Tài liệu Ý nghĩa của hoạt động góc cho trẻ trải nghiệm ở trường Mầm non theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

Ý NGHĨA CỦA HOẠT ĐỘNG GÓC CHO TRẺ TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MN THEO QUAN ĐIỂM LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM 1. Hoạt động trải nghiệm trong giáo dục cho trẻ mầm non là gì? Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành ,hoạt động trải nghiệm được sử dụng như là một hình thức, một phương pháp, quan điểm giáo dục. Hoạt động trải nghiệm khiến trẻ sử dụng tổng hợp các giác quan (nghe, nhìn, chạm, ngửi ) để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận được lâu hơn. Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng. Trẻ được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp, từ đó giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin. Hoạt động trải nghiệm giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ. 2. Tầm quan trọng của hoạt động góc Trẻ mầm non học mà chơi - chơi mà học và hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ. Thông qua hoạt động góc, các bé sẽ được hình thành và phát triển cấu trúc tâm lý của bản thân. Hoạt động này có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ và vui chơi là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi mầm non. Hoạt động góc là phương tiện hỗ trợ sự phát triển toàn diện cho trẻ về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ. Bên cạnh đó, hoạt động này còn giúp trẻ biết chia sẻ niềm vui của mình với các bạn, với cộng đồng làm cho thế giới xung quanh bé luôn tươi đẹp và rộng lớn hơn. Nhờ hoạt động góc, các bé được tham gia vào xã hội người lớn theo cách riêng của mình, chúng sẽ tưởng tượng mình là người lớn và cũng đóng một cương vị xã hội như cô giáo, bác sĩ, chú công nhân, cô bán hàng, chú bộ đội, kĩ sư xây dựng Với vai trò đó, các bạn nhỏ đã tái tạo lại cuộc sống của người lớn một cách tổng quát để nhập vai chơi nhằm hình thành thói quen, kỹ năng trong cuộc sống sau này của trẻ. Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động góc sẽ tạo nhiều cơ hội cho trẻ hoạt động học tập tốt nhất, học được nhiều cách khác nhau phù hợp với phương châm “Học mà chơi, chơi bằng học”. Đúng vậy với trẻ mầm non vui chơi không chỉ là hoạt động giúp trẻ giải trí, thư giãn mà còn giúp trẻ cảm nhận và khám phá thế giới xung quanh một cách tự nhiên, thuận lợi, nhanh chóng. 3. Tổ chức hoạt động trải nghiệm thông qua hoạt động góc. Trong quá trình giáo dục trẻ nói chung, tổ chức cho trẻ chơi nói riêng giáo viên cần phải biết dạy cho trẻ cái gì? chơi như thế nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt động học, phục vụ cho sự phát triển tư duy của trẻ, vì vậy đồ chơi càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích sự hứng thú và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xung quanh ở trẻ bấy nhiêu. * Hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động vui chơi góc nghệ thuật. * Đối với góc tạo hình: “Chủ đề Bản thân”. Cho trẻ làm một số đồ dùng từ các loại lá cây, mo cau, bẹ chuối như: dép, đồng hồ, vòng cổ, vòng tay... Trẻ làm xong cho trẻ đưa đến các góc bán hàng, chơi bán các loại đồ dùng, trẻ đưa đến góc học tập xếp tương ứng, đến góc khám phá khoa học đặc điểm của các lá cây, lá tròn, lá dài, trơn, xù xì.... - Vật liệu: + 2 mảnh lá chuối có chiều rộng bằng nhau khoảng 2-3cm + Trong đó 1 mảnh dài 10-15 cm; một mảnh dài 3-4cm - Cách làm: + Đặt mảnh lá chuối dài làm nét thẳng của chữ cái ( T ) + Đặt mảnh ngắn làm nét ngang của chữ cái (T) + Gập lần lượt 2 mép của nét ngang vào nét thẳng rồi miết cho thẳng. Gập tiếp phần thừa ra của nét thẳng phía trên xuống. Sau đó luồn đầu dài của nét thẳng vào khe, kéo cho hết và miết cho vuông tạo thành đồng hồ. Hình 1: Trẻ làm đồng hồ đeo tay * Đối với góc âm nhạc: Khi trẻ được tham gia biểu diễn ở góc âm nhạc, trẻ được rèn luyện các kĩ năng nghe nhạc, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoải mái. Trò chơi đã trở thành phương tiện để đem đến cho trẻ phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội dung giáo dục. Ở góc này, tôi sắp xếp các trang phục, phục vụ hoạt động biểu diễn như: Băng, đĩa, mũ múa, quần áo, mô hình các nhạc cụ ( đàn, mic, trống, xắc xô, ). Hình 2: Trẻ đang biểu diễn ở góc âm nhạc * Hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động vui chơi góc xây dựng. Góc xây dựng là góc chơi biểu hiện khả năng sáng tạo của trẻ từ những viên gạch, khối xốp nhựa với những kích thước khác nhau trẻ có thể lắp ghép, xây dựng lên những công trình như: Trang trại chăn nuôi, khu vui chơi, đường giao thông Ví dụ: Ở chủ đề thực vật: Xây mô hình vườn ao chuồng Sau khi quan sát trẻ làm tôi có thể dùng câu hỏi: Xin chào các bác! Các bác đang xây gì đấy? Xây để làm gì ? Bác nào làm kỹ sư trưởng? Công việc của kỹ sư trưởng thì làm gì? Hình 3: Ảnh minh họa góc xây dựng * Hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động vui chơi góc phân vai. Ở hoạt động chơi góc phân vai trẻ được tham gia chơi những vai giàu cảm xúc như vai mẹ, cô giáo, góc chợ quê, góc dân gian, góc xây dựng trẻ được trải nghiệm những cảm xúc phong phú. Để trẻ thực sự vui sướng và hạnh phúc khi chơi trò chơi đóng vai thì vai trò của cô giáo vô cùng quan trọng, Tùy thuộc vào từng hoàn cảnh cụ thể mà cô giáo nhập vai và sử lý tình huống cho trẻ, lựa chọn cách tác động phù hợp trên cơ sở tôn trọng tuyệt đối không thô bạo, không bắt trẻ chơi theo ý tưởng của mình, mà để trẻ được tự do lựa chọn góc chơi, vai chơi, bạn chơi.... như vậy trẻ mới thực sự cảm thấy vui và hạnh phúc. Hình 4: Trẻ chơi nấu ăn Khi trẻ đã biết cách chơi tôi cho trẻ chơi theo cách của mình một cách tự nhiên tôi chỉ quan sát trẻ chơi và dùng câu hỏi kích thích sáng tạo của trẻ. Qua trò chơi đóng vai này giúp trẻ bắt chước lại những cử chỉ lời nói của mọi người xung quanh rồi tái hiện lại trong quá trình chơi, trong quá trình trẻ chơi còn cần giáo dục trẻ phải biết lễ phép, tôn trọng và biết cách xưng hô đúng mực vì đây là một xã hội thu nhỏ dưới trí nhớ, trí tưởng tượng của trẻ. * Hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động vui chơi góc học tập Góc học tập: Tôi cho trẻ tái tạo lại những gì đã được cô dạy trẻ trên tiết học nhằm tạo cho trẻ sự ghi nhớ vững bền hơn, củng cố những kĩ năng trẻ đã được học. Tư duy ngôn ngữ cũng phát triển. * Hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động vui chơi góc thiên nhiên. Trẻ lớp tôi đa phần nhà ở các khu đô thị, chung cư cao tầng nên ít có dịp tiếp xúc tìm hiểu khám phá thiên nhiên, chính vì vậy chúng tôi đã tạo cho các bé một góc thiên nhiên xanh với rất nhiều nguyên vật liệu mở giúp các bé được thực hành kĩ năng gieo hạt chăm sóc cây . Hay với các loại cây phụ huynh mang đến tôi thường giao cho từng nhóm chăm sóc hàng ngày để trẻ quan sát , phát hiện và cảm thấy thích thú vui mừng khi cây được nảy mầm, ra lá và tạo thành hoa...ngoài ra để khích thích tình yêu của trẻ với thế giới động vật tôi thường cho trẻ xem video về các con vật ngộ nghĩnh, lồng ghép các tiết khám phá để trẻ khám phá 1 số con vật thật như con Gà , con Thỏ. Yêu thiên nhiên thích chăm sóc cây cối đã trở thành bản năng của trẻ lớp tôi, các bé tỏ ra quan tâm đặc biệt đến các loài cây lạ, và thực hành các kĩ năng trồng cây một cách thuần thục không cần hướng dẫn chỉ bảo. Hình 5: Trẻ chơi ở góc thiên nhiên Ý nghĩa của tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ, giáo viên cần chú ý đến các điều kiện như: - Đảm bảo môi trường hoạt động an toàn cho trẻ cả về thể chất, tinh thần. - Môi trường hoạt động phong phú, đa dạng, phù hợp với các mục đích, mục tiêu cần đạt của hoạt động trải nghiệm - môi trường là cuộc sống thực của trẻ. - Nhất thiết giáo viên mầm non phải có chương trình, nội dung phát triển trẻ hướng đến các mục tiêu phát triển cụ thể: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ và giao tiếp, tình cảm xã hội phù hợp với đặc điểm sinh lý của trẻ. - Khi thực hiện, giáo viên phải tăng cường quan sát từng trẻ để đặt ra các mục tiêu khác biệt cho từng trẻ trong hoạt động trải nghiệm. - Hoạt động trải nghiệm có sự tương tác xã hội với giáo viên và các bạn cùng độ tuổi, trang lứa để có thể học hỏi, trợ giúp lẫn nhau. - Các đồ chơi, công cụ, vật liệu trong hoạt động trải nghiệm phải chú ý tới kích cỡ vừa độ tuổi của trẻ, thật an toàn, không gây nguy hiểm cho trẻ. - Làm thế nào để kết thúc hoạt động trải nghiệm, trẻ thực sự có tâm trạng vui thích, phấn khởi, tích cực và mong muốn được tham gia các hoạt động tiếp theo. Tổ chức "hoạt động góc lấy trẻ làm trung tâm" trẻ mạnh dạn, tự tin ,tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích thú tìm tòi, khám phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở trường, ở lớp. Hoạt động có giá trị lớn và trở thành phương tiện để giáo dục trẻ phát triển tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ , phát triển thể chất, phát triển ngôn ngữ, phát triển nhận thức là phương tiện không thể thiếu nhằm phát triển toàn diện nhân cách và trí tuệ cho trẻ ở trường mầm non.