Nghệ thuật tiếp xúc của giáo viên chủ nhiệm với học sinh trong lớp là dân tộc thiểu số

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SƠN ĐỘNG TRƢỜNG TIỂU HỌC LỆ VIỄN BIỆN PHÁP: “NGHỆ THUẬT TIẾP XÚC CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỚI HỌC SINH TRONG LỚP LÀ DÂN TỘC THIỂU SỐ” Ngƣời thực hiện: TRỊNH THỊ THU Đơn vị công tác: Trƣờng Tiểu học Lệ Viễn, Sơn Động, Bắc Giang Sơn Động, tháng 11 năm 2023 2 MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn biện pháp 1 2. Mục đích của nghiên cứu 2 3. Nhiệm vụ của nghiên cứu 3 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4 II. PHẦN NỘI DUNG 4 1. Cơ sở lý luận 4 2. Cơ sở của thực tiễn 5 a) Thuận lợi, khó khăn 6 b) Thành công, hạn chế 7 c) Mặt mạnh, mặt yếu 7 d) Các nguyên nhân và yếu tố tác động 8 e) Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà biện pháp đặt ra 8 3. Các biện pháp 8 a) Mục tiêu của giải pháp, biện pháp 9 b) Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp 9 4. Lấy khuyến khích, động viên làm thế mạnh 14 5. Có tấm lòng nhân hậu 14 6. Luôn đồng hành cũng học sinh trong mọi hoạt đông 15 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 16 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 7 1. Kết luận 2 17 2. Kiến nghị 17 a. Đối với các cán bộ quản lý nhà trường: 18 b. Đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp: 18 TÀI LIỆU THAM KHẢO 19 3 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn biện pháp Giáo viên chủ nhiệm chính là “linh hồn của lớp học, là ngƣời khơi dậy tƣơng lai ”. Câu nói này luôn đúng với những ai đang làm công tác chủ nhiệm lớp. Bởi họ chính là người góp phần không nhỏ hình thành và nuôi dưỡng nhân cách, lối sống của học sinh, những chủ nhân tương lai của đất nước. Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng, là bậc học có nhiệm vụ hình thành ở học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển nhân cách con người. Chính vì vậy đội ngũ giáo viên Tiểu học, đặc biệt những giáo viên chủ nhiệm ở trường Tiểu học có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục nhân cách cho học sinh. Trong thời đại tri thức phát triển mạnh mẽ thì khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin truyền thông đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới nội dung, phương pháp dạy học. Sự đổi mới này trước hết phải bắt đầu từ đội ngũ nhà giáo. Nhà giáo giờ đây phải miệt mài lao động để cô đọng hệ thống kiến thức, đảm bảo những kiến thức này là cơ bản nhất, hiện đại nhất, hữu ích nhất cho người học. Họ vừa phải biết giảng giải cho người học, vừa phải biết thiết kế bài học, hướng dẫn người học thi công, vừa phải biết dẫn dắt để người học lĩnh hội, giác ngộ, vừa phải biết đưa người học thành người hợp tác, cộng tác với thầy giáo, cô giáo, với bạn để tìm ra chân lý và thực hành chân lý một cách sáng tạo theo những kiến thức đã được tiếp nhận. Để học sinh cảm thấy “Mỗi ngày đến trường, là một ngày vui” thì phải làm như thế nào? Muốn các em được như mong đợi thì thầy, cô phải tiếp xúc với học sinh ra sao? Để mục tiêu của người học đạt được kết quả cao nhất quả là một vấn đề khó. Nhưng cái khó nào cũng có thể được giải quyết khi người giáo viên trở thành “Nghệ sĩ”. Nghệ sĩ theo đúng nghĩa ở đây là cách tiếp xúc của giáo viên chủ nhiệm với học sinh trong lớp. Cả người dạy và người học đều thành công đó quả là một nghệ thuật. Học sinh trường Tiểu học nơi tôi công tác đa phần đều ngoan, nhưng rất rụt rè không tự tin khi giao tiếp chiếm 79% dân tộc thiểu số chính vì thế mà sự tiếp xúc của giáo viên với học sinh cũng đòi hỏi cao hơn ở môi trường làm việc khác. Xuất phát từ những suy nghĩ như vậy và bản thân tôi qua hơn 30 năm trực tiếp 4 làm công tác chủ nhiệm lớp cũng đã đúc rút được một số kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm, nên tôi muốn trao đổi biện pháp về công tác chủ nhiệm và tôi chọn biện pháp “Nghệ thuật tiếp xúc của giáo viên chủ nhiệm với học sinh trong lớp là dân tộc thiểu số”. 2. Mục đích của nghiên cứu Giúp giáo viên có một số kinh nghiệm và biện pháp nâng cao hiệu quả làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học. Từ đó nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Giúp học sinh có sự phát triển nhân cách, đạo đức đúng đắn và phát huy năng lực cho học sinh. 3. Nhiệm vụ của nghiên cứu Mức độ giao tiếp cũng như hiệu quả tiếp xúc tùy thuộc vào từng hình thức giáo dục, vào tính chất của sự tiếp xúc còn tùy và môi trường giao tiếp trong học tập. Nghệ thuật giao tiếp vừa là điều kiện vừa là phương tiện giúp cho học sinh thực hiện các mục tiêu, nội dung giao tiếp một cách hiệu quả. Đồng thời tạo động cơ học tập rèn luyện cho học sinh, giúp các em tổ chức tốt các mối quan hệ giao tiếp trong học tập nhằm tiếp thu tri thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp phát triển tạo động lực để học sinh tham gia vào các hoạt động tiếp xúc trong dạy học và giáo dục, 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Học sinh Tiểu học những lớp tôi đã chủ nhiệm của những năm học: 2021- 2022, 2022- 2023 - Học sinh trường Tiểu học nơi tôi công tác . 5. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp thực hành - thực nghiệm. - Phương pháp nghiên cứu về đặc điểm tâm lí học sinh. - Phương pháp giao tiếp, nêu gương, tuyên dương, khen thưởng. II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận Nghệ thuật là gì? Nghệ thuật chính là sự kích thích tư duy, cảm xúc, niềm tin, ý tưởng của một người thông qua giác quan hay nghệ thuật cũng chính là sự bắt chước có nguồn gốc. Nghệ thuật tiếp xúc trong dạy và học là gì? Là nghệ thuật giao tiếp, 5 nghệ thuật động viên khích lệ, nghệ thuật chào - hỏi, nghệ thuật làm mẫu, nghệ thuật xử lí tình huống, nghệ thuật ứng xử Ngày nay, với sự nhận thức ngày càng đúng đắn và sâu sắc về giáo dục, có thể coi giáo viên chủ nhiệm như một nhà quản lý với các vai trò: Người lãnh đạo lớp học; người điều khiển lớp học; người làm công tác phát triển lớp học; người làm công tác tổ chức lớp học; người giúp hiệu trưởng bao quát lớp học; người giúp hiệu trưởng thực hiện việc kiểm tra sự học tập và rèn luyện của học sinh; người có trách nhiệm phản hồi tình hình lớp. Một người giáo viên chủ nhiệm giỏi sẽ góp phần xây dựng nên một tập thể lớp giỏi, nhiều tập thể lớp giỏi sẽ xây dựng nên một nhà trường vững mạnh. Nếu thực hiện thành công công tác chủ nhiệm sẽ góp phần giáo dục học sinh sau này trở thành thế hệ trẻ sáng tạo và đầy tài năng. Giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ giáo dục học sinh một cách kịp thời cân đối, giúp học sinh tự giải quyết những vấn đề gắn liền với hoạt động xã hội. Giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ giáo dục học sinh thông qua hoạt động tập thể giúp các em hiểu và giải quyết mối liên hệ giữa cá nhân với tập thể. Các em sống trong những gia đình có hoàn cảnh khác nhau, nếp sống khác nhau nên nhận thức cũng khác. Đặc biệt tư duy của các em học sinh bước đầu hoàn thiện hơn. Các em rất ham hiểu biết, hiếu động. Các em còn dễ xúc động, dễ bị tổn thương về tinh thần chỉ ưa nói nhẹ nhàng, thích làm việc theo ý muốn của mình. Đặc biệt các em còn thích bắt chước người khác, người dạy mình và thể hiện ngay bằng ngôn ngữ, cử chỉ hay hành động. Bởi vậy mới nói có những em học sinh coi thầy cô giáo của mình là thần tượng, là tấm gương sáng nên sự tiếp xúc của giáo viên mới trở thành nghệ thuật là vậy. 2. Cơ sở của thực tiễn Tình yêu nghề của nhà giáothể hiện ở niềm tin sư phạm sâu sắc, tôn trọng, yêu mến, nhân ái, độ lượng, bao dung người học. Khi người học tiến bộ, nhà giáo cảm thấy phấn khởi, song khi người học làm điều sai thì người dạy cũng phải thấy trong đó có phần lỗi của mình, không vội trách người học mà trước hết bản thân mình phải có sự day dứt. Trong vô vàn những giáo viên chủ nhiệm ưu tú vẫn còn đâu đó những cô, 6 giáo, thầy giáo chưa khoác trên vai đúng nghĩa người thầy. Những nhà giáo ấy có khi vì tính nóng vội, chưa làm chủ được bản thân đã gây ra những sai lầm đáng tiếc. Có những giáo viên chủ nhiệm chưa làm hết trách nhiệm của một nhà giáo ví dụ như ngại đổi mới, ngại tìm hiểu, ngại cả việc đón nhận những tình cảm thơ ngây của các em học sinh. Điều đó cũng chính là đẩy các em ra xa vòng tay của chính mình. Ở lứa tuổi các em đã nhận thức được việc học nhưng chưa cao, kĩ năng sống còn hạn chế, cũng chưa có ý thức cao khi tự học. Đặc biệt trong thời đại phát triển xã hội hiện nay các em biết cập nhập thông tin qua mạng internet bằng ti vi, máy tính, điện thoại ... nhưng sự cập nhật ấy chưa đúng cách dẫn đến các em say mê trò chơi, những video vô bổ...mà quên mất việc học. Một số em còn quên đi cả nhân cách của một người học sinh. Các em đang cần lắm một người làm “nghệ thuật” để thu hút các em đến những điều mới mẻ tốt đẹp, những giấc mơ trong tương lai. Một số phụ huynh học sinh còn mang tư tưởng "khoán trắng" cho nhà trường. Họ coi việc giáo dục học sinh là trách nhiệm của nhà trường, của các thầy các cô. Thế nên mới nói các em học sinh, nền giáo dục hiện đại cần lắm những giáo viên chủ nhiệm ưu tú trong dạy học. a) Thuận lợi, khó khăn Quá trình làm công tác chủ nhiệm bản thân tôi nghĩ mình thực sự phải thay đổi, phải mạnh dạn áp dụng những biện pháp mới để tìm tòi ra những biện pháp có hiệu quả trong công tác chủ nhiệm. Vì thế tôi từng bước học tập, thử nghiệm và dần dần giúp tôi có những kinh nghiệm tốt trong công tác chủ nhiệm. Đến những năm gần đây lớp do tôi chủ nhiệm luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, luôn được xếp loại là lớp xuất sắc, lớp tiên tiến. Bên cạnh đó có những lớp luôn trong tình trạng không tiến bộ hoặc không được đánh giá cao. Do tình trạng như vậy nên bản thân tôi muốn chia sẻ cùng đồng nghiệp một biện pháp mà tôi tâm đắc và cảm thấy nó đạt hiệu quả cao nhất công tác chủ nhiệm. Bên cạnh đó còn có những khó khăn như học sinh là học sinh dân tộc các em còn chậm hiểu,bố mẹ đi làm xa, một số phụ huynh ly hôn để lại con ở nhà với bà hoặc bố ... 7 b) Thành công, hạn chế: * Thành công: Nghệ thuật tiếp xúc của giáo viên chủ nhiệm với học sinh trong lớp là dân tộc thiểu số”. Khả năng giao tiếp bằng tiếng phổ thông của các em chưa được tốt hơn, các em có kĩ năng nghe, nói, đọc, viết đúng dấu thanh hơn. Các em phát huy được tính tích cực, có ý thức học tập tốt, hăng hái phát biểu ý kiến xây dựng bài. * Hạn chế: Bên cạnh những thành công còn có những hạn chế nhất định: Tình trạng một số học sinh dân tộc thiểu số tại chỗ lười học. Tiếp thu chậm, hổng kiến thức ở những ngày nghỉ học. Lớp học ở điểm phụ, thuộc vùng khó khăn, vẫn còn nhiều cha mẹ học sinh không biết chữ nên không kèm cặp, dạy thêm ở nhà cho các em. c) Mặt mạnh, mặt yếu * Mặt mạnh: Ngay từ đầu mỗi năm học, sau khi nhận lớp chủ nhiệm tôi nhận được sự quan tâm, động viên của đồng nghiệp cũng như nhiều phụ huynh. Bằng trách nhiệm mỗi thầy, cô giáo đều thấy rõ mình phải làm gì ngay từ đầu năm học, cùng học hỏi, trao đổi kinh nghiệm để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đề tài đã giúp cho giáo viên phát hiện những thiếu sót trong quá trình giảng dạy, kịp thời phát hiện những yếu kém trong học tập của các em giúp cho học sinh có kĩ năng đọc đúng, đọc lưu loát, đọc to, rõ ràng, phát âm đúng chính tả, và học tốt và biết cách tiếp xúc của cô cũng như các môn học khác. * Mặt yếu: Một số học sinh chưa thực sự hiếu học, hay quên đồ dùng học tập, chưa chuẩn bị bài đầy đủ trước khi đến lớp. Các em học sinh yếu vừa nhận biết mặt chữ vừa đánh vần để đọc trơn. Một số học sinh chưa học theo kịp yêu cầu kiến thức kĩ năng của môn học. Các em chưa hiểu hết được tầm quan trọng của việc đọc hiểu, mà các em chỉ chú ý đến việc đọc cho xong bài, đọc to. Các em không trả lời được câu hỏi trong nội dung bài hoặc trả lời còn lúng túng, không diễn đạt được để người khác hiểu, Kĩ năng đọc của học sinh dân tộc thiểu số còn quá yếu. Do đó, giáo viên khó khăn, vất vả và mất nhiều thời gian để nghiên cứu phương pháp dạy học cũng như biện pháp rèn đọc cho học sinh. 8 d) Các nguyên nhân và yếu tố tác động: Nguyên nhân của một số thực trạng kể trên là do những năm gần đây giáo viên đã luôn ý thức quan tâm, chăm chút cho học sinh trong từng tiết học, với mỗi bài học giáo viên đã nghiên cứu kĩ để lựa chọn và tổ chức hình thức rèn kĩ năng đọc sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh. Đồng thời giáo viên luôn luôn động viên khuyến khích, khêu gợi cho học sinh lòng ham mê học tập, có thái độ tích cực, tự giác luyện đọc. Mạnh dạn phát biểu trước lớp, trước nhóm, trước liên đội e) Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà biện pháp đặt ra: Xuất phát từ quan điểm. Với nghệ thuật tiếp xúc với học sinh, bởi bên cạnh việc dạy học chúng ta còn trau dồi kiến thức về tiếng Việt, kiến thức về văn học, về đời sống, giáo dục tình cảm, thẩm mỹ cho học sinh. Phân môn Tập đọc góp phần hình thành và phát triển kĩ năng đọc cho học sinh bằng một trong bốn yêu cầu cơ bản mà học sinh Tiểu học cần phải nắm vững. Trong năm học 2022-2023 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 3A. Tổng số học sinh: 27. Nữ :10. Dân tộc: 25 Hình ảnh: Kết quả đầu năm học 3. Các biện pháp Mỗi người thầy đúng là một “nghệ sĩ”, làm thầy phải có nghệ thuật làm thầy, đó là sự nhận định đúng đắn. Đúng vậy, qua thực tế dạy học và chủ nhiệm lớp tôi nhận thấy, người giáo viên như vừa là một đạo diễn, vừa là một nhà biên kịch và cũng vừa là một diễn viên mà cần phải làm tròn tất cả các trọng trách đó. Vì thế người thầy cần phải có nghệ thuật làm thầy, có nghệ thuật tiếp xúc với học sinh để các em học hỏi và phát huy được những cái đẹp vốn có của con người Việt Nam thể hiện như sau: 9 a) Mục tiêu của giải pháp, biện pháp - Lấy tri thức là sức mạnh trong dạy học người giáo viên phải không ngừng học tập, bồi dưỡng chuyên môn và rèn luyện bản thân để có tri thức về kiến thức, tri thức về ngôn ngữ, tri thức về tâm lí học, tri thức về cách xử lí tình huống Tri thức là động lực giúp nhà giáo vươn lên chiếm lĩnh những đỉnh cao sư phạm và tu dưỡng rèn luyện đạo đức nghề nghiệp. Coi sự nghiệp trồng người mà mình được tham gia là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của nhà giáo. b) Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp - Luôn là tấm gương sáng cho các em học sinh người giáo viên chủ nhiệm nào cũng muốn có học trò ngoan, tử tế vì thế người giáo viên cần phải tử tế trước “Làm thầy tử tế mới có trò tử tế”. Trong khi mình trao cho người khác kiến thức, thì cũng là lúc mình học tập, trau dồi kỹ năng, kiến thức. Nghề giáo viên luôn đối diện với con người, đồng thời cũng phơi bày con người mình ra. Người giáo viên đứng trên bục giảng như tấm gương, học sinh sẽ soi vào tấm gương đó, nhưng điều đó không có nghĩa là rập khuôn máy móc mà học sinh biết đánh giá và nhận xét được thầy giáo nào tốt, cô giáo nào chưa tốt vì thế người giáo viên cần phải có chuẩn mực, có nhân cách đạo đức tốt, phải không ngừng rèn luyện thêm về mọi mặt để hoàn thiện chính mình cả kiến thức lẫn đạo đức để làm tấm làm gương sáng cho các em học sinh noi theo. Hình ảnh: Thư của HS gửi cô Hình ảnh: Thiếp chúc mừng 8/3 của học sinh 10 Những lời chúc đáng yêu và đầy tình cảm của các em học sinh Không ngừng làm mới bản thân học sinh ở tuổi mới lớn, tò mò, ham học hỏi nếu giáo viên chủ nhiệm lúc nào cũng một phương pháp, một phong cách thì rất dể gây nên sự nhàm chán đối với học sinh vì thế người giáo viên phải không ngừng làm mới mình, gây sự ngạc nhiên, sự bất ngờ, hứng thú cho học sinh, giúp học sinh khám phá những điều mới lạ, thú vị tạo không khí vui vẻ, thân thiện để các em thấy được mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Bản thân là người trực tiếp đem lại niềm vui cho các em. Để sau mỗi giờ học căng thẳng giáo viên chủ nhiệm luôn là tâm điểm và là sự chú ý của các em thì hãy trao cho các em sự đón nhận đó bằng những trò chơi dân gian hay bằng những hành động thường ngày mà các em được đón nhận từ người thân khi ở nhà. Hay cô trò cùng nhau chăm sóc bồn hoa, vườn rau để cùng trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên. Hình ảnh: Cô và trò cùng chăm sóc bồn hoa và vườn rau trong giờ ra chơi. 11 Phải biết lúc “rắn-mềm” khi học sinh mắc lỗi. Nếu người giáo viên chủ nhiệm kh ông nghiêm thì học sinh trong lớp sẽ nhờn, nói không nghe. Nhưng làm sao để học sinh thấy được trong cái nghiêm có tình cảm của giáo viên với học trò, việc gì học sinh làm đúng, phải được công nhận là đúng, việc gì các em làm sai phải nhắc nhở, khích lệ, uốn nắn thay bằng việc coi các em là “tội đồ”. Giáo viên hãy hướng các em tới những điều tốt đẹp bằng sự tấm lòng vị tha. Giáo viên chủ nhiệm phải công bằng, uy tín với các em, không hứa suông, giáo viên đối với học sinh phải vừa thật mềm mỏng nhưng cũng vừa phải nghiêm để thể hiện rõ trường học là nơi có “Kỉ cương - Nền nếp, tình thương - trách nhiệm”. Năm 2022-2023 tôi là giáo viên chủ nhiệm của em Ngô Quang Thắng học sinh lớp 3A. Em là học sinh chưa ngoan, hiếu động và thường xuyên làm những hành động khiếm nhã nên bạn bè kì thị và xa lánh. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, mẹ bỏ nhà đi từ khi con còn bé. Ở nhà với bố, bố thường xuyên đi xa, con ở nhà với chị hơn con một lớp. Là giáo viên chủ nhiệm tôi đã chia sẻ trực tiếp với cả lớp về việc chúng ta cần giúp đỡ bạn, quan tâm và chia sẻ với bạn thay bằng việc kì thị và xa lánh. Sau đó, tôi thường xuyên gặp riêng em bằng tình cảm cởi mở, chân thành nhưng cũng đầy nghiêm khắc và đón nhận em như đứa con mắc lỗi. Thay bằng việc mắng nhiếc, học hằn với em tôi nhắc nhở em bằng ánh mắt nhưng cũng kèm theo đó là một nụ cười nhẹ nhàng. Cuối năm học tôi sướng tên em tuyên dương trước lớp, tôi biết em vui lắm. Tôi vui cho em và cũng vui cho chính bản thân tôi nữa. Hình ảnh: Giáo viên ân cần khi hướng dẫn học sinh học tập 12 Luôn là cha mẹ học sinh giáo viên chủ nhiệm là người cha, người mẹ thứ hai của các em. Ngôi trường trở thành ngôi nhà ấm áp. Ở trường, học sinh nhận được tình thương của cha mẹ, nhận được tình thân anh em, bạn bè và còn nhận được cả sự chăm sóc tỉ mỉ từ quần áo, đầu tóc gọn gàng. Đôi khi những người giáo viên chủ nhiệm ấy còn trở thành những bạn thân thiết để dốc bầu tâm sự. Giáo viên chủ nhiệm hãy thể hiện những điều đó bằng những hành động như gần gũi với học sinh nhất, quan tâm đến học sinh nhất, tôn trọng và lắng nghe ý kiến học sinh, nắm bắt được những tâm tư nguyện vọng của các em và hướng dẫn các em tận tình. Mỗi buổi học giáo viên chủ nhiệm hãy tận dụng thời gian đó để được gần gũi và thân thiết với những đứa con của mình hơn. Câu chuyện để tôi cảm động và chảy nước mắt khi năm học 2022-2023 buổi đầu tiên mới nhận lớp hôm ấy có tiết Âm nhạc của lớp lên giáo viên chuyên đứng lớp vô tình tôi đi ngang qua phòng y tế và nhìn thấy một cô bé nhỏ nhắn gày gò đang nằm trên giường, tôi bước vào hỏi? Con bị làm sao ? Cô bé trả lời: Con bị đau bụng ạ! Nhìn con tôi hỏi? Phải con học lớp cô không ? bố mẹ con có nhà không? Cô bé trả lời thưa cô bố con đi bộ đội, mẹ con đưa chị con đi viện, chị con bị bệnh máu trắng. Tôi vội hỏi con sáng con chưa ăn gì phải không? cô bé hai mắt đỏ hoe khe khẽ gật đầu. Nhìn con lòng tôi thắt laị cổ nghẹn đắng. Từ hôm đó tôi nhắc các con trong lớp rằng nếu con nào chưa ăn sáng thì bảo cô mua cho không đói bụng không đảm bảo sức khỏe để học nhé. Và cũng từ đó cả lớp tôi chủ nhiệm gọi tôi là U cái từ thân thương của các con làm người giáo viên già như tôi cảm thấy ấm lòng. 13 Hình ảnh: GV cùng chia sẻ với HS Hình ảnh: Niềm vui cô giáo 14 4. Lấy khuyến khích, động viên làm thế mạnh Hình ảnh:Giáo viên và học sinh thân thiện và gần gũi Khen học sinh nằm trong phương pháp đánh giá học sinh. Đơn giản như lời nhận xét trong bài làm hay trong học bạ của các em, nhận xét thế nào là cả nghệ thuật thấu hiểu học sinh. Giáo viên không thể mang những định kiến, cảm xúc cá nhân của mình vào trong những lời nhận xét đó. Giáo viên chủ nhiệm kết hợp phương pháp nêu gương người tốt việc tốt để các em học hỏi. Chú ý khen thưởng, tuyên dương kịp thời những việc làm tốt, còn những việc làm chưa tốt thì nên nhắc nhở nhỏ nhẹ, nếu cần tế nhị giáo viên có thể gặp riêng học sinh để trao đổi. Không nên chỉ trích, xúc phạm các em, làm như thế chỉ phản tác dụng, đôi lúc còn làm học sinh xấu hổ, lì lợm chống cự lại hoặc chán nản, bỏ học Giáo viên chủ nhiệm cần phát triển lòng tự tin và cảm giác hãnh diện của học sinh vì thành quả đạt được là do chính các em đã làm nên. Học sinh thường có tâm lý thích và rất vui sướng, hân hoan khi được khen thưởng, đặc biệt khi biết bạn nhận ra giá trị và sự tài ba của mình. Hình ảnh: Tuyên dương các em HS có nhiều tiến bộ trong học tập và rèn luyện 5. Có tấm lòng nhân hậu Mình chân thành với học sinh thì học sinh không có lí do gì mà “quay lưng” lại với mình, học sinh sẽ tin tưởng và gần gũi, thương yêu mình hơn. Tuy nhiên, làm được việc này không dễ vì học sinh khó có thể cảm nhận được nếu người 15 giáo viên không biết quan tâm, lo lắng, nhắc nhở các em từ việc học hành đến cách ăn mặc, đi đứng, giao tiếp Sẵn sàng bỏ qua cho học sinh những lỗi lầm thơ ngây khờ dại, động viên tuyên dương các em kịp thời dù đó chỉ là việc làm tốt nhỏ nhoi, hỏi han ân cần, thân mật, đôi lúc chỉ cần thể hiện qua ánh mắt, nụ cười để các em cảm nhận được tình cảm của mình đối với học trò làm được như thế thì công tác chủ nhiệm lớp sẽ tốt biết bao. 6. Luôn đồng hành cũng học sinh trong mọi hoạt đông Người giáo viên vừa là thầy vừa là cha mẹ đồng thời cũng là người bạn của các em, luôn đồng hành và sẵn sang chia sẻ cũng các em tron tất cả các hoạt động học tập cũng như trải nghiệm hay vui chơi. Từ đó sẽ giúp các em tự tin, mạnh dạn và thêm gắn bó với thầy cô, gia đình và bạn. Hình ảnh: Cô và trò tham gia ngày hội HS Hình ảnh: Cô trò tham gia ngày hội hóa trang 16 Hình ảnh: Đồng hành cùng các em trong mọi hoạt đông III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG Sau nhiều năm thực hiện các biện pháp nêu trên. Tôi được học sinh dành rất nhiều tình cảm trân thành. Tôi đón nhận những tình cảm đó như người mẹ đón nhận từ những đứa con thân yêu. Công tác chủ nhiệm của tôi đã thu được những kết quả nhất định góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Những kết quả đó là: Cuối mỗi năm học lớp tôi phụ trách đều được xếp loại lớp xuất sắc, lớp tiên tiến. Học sinh đã có ý thức tự giác trong giờ học cũng như các hoạt động. Các em đã tích cực hơn trong công việc chia sẻ, giúp đỡ bạn. Tất cả các em đều rất tự tin trong các hoạt động do nhà trường và các đoàn thể tổ chức. Chất lượng học tập của học sinh được nâng lên rõ rệt. Tỉ lệ học sinh hoàn thành kiến thức, kĩ năng và các môn học đạt 100%; Năng lực, phẩm chất đạt 100%. Duy trì sĩ số lớp 100% đến cuối năm học . Năng lực làm công tác chủ nhiệm lớp, phương pháp, kỹ năng thực hiện công tác chủ nhiệm lớp của bản thân được nâng cao. Cụ thể năm học 2022 - 2023 tôi chủ nhiệm lớp 3A. Tổng số học sinh 27 em, kết quả đạt được như sau: 17 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Trong thực tế sẽ không có biện pháp nào là tối ưu nếu sử dụng riêng lẻ vì vậy trong quá trình thực hiện công tác chủ nhiệm người giáo viên cần phải biết phối hợp, đan xen và tạo ra những biện pháp tình thế để tạo nên sức mạnh tổng hợp. Tuy nhiên việc thực hiện công tác chủ nhiệm như thế nào cho có hiệu quả lại tùy thuộc vào đặc điểm tình hình của từng lớp, từng nhà trường và cách tìm tòi nghiên cứu áp dụng của mỗi giáo viên. Công tác chủ nhiệm có một vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh. Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, người giáo viên không thể thờ ơ trước công tác chủ nhiệm. Trong những năm gần đây tôi đã và đang thực hiện biện pháp nêu trên. Biện pháp này đã giúp công tác chủ nhiệm của tôi có những chuyển biến tích cực, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh và đặc biệt nhất tôi được đón nhận những tình cảm trân quý từ phía phụ huynh và các em học sinh. Để công tác chủ nhiệm được thực hiện tốt, tôi xin kiến nghị một số vấn đề sau: 2. Kiến nghị a. Đối với các cán bộ quản lý nhà trường: - Tiếp tục nâng cao chất lượng cơ sở vật chất đến từng lớp học tạo môi trường học tập tốt nhất. - Động viên kịp thời tới các tập thể lớp tạo sự hứng thú khích lệ học sinh, giáo viên chủ nhiệm chuyên tu rèn luyện thật tốt. - Tích cực hơn nữa xây dựng mối đoàn kết từ Ban Giám hiệu đến tập thể cán bộ giáo viên, phụ huynh học sinh và hội cha mẹ học sinh. b. Đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp: - Tích cực tự học, tự bồi dưỡng, có lòng yêu nghề mến trẻ, luôn hết lòng vì học sinh, có tinh thần trách nhiệm tận tuỵ với công việc được giao. - Luôn làm mới bản thân để phù hợp với môi trường làm việc và giáo dục hiện đại. - Kết hợp và xã hội hóa giáo dục với hội cha mẹ phụ huynh tạo mọi điều kiện tốt nhất cho học sinh hoàn thiện và phát triển nhân cách tốt nhất. 18 * Trên đây là biện pháp mà tôi đã áp dụng ở lớp tôi chủ nhiệm trong những năm học vừa qua có hiệu quả. Tuy nhiên do năng lực bản thân còn hạn chế, biện pháp chưa được khai thác triệt để nhất. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của người đọc để biện pháp tôi tâm đắc được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Sơn Động , ngày 01 tháng 11 năm 2023 NGƢỜI THỰC HIỆN Trịnh Thị Thu XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƢỜNG HIỆU TRƢỞNG Nguyễn Văn Giang 19 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1.Kỹ năng giao tiếp: 12 mẹo trong nghệ thật giao tiếp. (Tài liệu: tiep.html) 2.Tài liệu kỹ năng sống cho học sinh tiểu học 3.Khóa học online “giáo dục giới tính và kỹ năng sống”