Nâng cao năng lực tự chủ và tự học cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN SƠN ĐỘNG TRƯỜNG TH&THCS PHÚC SƠN II BIỆN PHÁP Nâng cao năng lực tự chủ và tự học cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp Họ và tên: Hoàng Thị Thọ Đơn vị công tác: Trường TH&THCS Phúc Sơn II Trường TH&THCS Phúc Sơn II xác nhận: Biện pháp nâng cao năng lực tự chủ và tự học cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm có sự tiến bộ rõ rệt và đạt kết quả cao trong nhà trường. Phúc Sơn, tháng 10 năm 2023 MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU ....................................................................................... 3 1. Lý do chọn biện pháp ................................................................................... 3 2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................... 4 3. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................... 4 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu .................................................................... 4 5. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................. 5 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ........................................................................................ 5 1. Cơ sở lý luận ................................................................................................ 5 2. Cơ sở thực tiễn ............................................................................................. 6 3. Nội dung các biện pháp ................................................................................ 8 3.1. Biện pháp 1: Tìm hiểu tâm sinh lý và hoàn cảnh của học sinh lớp chủ nhiệm ......................................................................................................................... 8 3.2. Biện pháp 2: Xây dựng bộ máy tổ chức và nề nếp lớp học ......................... 9 3.3. Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy việc dạy học “Lấy học sinh làm trung tâm” kết hợp với việc dạy học theo đối tượng học sinh để nâng cao năng lực tự chủ, tự học của học sinh. .............................................. 12 3.4. Biện pháp 4: Thành lập và duy trì các câu lạc bộ sở thích ....................... 17 3.5. Biện pháp 5: Phối hợp, trao đổi với phụ huynh học sinh.......................... 19 3.6. Biện pháp 6: Tổ chức tốt giờ sinh hoạt lớp .............................................. 21 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG .................................................................................... 22 1. Kết quả ....................................................................................................... 22 2. Ứng dụng ................................................................................................... 23 VI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................. 23 1. Kết luận................................................................................................................................. 23 2. Kiến nghị.................................................................................................... 25 3. Tài liệu tham khảo ...................................................................................... 25 3 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn biện pháp Khi xã hội ngày càng phát triển, con người càng phải hoàn thiện về mọi mặt, nhất là năng lực. Năng lực của con người muốn hình thành và phát triển cần được bắt đầu ngay từ khi mới sinh ra và đặc biệt là giai đoạn còn ngồi trên ghế nhà trường. Có thể nói, việc hình thành và phát triển các năng lực cho học sinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết và cũng là một trong những nhiệm vụ của ngành giáo dục nói chung, của nhà trường nói riêng cần phải thực hiện. Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018 đã nêu lên 10 năng lực cốt lõi của học sinh. 10 năng lực này được chia thành 2 nhóm năng lực chính là năng lực chung và năng lực đặc thù. Trong nhóm năng lực chung gồm 3 năng lực. Đó là: Năng lực tự chủ và tự học; Năng lực giao tiếp và hợp tác; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. Trong 3 năng lực đó thì Năng lực tự chủ và tự học được xếp vị trí hàng đầu trong nhóm các năng lực chung, là một năng lực then chốt của giáo dục. Tự chủ và tự học đối với học sinh tiểu học chính là: tự lực, tự khẳng định và bảo vệ quyền, nhu cầu chính đáng; tự điều chỉnh tình cảm, thái độ, hành vi của mình; tự thích ứng với cuộc sống; tự định hướng nghề nghiệp; tự học, tự hoàn thiện. Các năng lực đều rất quan trọng đối với học sinh, đặc biệt là học sinh lớp Một. Nếu thiếu năng lực tự chủ, trẻ sẽ thụ động, chậm chạp khi tham gia vào các hoạt động cá nhân cũng như các hoạt động tập thể. Thậm chí các em trở nên lười biếng và không có hứng thú với các hoạt động của lớp, trường tổ chức. Bên cạnh đó, việc phát triển năng lực tự học cho học sinh là một việc làm cần thiết của người giáo viên chủ nhiệm lớp. Vì không phải lúc nào giáo viên chủ nhiệm cũng thường xuyên có mặt tại lớp để chỉ đạo, hay làm thay mọi công việc cho học sinh. Trong một tập thể lớp, nếu người giáo viên chủ nhiệm quá nhiệt tình, quá nuông chiều học sinh sẽ gây 4 cho học sinh tâm lý ỉ lại, thụ động, thiếu trách nhiệm với bản thân và tập thể. Trên thực tế, những học sinh nào có ý thức tự chủ và tự học tốt thì đa số các em đều có kết quả học tập khá cao. Vậy với vai trò là người giáo viên chủ nhiệm, chúng ta phải biến quá trình giáo dục thành tự giáo dục, tự chủ và tự học. Chỉ có như thế, nhân cách của học sinh mới được thiết lập bền vững, mới nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Chính vì những lí do trên, tôi đã lựa chọn biện pháp: “Nâng cao năng lực tự chủ và tự học cho học sinh lớp 1 trong công tác chủ nhiệm lớp”. 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học, tôi đã nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tự chủ và tự học cho học sinh lớp 1A. Đồng thời cũng có thể làm tài liệu tham khảo cho giáo viên và học sinh trong việc tổ chức, hướng dẫn học sinh tự chủ và tự học. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Cơ sở thực tiễn của việc hình thành và phát triển năng lực tự chủ và tự học cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục tại nhà trường. Từ cơ sở thực tiễn, chỉ ra các nguyên nhân cơ bản. Đề xuất một số biện pháp nâng cao năng lực tự chủ và tự học cho học sinh lớp 1A thông qua các hoạt động giáo dục tại nhà trường. 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu biện pháp này là 13 em học sinh lớp 1A tôi chủ nhiệm. Phạm vi biện pháp chỉ nghiên cứu thực trạng hạn chế của học sinh trong hình thành và phát triển năng lực tự chủ và tự học. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế của học sinh và những đề xuất nhằm hoàn thiện năng lực, phẩm chất của từng học sinh lớp 1A. 5 5. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp lý thuyết: Nghiên cứu các tài liệu, xây dựng cơ sở lý thuyết. - Phương pháp điều tra khảo sát thực tế. - Phương pháp so sánh, thống kê. - Kiểm tra, đánh giá kết quả học sinh. II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Mục tiêu của cuộc đổi mới giáo dục là phát triển các năng lực ở người học. Vì vậy, dạy học phải chuyển từ việc trang bị kiến thức làm trọng tâm sang phát triển năng lực tư duy là chủ yếu. Việc đó phải bắt đầu ngay từ Tiểu học – bậc học đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách của học sinh. Để thực hiện được mục tiêu đó, chúng ta phải hiểu “Năng lực” là tập hợp toàn bộ các kỹ năng, kiến thức, khả năng và hành vi có được trong quá trình học tập và rèn luyện. Còn “năng lực chung” là những năng lực cơ bản, thiết yếu hoặc cốt lõi làm nền tảng cho mọi hoạt động của con người trong cuộc sống. Luật Giáo dục đã ghi rõ mục tiêu giáo dục là: “Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở”. Trong xu thế xã hội phát triển, tự chủ và tự học là một trong những kĩ năng quan trọng của giáo dục, là năng lực cần có trong mỗi học sinh. Học sinh cần phải hình thành năng lực tự chủ và tự học để có thể tự học tập và “học tập suốt đời”. 6 Việc bồi dưỡng năng lực tự chủ, tự học cho học sinh là điều rất quan trọng. Thời gian tự học là lúc học sinh có điều kiện tự nghiên cứu các vấn đề học tập, tự chiếm lĩnh kiến thức theo một yêu cầu, phong cách riêng với một tốc độ thích hợp. Điều đó không những giúp học sinh nắm vấn đề một cách chắc chắn, bền vững mà còn là dịp tốt để học sinh rèn luyện ý chí và năng lực hoạt động sáng tạo. 2. Cơ sở thực tiễn Để nâng cao chất lượng giáo dục thì việc đầu tiên của người giáo viên là làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, nhưng công tác chủ nhiệm lớp không phải là một công việc đơn giản, nó luôn là vấn đề trăn trở đối với hầu hết các giáo viên tiểu học. Là một giáo viên chủ nhiệm lớp, tôi không tránh khỏi suy nghĩ phải làm gì? Làm như thế nào để “sản phẩm” của mình có chất lượng? Tại sao học sinh chưa tự giác? Do đâu học sinh sợ việc học và chưa ngoan? Chính những câu hỏi đó là lý do đã thôi thúc tôi cần phải có biện pháp cụ thể góp phần đưa chất lượng học sinh của lớp tôi chủ nhiệm đạt hiệu quả cao, giúp học sinh có kế hoạch học tập và rèn luyện một cách tốt nhất. Năm học 2022 - 2023, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 1A. Lớp tôi có tổng số 13 học sinh. Trong đó có 08 học sinh nữ, 12 em là dân tộc thiểu số. Được sự quan tâm của Phòng giáo dục, Ban giám hiệu mà trường lớp khang trang, cơ sở vật chất đầy đủ. Nhưng bên cạnh đó, tôi nhận thấy có một số thuận lợi và khó khăn như sau: a) Thuận lợi - 100% các em đi học đúng độ tuổi quy định. - Đa phần các em lễ phép, có tình thần đoàn kết, có ý thức tốt trong học tập và lao động. - Được sự quan tâm của Ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp, của 7 trường về mọi mặt. 100% học sinh lớp tôi có đầy đủ đồ dùng, sách vở điều đó góp phần động viên tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. - Mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình học sinh rất chặt chẽ. Đa số các gia đình quan tâm và tạo mọi điều kiện học tập cho các em. Nhiều gia đình luôn phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, kịp thời nắm bắt thông tin về tình hình học tập của con em mình. b) Khó khăn Tôi nhận thấy các em còn chưa tự chủ, tự học vì một số nguyên nhân: - Gia đình các em ở miền núi, góc học tập chưa đảm bảo, chưa được người lớn hướng dẫn xây dựng kế hoạch tự học, phần nào ảnh hưởng đến thái độ tự học của các em. - Phần lớn gia đình các em đều sinh sống trên cùng địa bàn xa trường, nhà ở xa nhau nên không tiện việc liên hệ trao đổi. Một vài phụ huynh vẫn chưa phối hợp với giáo viên trong việc hỗ trợ các em học tập. Mải lo làm ăn kinh tế phó mặc con cho giáo viên và nhà trường. - Các em là đối tượng học sinh lớp 1 nên chưa có ý thức trong việc rèn năng lực tự chủ và tự học. Đồng thời, cũng do nhiều em do ở nhà được nuông chiều quá mức. - Ở lớp, vẫn còn một số học sinh vi phạm nội quy của Nhà trường về đồng phục, vệ sinh thân thể, ăn quà vặt, hay còn xả rác dưới sân trường Qua quan sát, điều tra, khảo sát đầu năm lớp 1A tôi thu được kết quả như sau: 8 Bảng kết quả khảo sát năng lực tự chủ và tự học của học sinh lớp 1A Thời điểm khảo sát: Tháng 9/2022 Mức độ đạt được Năng Tổng số Tốt Đạt Cần cố gắng lực Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ lượng lượng lượng Tự chủ 13 03 23, 1 % 06 46, 2% 04 30, 7 % và tự học Từ những khó khăn và thuận lợi trên. Thiết nghĩ để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, xây dựng một tập thể lớp vững mạnh, đạt được các chỉ tiêu mà nhà trường giao cho, đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải áp dụng nhiều biện pháp, từ khâu tổ chức, giáo dục tác động đến từng cá nhân và tập thể. Quá trình đó cũng không phải diễn ra trong một hai ngày mà là quá trình tác động lâu dài, thường xuyên. 3. Nội dung các biện pháp 3.1. Biện pháp 1: Tìm hiểu tâm sinh lý và hoàn cảnh của học sinh lớp chủ nhiệm Muốn phát triển năng lực tự chủ và tự học cho học sinh thì trước tiên cần phải nắm được hoàn cảnh gia đình, tâm tư, nguyện vọng của từng em. Vậy làm thế nào để hiểu được tường tận mỗi học sinh? Tôi thường xuyên tiếp xúc, gần gũi, trò chuyện về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lý, tính tình sở thích của các em mọi lúc, mọi nơi; trong giờ ra chơi; khi sinh hoạt tập thể; qua các trò chơi học tập bằng những câu hỏi gợi mở để các em bộc lộ được hết những tâm tư, sở thích của bản thân. 9 Ngoài ra, ngay sau khi nhận lớp, tôi đã gặp gỡ, trò chuyện với giáo viên chủ nhiệm của các con ở Mầm non để biết thông tin chính xác về các em, trực tiếp hỏi về hoàn cảnh gia đình của học sinh. Khi xếp chỗ ngồi, tôi chú ý sắp xếp những em thiếu tập trung, còn hạn chế về các mặt ngồi trong tầm quan sát. Tôi cũng xếp xen kẽ những học sinh có ý thức tự chủ và tự học tốt ngồi với học sinh còn chểnh mảng trong giờ học để các em có thể giúp đỡ nhau trong học tập cũng như trong thảo luận nhóm, giữ kỷ luật của lớp. 3.2. Biện pháp 2: Xây dựng bộ máy tổ chức và nề nếp lớp học 3.2.1. Thứ nhất là xây dựng bộ máy tổ chức lớp học Bầu ban cán sự lớp là một việc làm tất yếu của mỗi giáo viên khi nhận lớp. Nhưng để xây dựng một tập thể có nền nếp học tập tốt thì cần phải có đội ngũ ban cán sự lớp năng động, sáng tạo và có trách nhiệm.Vì lẽ đó, khi bầu ban cán sự lớp tôi đã có sự nhìn nhận, đánh giá từ trước để tư vấn học sinh trong lớp bình bầu bởi không phải học sinh nào cũng làm được cán sự lớp mà cần lựa chọn những học sinh hoạt bát, nhanh nhẹn và có ý thức 10 kỷ luật tốt. Khi đã có bộ máy điều hành, tôi tiến hành phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể cho từng vị trí. + Lớp trưởng La Minh Thơ: là người chịu sự điều hành, quản lý trực tiếp của GVCN lớp. Điều hành chung công việc của lớp, theo dõi thi đua giữa các tổ. Xây dựng và thực hiện nề nếp tự quản trong lớp. Chủ trì các tiết sinh hoạt cuối tuần để đánh giá kết quả học tập, rèn luyện và là người phối hợp chặt chẽ, báo cáo với giáo viên chủ nhiệm về tình hình hàng ngày của lớp. + Lớp phó Nguyễn Thị Bảo Khánh: phụ trách toàn bộ mảng học tập của lớp. Theo dõi nề nếp học tập chung, đôn đốc việc ôn bài cũ, truy bài, làm bài tập. Thường xuyên trao đổi với giáo viên trong việc giúp đỡ các bạn học chậm để kịp thời kèm cặp và cử người kèm cặp. + Lớp phó Trần Đình Đạt: Chịu trách nhiệm phân công công việc vệ sinh trong và ngoài lớp. Cử trực nhật, đôn đốc và tổng hợp đánh giá thi đua vào cuối tuần. Đồng thời, chọn bạn có năng khiếu để tham gia văn nghệ do trường tổ chức. Tập các bài hát cho cả lớp trong các tiết sinh hoạt cuối tuần. + Các tổ trưởng: Điều hành các hoạt động của tổ theo sự phân công của lớp trưởng, lớp phó. Theo dõi, báo cáo thi đua của từng thành viên trong tổ vào thứ 6 hàng tuần để xếp loại thi đua. + Các tổ phó: Kết hợp cùng tổ trưởng đôn đốc các hoạt động của tổ, điều hành tổ khi tổ trưởng vắng mặt. Việc xây dựng bộ máy tổ chức lớp học sẽ tạo ra nhân tố rất quan trọng, tích cực để giáo viên chủ nhiệm quản lý lớp, giáo dục học sinh một cách chủ động. Xây dựng bộ máy tổ chức lớp tốt sẽ đẩy mạnh các hoạt động phong trào thi đua của lớp, của trường và đồng thời phát huy vai trò tự quản 11 của mỗi học sinh và của tập thể lớp, góp phần giáo dục toàn diện cho các em. Tiếp theo đó, tôi cùng cả lớp thảo luận về nội quy của nhà trường và một số quy định do lớp đặt ra để các bạn cán sự lớp dễ theo dõi, kiểm tra giúp nhau cùng tiến bộ. Tất cả học sinh trong lớp đều được tham gia ý kiến, cùng nhau trao đổi để đưa ra nội quy của lớp. Học sinh được trao đổi với nhau và đi đến thống nhất nội quy lớp học. Cả lớp cùng cam kết thực hiện tốt các nội quy lớp và tiến hành phát động thi đua giữa các tổ. 3.2.2. Thứ hai là xây dựng nền nếp lớp học Sau khi đã bầu được ban cán sự lớp, tôi tiến hành xây dựng nề nếp lớp học. Công việc này hết sức quan trọng, đòi hỏi rất nhiều đến trí tuệ, nghệ thuật của giáo viên. Muốn lớp mình có nề nếp tốt thì tôi phải lên kế hoạch cho cả năm học, từng tháng, từng tuần dựa trên kế hoạch của nhà trường. Tôi không nóng vội mà phải kiên trì, tôn trọng, khuyến khích những việc học sinh đã đạt được dù là nhỏ nhất. Qua việc xây dựng bộ máy tổ chức lớp, xây dựng nội quy lớp học cũng giúp các em phát huy ý thức tự giác, chủ động tham gia các hoạt động giáo dục. 12 Trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ * Lớp trưởng nắm bắt tình hình sĩ số trong lớp và tự giác đứng lên điều hành buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ. * Lớp phó: Kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của các tổ trưởng, tổ phó. * Tổ trưởng, tổ phó kiểm tra các bạn trong tổ của mình. Qua hoạt động của học sinh, tôi tuyên dương, khích lệ những em tổ chức tốt và hoàn thành nội dung bài học tốt. Những em chưa tốt tôi hướng dẫn, động viên, khích lệ để những buổi sinh hoạt sau các em làm tốt hơn. Hình ảnh: Ban cán sự lớp thực hiện sinh hoạt 15 phút đầu giờ 3.3. Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy việc dạy học “Lấy học sinh làm trung tâm” kết hợp với việc dạy học theo đối tượng học sinh để nâng cao năng lực tự chủ, tự học của học sinh. Trong quá trình dạy học tôi luôn cố gắng vận dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực, chú trọng việc dạy học “Lấy học sinh làm 13 trung tâm” nhằm phát huy tối đa khả năng học của từng học sinh đồng thời cũng tạo điều kiện để giúp những học sinh tiếp thu bài chậm có cơ hội được học và học được. Trong tiết dạy tôi luôn động viên khích lệ HS để các em mạnh dạn, tự tin trình bày những suy nghĩ của mình trước nhóm - lớp; tạo điều kiện đề các em gần gũi thân thiện có cơ hội được chia sẻ, giúp đỡ nhau trong quá trình học tập. Ví dụ: Trong lớp có em Hoàng Văn Trường khả năng tiếp thu bài chậm, em lầm lì ít nói gần như em sống khép kín và không thích trao đổi bài hay trò chuyện với bất cứ ai. Qua tìm hiểu, tôi được biết do em học yếu sợ bạn chê cười nên em trở nên lầm lì như vậy. Biết được nguyên nhân của em trong giờ học tôi thường quan tâm em nhiều hơn, khi làm bài tập tôi thường đến gần xem em có hiểu bài không, nếu em chưa hiểu tôi giảng lại, dần dần em đã làm được một số bài tập đơn giản rồi khó hơn. Sau đó tôi đã khuyến khích em xung phong lên bảng sửa bài và mỗi lần như vậy tôi đều nêu gương trước lớp. Được động viên khích lệ em đã mạnh dạn, tự tin hơn và bây giờ em đã có thể xung phong lên kể chuyện trước lớp. 14 Tôi luôn tạo môi trường học tập thân thiện để các em cảm nhận được lớp học là nhà; làm sao để các em cởi mở thân thiện để trao đổi các vấn đề về học tập và trong đời sống hàng ngày với cô và với bạn một cách thoải mái nhất. Cùng với việc dạy học “lấy học sinh làm trung tâm” trong các hoạt động giáo dục tôi đã kết hợp với việc dạy học theo đối tượng học sinh. Cụ thể là: Tôi đã tiến hành phân nhóm học tập, học sinh học nhanh ngồi kèm học sinh hoàn thành chậm, những học sinh gần nhà thì cùng bàn, cùng nhóm với nhau để học sinh có điều kiện giúp đỡ nhau trong học tập. Phát huy việc học “Đôi bạn cùng tiến”. Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng học sinh, học sinh học nhanh giúp đỡ học sinh học chậm để các em theo dõi, giám sát các bạn một cách kịp thời và làm tốt công tác truy bài 15 phút đầu giờ. Hình ảnh: Học sinh thực hiện phong trào “Đôi bạn cùng tiến” khi luyện đọc 15 Trên lớp, tôi quan tâm từng đối tượng học sinh, tạo điều kiện tối đa cho mọi đối tượng học sinh có thể học được, làm được. Tận dụng tối đa những thời gian luyện tập trên các tiết học và các tiềm năng sẵn có ở trong lớp để bồi dưỡng những mặt mạnh của học sinh năng khiếu và kèm cho những học sinh chưa hoàn thành trong lớp. Ví dụ: Tiết Tập đọc thì học sinh đọc chậm, đánh vần được luyện đọc nhiều hơn khi đọc theo nhóm cần tạo điều kiện để học sinh đọc chậm được luyện đọc với học sinh đọc tốt, môn Toán thì các bài dễ học sinh làm chậm được lên bảng làm , kết hợp nhắc nhở các em những kiến thức đã quên. Quan tâm từng đối tượng học sinh, tận dụng tối đa thời gian luyện tập thêm cho các em. Để tạo hứng thú học tập thì trong từng giờ học, tôi thường tổ chức trò chơi để thu hút sự chú ý tham gia và không gây nhàm chán cho các em. Những em nào tích cực và có tiến bộ tôi thường động viên bằng những lời khen, thưởng một hình dán ngộ nghĩnh và các em sẽ tích góp những hình dán ấy đến cuối tháng, bạn nào được nhiều hình nhất sẽ nhận được phần quà động viên của cô. Dần dần không khí lớp tôi đã sôi nổi hơn và chính điều này cũng là động lực giúp tôi có nhiều hứng thú trong giảng dạy. 16 Hình ảnh học sinh tham gia trò chơi trong giờ học Tiếng Việt Tôi luôn lắng nghe những ý kiến từ giáo viên bộ môn để kịp thời nhắc nhở, động viên những em chưa chăm học hoàn thành bài tốt hơn. 17 3.4. Biện pháp 4: Thành lập và duy trì các câu lạc bộ sở thích Căn cứ vào kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học 2022 - 2023 của trường; Căn cứ thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của Đội và căn cứ vào tình hình thực tiễn, nhu cầu học tập, rèn luyện của học sinh mà tôi đã tiến hành thành lập và duy trì các câu lạc bộ sở thích nhằm mục đích thông qua các Câu lạc bộ nhằm tạo cho các em học sinh một sân chơi giải trí lành mạnh, thấy được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”. Đồng thời, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận với các hoạt động vui học, rèn luyện các kĩ năng trong giao tiếp, phát triển óc thẩm mỹ, phát triển tư duy, rèn khả năng tự tin trước đám đông. Giúp các em đoàn kết thông qua các hoạt động của các Câu lạc bộ và các hoạt động xã hội khác, góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của nhà trường. Đặc biệt hơn, thông qua hoạt động các câu lạc bộ các em có thể tự làm chủ bản thân, chủ động tiếp thu kiến thức, nâng cao khả năng tự học. Dựa vào tình hình thực tế và thông qua việc lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của các em, tôi đã biết sở thích, năng khiếu của từng học sinh trong lớp. Ngay sau đó, tôi đã tiến hành thành lập 3 câu lạc bộ sở thích, đó là: Câu lạc bộ Âm nhạc, Câu lạc bộ Luyện chữ đẹp và Câu lạc bộ Thể thao. * Câu lạc bộ Âm nhạc Đối tượng tham gia: 06 học sinh có năng khiếu về Âm nhạc. Ngoài ra, những bạn khác có cùng sở thích cũng có thể tham gia. Các thành viên trong câu lạc bộ được tập luyện ca hát, tập múa. Tôi thường lựa chọn những ca khúc phù hợp với chủ đề tháng để tập luyện. Các em sẽ được biểu diễn trước tập thể vào giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ, tham gia giao lưu văn nghệ trong các hội thi, phong trào do nhà trường tổ chức trong năm học. 18 Hình ảnh học sinh tham gia Hội thi văn nghệ trường * Câu lạc bộ Luyện chữ đẹp Câu lạc bộ luyện chữ đẹp gồm 5 em học sinh viết chữ đẹp. Tuy nhiên, sau khi câu lạc bộ hoạt động đã nhận được sự hưởng ứng rất nhiệt tình của các thành viên khác. Các thành viên được ôn lại các nét cơ bản, nắm độ cao, độ rộng, khoảng cách giữa các chữ, rèn viết đúng, đẹp. Tôi tổ chức cho học sinh thực hiện rèn viết đoạn văn, đoạn thơ trong và ngoài chương trình. Sau mỗi bài viết, tôi nhận xét, đánh giá chi tiết để các em tự rút kinh nghiệm. 19 * Câu lạc bộ Thể thao Gồm 8 thành viên có sở thích và năng khiếu tham gia. Vì các em còn nhỏ nên các em tham gia câu lạc bộ chủ yếu là tập luyện và chơi các trò chơi dân gian như: nhảy bao bố, cướp cờ, lăn bóng về đích... Mục đích để tạo sự thoải mái, hứng thú cho học sinh, giúp các em chủ động hơn trong việc tiếp thu kiến thức. Ngoài ra, các em còn tham gia Hội khỏe Phù Đổng cấp trường và giải thi đấu tổ chức trong năm học. Khi tham gia môi trường của các câu lạc bộ sẽ khiến học sinh có cơ hội khám phá bản thân và hiểu rõ chính mình. Học sinh sẽ trở nên năng động, tự chủ, tự tin hơn rất nhiều. Đây chính là cách giúp học sinh nâng cao các kỹ năng sinh hoạt tập thể làm việc nhóm, đồng thời học sinh sẽ có thêm nhiều niềm vui, giải trí giúp cho việc học tập tốt hơn. 3.5. Biện pháp 5: Phối hợp, trao đổi với phụ huynh học sinh Đặc điểm của học sinh Tiểu học là mau nhớ nhanh quên, vì vậy việc rèn cho các em ý thức tự chủ, tự học cần được làm thường xuyên và liên 20 tục ở mọi lúc, mọi nơi. Tham gia vào quá trình hình thành và phát triển năng lực tự chủ và tự học không chỉ có ở nhà trường mà còn có cả ở gia đình. Vì vậy trong suốt quá trình rèn luyện kĩ năng này, tôi đã có sự liên hệ chặt chẽ với phụ huynh để cùng hỗ trợ học sinh thực hiện. Trong buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã trao đổi với phụ huynh về việc phát triển năng lực tự chủ và tự học cho học sinh và nhờ phụ huynh hướng dẫn các em tự làm những việc sau khi ở nhà: + Ngủ dậy tự gấp chăn màn. Tự gấp quần áo. Tự tắm rửa, vệ sinh thân thể. Tự dọn dẹp bàn học, phòng riêng của mình. + Ăn xong sẽ tự giác cùng phụ bố mẹ dọn dẹp sau khi ăn xong. + Tự soạn sách vở và tự chuẩn bị đồ dùng học tập trước khi đến lớp. + Tự hoàn thành công việc được giao. Tôi liên hệ, trao đổi với phụ huynh bằng nhiều hình thức như: có thể gặp trực tiếp, qua zalo, qua messenger hoặc gọi điện trao đổi về phương pháp rèn luyện, kết quả đạt được để cùng nhau học hỏi giúp các em tiến bộ hơn. Sau mỗi tuần, tôi sẽ tổng hợp những em đạt thành tích tốt và tuyên dương trong giờ sinh hoạt lớp hoặc trong tiết sinh hoạt dưới cờ.