Đề khảo sát giữa học kì I Ngữ văn 9 - Năm học 2023-2024 - Trường THCS Bảo Sơn (Có đáp án)

PHÒNG GD&ĐT LỤC NAM ĐỀ KHẢO SÁT GIỮA HKI TRƯỜNG THCS BẢO SƠN Năm học: 2023-2024 Môn: Ngữ văn 9 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề) I. Đọc hiểu (6.0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi bên dưới : “Từ Đạt ở Khoái Châu, lên làm quan tại thành Đông Quan thuê nhà ở cạnh cầu Đồng Xuân, láng giềng với nhà quan Thiêm thư là Phùng Lập Ngôn. Phùng giầu(1) mà Từ nghèo; Phùng xa hoa mà Từ tiết kiệm; Phùng chuộng dễ dãi mà Từ thì giữ lễ. Lề thói hai nhà đại khái không giống nhau. Song cũng lấy nghĩa mà chơi bời(2) đi lại với nhau rất thân, coi nhau như anh em vậy. Phùng có người con trai là Trọng Quỳ, Từ có người con gái là Nhị Khanh, gái sắc trai tài, tuổi cũng suýt soát. Hai người thường gặp nhau trong những bữa tiệc, mến vì tài, yêu vì sắc, cũng có ý muốn kết duyên Châu Trần(3). Cha mẹ đôi bên cũng vui lòng ưng cho, nhân chọn ngày mối lái, định kỳ cưới hỏi. Nhị Khanh tuy hãy còn nhỏ, nhưng sau khi về nhà họ Phùng, khéo biết cư xử với họ hàng, rất hòa mục và thờ chồng rất cung thuận, người ta đều khen là người nội trợ hiền. Trọng Quỳ lớn lên, dần sinh ra chơi bời lêu lổng; Nhị Khanh thường vẫn phải can ngăn. Chàng tuy không nghe nhưng cũng rất kính trọng. Năm chàng 20 tuổi, nhờ phụ ấm được bổ làm một chức ở phủ Kiến Hưng. Gặp khi vùng Nghệ An có giặc, triều đình xuống chiếu kén một viên quan giỏi bổ vào cai trị. Đình thần ghét Lập Ngôn tính hay nói thẳng, ý muốn làm hại, bèn hùa nhau tiến cử. Khi sắc đi phó nhậm, Phùng Lập Ngôn bảo Nhị Khanh rằng: - Đường sá xa xăm, ta không muốn đem đàn bà con gái đi theo, vậy con nên tạm ở quê nhà. Đợi khi sông bằng nước phẳng, vợ chồng con cái sẽ lại cùng nhau tương kiến. Trọng Quỳ thấy Nhị Khanh không đi, có ý quyến luyến không rứt. Nhị Khanh ngăn bảo rằng: - Nay nghiêm đường vì tính nói thẳng mà bị người ta ghen ghét, không để ở lại nơi khu yếu, bề ngoài vờ tiến cử đến chốn hùng phiên, bên trong thực dồn đuổi vào chỗ tử địa. Chả lẽ đành để cha ba đào muôn dặm, lam chướng nghìn trùng, hiểm nghèo giữa đám kình nghê, cách trở trong vùng lèo mán, sớm hôm săn sóc, không kẻ đỡ thay? Vậy chàng nên chịu khó đi theo. Thiếp dám đâu đem mối khuê tình để lỗi bề hiếu đạo. Mặc dầu cho phấn nhạt hương phai, hồng rơi tía rụng, xin chàng đừng bận lòng đến chốn hương khuê (Trích Chuyện người nghĩa phụ ở Khoái Châu, Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Hội Nhà văn 2018) (1) giầu: đồng nghĩa với giàu có. (2) chơi bời: cùng chơi với nhau. (3) duyên Châu Trần.: Là một điển cố ở Trung Quốc để nói đến chuyện hôn nhân Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì? Câu 2. Đoạn trích được kể theo ngôi kể thứ mấy? Câu 3. Nhân vật chính trong đoạn trích là ai? Câu 4. Đoạn văn sau sử dụng cách dẫn nào? Chỉ rõ dấu hiệu nhận biết cách dẫn đó: Khi sắc đi phó nhậm, Phùng Lập Ngôn bảo Nhị Khanh rằng: - Đường sá xa xăm, ta không muốn đem đàn bà con gái đi theo, vậy con nên tạm ở quê nhà. Đợi khi sông bằng nước phẳng, vợ chồng con cái sẽ lại cùng nhau tương kiến. Câu 5. Em rút ra bài học gì qua lời khuyên chồng của Nhị Khanh ở cuối đoạn trích? Câu 6. Qua nhân vật Nhị Khanh, em hãy nêu suy nghĩ của mình về vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Câu 7. Em hãy giới thiệu khái quát về tác phẩm Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ. II. Làm văn (4.0 điểm) Em hãy đóng vai nhân vật Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ kể lại câu chuyện từ đầu đến khi người mẹ chồng qua đời đã được nàng lo liệu như đối với cha mẹ đẻ mình. -------------------Hết------------------- Đáp án đề kiểm tra giữa kì 1 Ngữ văn 9 Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU: 6,0 Câu 1:Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là tự sự (0.5 đ) Câu 2: Đoạn trích được kể theo ngôi kể thứ ba ( 0.5 đ) 1,2,3,4 Câu 3: Nhân vật chính : Từ Nhị Khanh ( 0.5) 2,5 Câu 4: Đoạn trích sử dụng cách dẫn trực tiếp. (0.5đ) Dấu hiệu: Lời dẫn được đặt sau dấu hai chấm và dấu gạch ngang (0.5 đ). - Nêu được bài học. + Trong cuộc sống khi gặp bất kỳ một tình huống nào phải biết ứng xử một 1,0 5 cách khéo léo, lời lẽ phải thấu tình đạt lí. + Trong gia đình phải biêt đề cao chữ hiếu và luôn quan tâm đến mọi người. Suy nghĩ về vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam: (chọn được đúng 3 ý) + Dịu dàng, nhân hậu. 6 + Đảm đang, tháo vát. 1,5 + Thương chồng, thương con, giàu đức hi sinh. + Luôn có ý thức xây dựng gia đình hạnh phúc . - Truyền kì mạn lục (ghi chép những điều kì lạ vẫn được lưu truyền), tác phẩm viết bằng chữ Hán 1,0 7 - Nhân vật thường là những người phụ nữ đức hạnh nhưng lại có số phận oan khuất bất hạnh II TẠO LẬP VĂN BẢN: 4,0 Xác định đúng vấn đề để kể (từ đầu đến khi mẹ chồng chết.) 0,25 Xác định đúng ngôi kể thứ nhất c. Triển khai vấn đề: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo những ý cơ 3,5 bản sau: * Vũ Nương tự giới thiệu về bản thân mình 0,5 * Vũ Nương kể lại sự việc phải đi lính của chồng ( có yếu tố tự sự,miêu tả, biểu cảm). 2,75 - Người mẹ dặn dò Trương Sinh. - Vũ Nương rót chén rượu đầy dặn chồng, tâm trạng của nàng lúc chia tay. - Nỗi nhớ chồng của Vũ Nương - Sự việc người mẹ chống lâm bệnh được Vũ Nương chăm sóc, lo liệu - Lời tâm sự của mẹ chồng trước khi qua đời - Nàng lo ma chay, tế lễ cho mẹ chồng. d. Chính tả, ngữ pháp 0,25 e. Sáng tạo - Thể hiện sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú. 0,25 - Lựa chọn và sắp xếp diễn biến câu chuyện một cách nghệ thuật; diễn đạt giàu cảm xúc, có giọng điệu riêng.