Chuyên đề Tổ chức Hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hóa ở Trường mầm non

PHÒNG GD&ĐT VIỆT YÊN TRƯỜNG MẦM NON BẢO NGỌC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC THEO TIẾP CẬN ĐA VĂN HÓA Ở TRƯỜNG MẦM NON Tăng Tiến, ngày 09 tháng 12 năm 2023 1. Một số vấn đề chung về tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non theo tiếp cận đa văn hóa trong cơ sở GDMN Nội dung cơ bản của chuyên đề 2. Hướng dẫn tổ chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non theo tiếp cận đa văn hóa. Hướng dẫn tổ chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non theo tiếp cận đa văn hóa. 2.1. Yêu cầu tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc 2.2. Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc 2.4. Lựa chọn nội dung của tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc 2.5. Tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non 2.6. Đánh giá, điều chỉnh kế hoạch và tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc Tìm hiểu về tiếp cận đa văn hoá trong giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non và sự đa dạng văn hóa trong âm nhạc Tiếp cận đa văn hoá trong giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non ➢Tác động có hướng đích của nhà giáo dục bằng các chiến lược và phương thức giáo dục phù hợp nhằm trang bị hiểu biết về sự đa dạng văn hóa về âm nhạc của các dân tộc cùng sinh sống trên địa bàn, hình thành thái độ tôn trọng giá trị truyền thống văn hóa về âm nhạc, phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc, nhận biết đặc trưng một số thể loại âm nhạc phù hợp với độ tuổi, kỹ năng sử dụng các phương tiện nghệ thuật để thể hiện bản thân qua sản phẩm âm nhạc. • Âm nhạc dành cho trẻ mầm non Việt Nam là một bộ phận cấu thành trong nền âm nhạc Việt Nam. Trẻ em trong những năm gần đây được tiếp cận rất nhiều các thể loại âm nhạc đa dạng. Bên cạnh những bài hát mang đặc trưng của âm nhạc truyền thống cũng có rất nhiều các bài hát được đặt lời mới từ nhạc nước ngoài như: Ước mơ (Nhạc Trung Hoa, lời mới: An Hòa) ( Đừng đi đằng kia có mưa (Nhạc Tiệp Khắc - Lời Việt: Hồng Đăng- • Con chim non (Dân ca Pháp- Ph%C3%A1p)) Có những bài hát ảnh hưởng của văn hóa nước ngoài (Chào nhau khi gặp), thậm chí là được viết lời trên giai điệu nhạc nước ngoài Hello hay Bạn có biết tên tôi (nhạc nước ngoài, lời Lê Đức, Thu Hiền) Hướng dẫn tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non theo tiếp cận đa văn hóa Tổ chức Tìm hiểu về Xây dựng kế Xác định Lựa chọn hoạt động yêu cầu tổ hoạch tổ mục tiêu của nội dung của giáo dục âm chức hoạt chức hoạt hoạt động hoạt động nhạc theo động giáo động giáo giáo dục âm giáo dục âm tiếp cận đa dục âm nhạc dục âm nhạc nhạc nhạc văn hóa Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hoá Dựa vào mục tiêu giáo dục mầm non, mục tiêu của lĩnh vực phát triển thẩm mĩ, giáo viện lập kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho nhóm/lớp. Quy trình lập kế hoạch tổ chức hoạt đông giáo dục âm nhạc theo hướng tiếp cận đa văn hóa (kế hoạch năm, kế hoạch chủ đề, kế hoạch tuần, kế hoạch ngày) được thực hiện theo 5 bước cơ bản: Quy trình lập kế hoạch tổ chức hoạt đông giáo dục âm nhạc theo hướng tiếp cận đa văn hóa: Gồm 5 bước • Bước 1. Phân tích khả năng âm nhạc của trẻ và thực tế việc tổ chức HĐGD âm nhạc theo tiếp cận đa văn hoá • Bước 2. Xác định mục tiêu của HĐGD âm nhạc theo tiếp cận đa văn hoá • Bước 3. Lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức HĐGD âm nhạc theo tiếp cận đa văn hoá phù hợp với trẻ và nhóm lớp • Bước 4. Thiết kế môi trường, lựa chọn tài liệu, học liệu theo tiếp cận đa văn hoá phù hợp với điều kiện thực tế • Bước 5. Tổ chức HĐGD âm nhạc theo tiếp cận đa văn hoá; Giám sát, đánh giá và điều chỉnh HĐGD âm nhạc bảo đảm yêu cầu theo tiếp cận đa văn hoá 1. Mục tiêu của hoạt động giáo dục âm nhạc theo hướng tiếp cận đa văn hóa Xác định mục tiêu của hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hóa 2. Xác định mục tiêu của hoạt động giáo dục âm nhạc theo hướng tiếp cận đa văn hóa Mục tiêu của hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hóa thể hiện qua các mục tiêu của lứa tuổi theo Chương trình Giáo dục mầm non. Lứa tuổi nhà trẻ: Mục tiêu giáo dục âm nhạc cho trẻ tập trung vào nuôi dưỡng những cảm xúc tích cực cho trẻ: “Thích nghe hát, hát và vận động theo nhạc”. Lứa tuổi mẫu giáo: mục tiêu giáo dục âm nhạc cho trẻ được mở rộng hơn, với 3 mục tiêu: Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, sinh hoạt lao động, cuộc sống trong tác phẩm nghệ thuật âm nhạc dân gian. Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc dân gian. Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động âm nhạc dân gian, có ý thức giữ gìn, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc qua các hoạt động âm nhạc. 2. Xác định mục tiêu của hoạt động giáo dục âm nhạc theo hướng tiếp cận đa văn hóa Cần dựa trên nhu cầu, hứng thú, khả năng của trẻ; điều kiện sống và điều kiện thực tiễn tại cơ sở GDMN và địa phương nơi trẻ sinh sống Tạo cơ hội cho trẻ được phát triển bản thân phù hợp với đặc điểm cá nhân và văn hóa của trẻ Thể hiện tính thống nhất và logic (theo lứa tuổi), hướng đến đạt được mục tiêu và kết quả mong đợi của hoạt động này trong cả năm học. 1. Nội dung của hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hóa Lựa chọn nội dung của hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hóa 2. Lựa chọn nội dung hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hóa 1. Nội dung của hoạt động giáo dục âm nhạc theo tiếp cận đa văn hóa - Lứa tuổi nhà trẻ gồm các nội dung giáo dục phát triển cảm xúc thẩm mĩ qua các hoạt động: Nghe hát, hát và vận động đơn giản theo các thể loại âm nhạc phù hợp với khả năng. - Lứa tuổi mẫu giáo gồm các nội dung: + Cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên + Một số kỹ năng trong hoạt động âm nhạc: nghe, hát, vận động theo các bản nhạc/bài hát (các thể loại âm nhạc trong nước và quốc tế) + Thể hiện sự sáng tạo khi tham gia các hoạt động âm nhạc. Lựa chọn nội dung hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non theo tiếp cận đa văn hóa • - Giáo viên cần căn cứ vào nội dung Chương trình Giáo dục mầm non, các mục tiêu đã xác định và điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của nhóm/lớp cũng như khả năng của trẻ để lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp với trẻ tại nhóm/lớp. • - Từ nội dung của lĩnh vực giáo dục thẩm mĩ trong Chương trình Giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục mầm non phát triển nội dung cho mỗi độ tuổi. Trên cơ sở đó, giáo viên lựa chọn nội dung giáo dục âm nhạc cụ thể để tổ chức cho trẻ trong nhóm/lớp mình phụ trách. • Ví dụ: Đối với địa phương có dân tộc Tày sinh sống, nội dung giáo dục theo Chương trình Giáo dục mầm non “Cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên, vẻ đẹp của cuộc sống gần gũi xung quanh trẻ và trong các bản nhạc/ bài hát” của trẻ 3-4 tuổi có thể xác định như sau: Bộc lộ cảm xúc khi nghe âm thanh gợi cảm (từ tiếng sáo, nhị, đàn tính, trống, kèn, quả nhạc, chùm nhạc, chũm chọe ), các bài hát, bản nhạc gần gũi (của dân tộc Tày và một số dân tộc khác) Một số lưu ý trong việc lựa chọn nội dung hoạt động giáo dục âm nhạc cụ thể cho trẻ tại nhóm/lớp theo hướng tiếp cận đa văn hóa - Lựa chọn bài hát/bản nhạc phù hợp với khả năng của trẻ: dễ thuộc, dễ hát, dễ nghe, dễ chơi. - Lựa chọn nội dung của hoạt động giáo dục âm nhạc theo chủ đề/sự kiện/lễ hội - Lựa chọn nội dung của hoạt động giáo dục âm nhạc khuyến khích được trẻ phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự tin thể hiện phong cách cá nhân. - Lựa chọn nội dung của hoạt động giáo dục âm nhạc phù hợp với điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc của nhóm/lớp MỘT SỐ LƯU Ý • * Đối với kế hoạch năm, theo khung thời gian năm học, căn cứ vào tình hình thực tế của nhóm/lớp, lựa chọn và phân bổ nội dung hoạt động giáo dục âm nhạc bảo đảm tính đa dạng văn hóa trong giáo dục âm nhạc: đa dạng thể loại âm nhạc, đa dạng văn hóa các dân tộc, đa dạng hình thức tổ chức Lưu ý, xây dựng các hoạt động gắn với cuộc sống hằng ngày của trẻ, gắn với văn hóa địa phương nơi trẻ sinh sống, các hoạt động văn hóa lễ hội dân gian để bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống. • Ví dụ: Nếu địa phương thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ, phần đông trẻ là dân tộc Kinh, kế hoạch hoạt động giáo dục âm nhạc phần nhiều sẽ gắn với sự đa dạng văn hóa trong các bài hát/bản nhạc thuộc vùng đồng bằng Bắc bộ, phần còn lại sẽ là các hoạt động gắn các tác phẩm thuộc các vùng dân tộc khác, trong đó có thể có cả tác phẩm nước ngoài. MỘT SỐ LƯU Ý • * Đối với kế hoạch chủ đề, kế hoạch tuần, giáo viên cần lưu ý thiết kế các hoạt động giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi để có thể khai thác hết các nội dung giáo dục cũng như tăng sự tiếp xúc, tiếp nhận sự đa văn hóa cho trẻ qua âm nhạc. Các nội dung giáo dục âm nhạc cần tập trung theo một chủ đề, sự kiện nào đó dễ khai thác và giúp trẻ hiểu sâu về nét văn hóa đó. • Ví dụ: Thời gian gần Tết nguyên đán, giáo viên tích hợp các hoạt đông giáo dục âm nhạc vào chế độ sinh hotạ hằng ngày như: Mở các bài hát/bản nhạc về phong tục, tập quán ngày Tết của các dân tộc cho trẻ nghe khi đón/trả trẻ, khi học, khi chơi, biểu diễn cuối tuần MỘT SỐ LƯU Ý • * Đối với kế hoạch hoạt động cụ thể (kế hoạch ngày): Tùy theo nội dung hoạt động giáo dục, giáo viên cần thiết kế các hoạt động với đa dạng hình thức để tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc với sự đa dạng, được phối hợp hoạt động với nhiều bạn và chủ động tự tin thể hiện văn hóa cá nhân. Cần lưu ý chuẩn bị các câu hỏi gợi mở, những lời động viên, khuyến khích trẻ. • Ví dụ: Hoạt động nghe nhạc - nghe hát bài Bạn ơi lắng nghe (dân ca Ba Na): Cho trẻ cảm thụ các âm thanh trong tự nhiên, cho trẻ xem tranh về nội dung bài hát (dòng suối, đàn cá, rẫy lúa trong nắng, đàn chim câu ); cho trẻ nghe giai điệu bài hát, cho trẻ nghe tiếng nhạc cụ đặc trưng của dân ca Ba Na trong bài hát, cho trẻ chơi với nhạc cụ - Hoạt động học: Khi tổ chức hoạt động học giáo viên cần tiến hành theo phương châm “Học mà chơi - chơi mà học”, áp dụng các phương pháp giáo dục theo chương trình giáo dục mầm non, linh hoạt hình thức tổ chức theo điều kiện thực tế, tránh áp đặt trẻ Tổ chức giáo Tích hợp nội dung giáo dục âm nhạc qua các hoạt động học của các dục âm nhạc lĩnh vực phát triển khác: - Hoạt động vui chơi: theo tiếp cận + Hoạt động chơi ngoài trời: đa văn hoá + Hoạt động chơi – hoạt động góc: - Hoạt động thể dục sáng: - Hoạt động ăn: - Hoạt động ngủ: - Hoạt động đón/trả trẻ: - Hoạt động sự kiện, lễ hội: