bài thơ - Trẻ hiểu từ mới *Kĩ năng: - Trẻ nghe hiểu và trả lời được các câu hỏi của GV - Trẻ nhớ lời thơ và có thể thể hiện bài thơ bằng các hình thức phù hợp (đọc kết hợp cử chỉ, đồ dùng, nối tiếp ) *Thái độ: - Trẻ thể hiện sự hồn nhiên, hứng thú khi đọc thơ, tích cực tham gia các hoạt động - GD: b. Chuẩn bị * Xác định cách đọc thơ * Đồ dùng dạy học * Địa điểm, đội hình c. Cách tiến hành: * B1: Giới thiệu bài thơ (tên bài thơ, tác giả) Lưu ý: có thể đọc trích dẫn 01 đoạn thơ, cho trẻ xem đồ dùng, tạo ra 01 tình huống kích thích trẻ nhớ lại bài thơ đã biết. * B2: GV đọc thơ 1 lần -Phụ thuộc vào tác phẩm và khả năng của trẻ, GV có thể chỉ đọc kết hợp với cử chỉ, nét mặt hoặc đồ dùng. * B3: Giúp trẻ nhớ bài thơ -Phối hợp các phương pháp: đàm thoại, giảng giải, sử dụng đồ dùng, đọc trích dẫn thơ. -Chú ý: có những câu hỏi yêu cầu trẻ nhắc lại lời thơ * B4: Dạy trẻ đọc thuộc diễn cảm bài thơ - Tăng cường cho trẻ đọc cá nhân, đọc kết hợp tranh, rối, hoạt cảnh, đọc nối tiếp, 6. Dạy trẻ đọc đồng dao a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ biết tên bài đồng dao - Trẻ hiểu từ mới - Trẻ cảm nhận được nội dung bài đồng dao (với những bài có nội dung) * Kĩ năng: - Trẻ nghe hiểu và trả lời được các câu hỏi của cô - Trẻ nhớ và đọc bài đồng dao (có thể kết hợp với phách tre, trống, mõ hoặc trò chơi dân gian) * Thái độ: - Trẻ hứng thú đọc bài đồng dao và tích cực tham gia các hoạt động - GD: b. Chuẩn bị: * Xác định cách đọc bài đồng dao * Đồ dùng dạy học * Địa điểm, đội hình c. Cách tiến hành: * Bước 1: GV giới thiệu bài đồng dao * Bước 2: GV đọc bài đồng dao - Có thể kết hợp với cử chỉ, điệu bộ hoặc đồ dùng (nếu cần thiết) * Bước 3: giúp trẻ cảm nhận và hiểu bài đồng dao - Giảng giải từ mới, từ khó - Đàm thoại nếu bài đồng dao có nội dung Lưu ý: có nhiều bài đồng dao không có hoạt động này. *Bước 4: Dạy trẻ đọc đồng dao - Hướng dẫn trẻ trò chơi dân gian kết hợp với đọc bài đồng dao để trẻ vừa đọc vừa chơi - Có thể hướng dẫn trẻ đọc bài đồng dao kết hợp với nhạc cụ dân tộc, như: phách tre, mõ, trống, 7. Hoạt động dạy trẻ đóng kịch dựa theo tác phẩm văn học a. Mục tiêu: * Kiến thức: - Trẻ biết tên vở kịch, tên các nhân vật - Trẻ hiểu nội dung vở kịch * Kĩ năng: - Trẻ nghe hiểu và trả lời các câu hỏi của cô rõ ràng, mạch lạc - Thể hiện lời nói, hành động, cử chỉ, nét mặt, phù hợp với vai nhân vật - Phối hợp các vai với nhau và làm việc nhóm. - Rèn luyện sự bạo dạn, tự tin. * Thái độ: - Trẻ thích được tham gia đóng kịch và tích cực tham gia các hoạt động - GD: b. Chuẩn bị: - GV kể cho trẻ nghe câu chuyện nhiều lần nên trẻ có thể nhớ: tên truyện, các nhân vật, hành động, lời nói của các nhân vật; hình dung được nhân vật mình đóng vai (qua cử chỉ, động tác, nét mặt của GV khi kể, qua đồ dùng trực quan ) - Chuẩn bị sân khấu, trang phục, đạo cụ c. Cách tiến hành: * Bước 1: Giới thiệu vở kịch * Bước 2: Giúp trẻ nhớ kịch bản - Phối hợp các phương pháp: đàm thoại, giảng giải, trích dẫn - Đàm thoại với trẻ giúp trẻ nhớ lời, thể hiện ngữ điệu giọng của nhân vật, phối hợp lời nói với cử chỉ hành đông; biết phối hợp các vai với nhau * Bước 3: Trẻ đóng kịch - Phân vai (theo nhóm, mỗi nhóm đủ số nhân vật đóng vai, cho trẻ nhận vai hoặc cô phân vai) - Trò chuyện với trẻ về nhân vật trẻ đóng vai (trẻ nhớ lời, thể hiện ngữ điệu giọng của nhân vật, phối hợp lời nói với cử chỉ hành đông; biết phối hợp các vai với nhau ) - Trẻ luyện tập với sự giúp đỡ của GV - Hóa trang, biểu diễn Hướng dẫn lập kế hoạch làm quen với tác phẩm văn học GIÁO ÁN LÀM QUEN VĂN HỌC Tác phẩm: Hoạt động/Giờ học: Loại tiết: Đối tượng: Thời gian: Ngày soạn: Ngày dạy: I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: 2. Kỹ năng: 3. Thái độ: II. CHUẨN BỊ 1. Xác định cách kể chuyện / đọc thơ 2. Đồ dùng dạy học 3. Địa điểm, đội hình III. TIẾN HÀNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÔ HOẠT ĐỘNG CỦA TRẺ 1. Ổn định tổ chức GV có thể chọn 1 trong số các Trẻ hát/ chơi trò chơi/ giải hình thức sau để ổn định tổ câu đố/.. chức, gây hứng thú: + Hát + Trò chơi + Câu đố + Tín hiệu âm thanh 2. Bài mới 2.1. Giới thiệu tác phẩm 2.2. Giáo viên đọc/ Trẻ nghe GV đọc/ kể và kể tác phẩm Kết hợp cử chỉ quan sát Kết hợp đồ dùng 2.3. Giúp trẻ hiểu và cảm nhận tác phẩm/ Giúp trẻ nhớ tác phẩm - Sử dụng đồ dùng giúp trẻ dễ - Hệ thống câu hỏi trả lời câu hỏi 2 – 3 Trẻ trả lời của GV - Lời giảng của GV kết hợp đọc, kể trích dẫn giúp trẻ hiểu và cảm nhận/ nhớ tác phẩm 2.4. Dạy trẻ đọc thơ / Đọc/ kể + tranh/ rối/ cử chỉ, Trẻ đọc thơ, kể chuyện GV kể chuyện cho nét mặt... hoặc nghe Kể chuyện... trẻ nghe /Dạy trẻ kể lại chuyện 3. Kết thúc: - Nhận xét tiết học - Chuyển hoạt động