Một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm lớp Mẫu giáo 3-4 tuổi A2 Trường Mầm non Vân Sơn

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ BIỆN PHÁP 1. Tên biện pháp: “Một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm lớp Mẫu giáo 3 - 4 tuổi A2 Trường Mầm non Vân Sơn” 2. Ngày biện pháp được áp dụng lần đầu: 10/09/2024 3. Các thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không 4. Mô tả các biện pháp cũ thường làm: * Biện pháp 1: Trang trí môi trường trong lớp học. + Thực trạng của biện pháp cũ: Tôi trang trí lớp theo các chủ đề, các góc bằng những hình ảnh, nhưng những hình ảnh đó chưa được phong phú, đẹp mắt, gần gũi, thân thiện cho trẻ hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm chưa tạo được môi trường thân thiện cho trẻ hoạt động, trẻ chưa hứng thú tham gia vào các hoạt động. + Nhược điểm, hạn chế của biện pháp cũ: Đối với bản thân tôi chưa làm được nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo, đồ dùng đồ chơi làm ra chưa được sáng tạo, chưa phong phú, chưa áp dụng vào quá trình dạy trẻ. Trang trí môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm còn sơ sài chưa đẹp mắt. Cách bố trí, sắp xếp các góc chơi cho trẻ trong lớp chưa phù hợp và chưa thuận tiện cho hoạt động của trẻ; Cách trang trí mảng tường ở các góc chưa sáng tạo, chưa linh hoạt, Chủ yếu là các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn do nhà trường cung cấp, đồ dùng, đồ chơi tự làm của giáo viên còn ít. Trẻ chủ yếu là dân tộc thiểu số nên còn nhút nhát. Số trẻ tham gia vào hoạt động tạo môi trường cùng cô rất ít, chủ yếu do cô tạo ra; Số trẻ hứng thú mạnh dạn tự tin khi thao tác với tất cả các loại nguyên liệu đồ dùng đồ chơi trong lớp đạt còn ít. Đa số trẻ chưa hoạt động tích cực, chưa biết phối hợp bạn cùng chơi vào môi trường đã tạo trong lớp; Kỹ năng sử dụng các nguyên vật liệu ở các góc để tạo ra sản phẩm của trẻ còn thấp. Mặt bằng kinh tế địa phương còn thấp, thu nhập từ nhà nông không đáng kể, nhận thức của một số phụ huynh chưa cao, dẫn đến chưa quan tâm nhiều đến việc đồng hành cùng con, hay ủng hộ cơ sở vật chất cũng như hoạt động của cô và trẻ. * Biện pháp 2: Tạo môi trường cây xanh trong lớp học: + Thực trạng của biện pháp cũ: Tôi đã trồng cây xanh trong lớp học đẻ tạo môi trường xanh sạch đẹp cho trẻ hoạt động. Nhưng số lượng cây xanh còn ít, chưa có nhiều thời gian để chăm sóc cây, dẫn đến cây xanh chưa được xanh tốt. Từ đó việc giáo dục trẻ biết yêu quý thiên nhiên, yêu cái đẹp, kỹ năng chăm sóc cây xanh còn hạn chế. + Nhược điểm, hạn chế của biện pháp cũ: Đối với bản thân việc trang trí môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm còn sơ sài chưa đẹp mắt, cây xanh chưa đa dạng về chủng loại và màu sắc, bố trí cây xanh trong lớp chưa hợp lý, chưa sắp xếp theo nhóm, cụm. Chưa tạo được nhiều cơ hội cho trẻ trải nghiệm chăm sóc cây xanh thường xuyên. 5. Sự cần thiết phải áp dụng biện pháp. Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động hiện nay giữ vai trò rất quan trọng trong việc khuyến khích tính độc lập cho trẻ, giúp trẻ tìm tòi khám phá tích cực hoạt động. Giúp trẻ phát triển toàn diện về nhận thức, thẩm mỹ, kỹ năng thực hành, phẩm chất đạo đức, hành vi ứng xử. Vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào để xây dựng môi trường lớp học một cách hiệu quả? Thực tế hiện nay việc xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm còn rất nhiều những tồn tại và bất cập như sau: Về đồ dùng, đồ chơi còn thiếu rất nhiều, một số đồ dùng chỉ mang tính chất mô hình tượng trưng không thiết thực, có để cho xong, trưng bày trang trí từ đầu năm đến cuối năm học mà không đổi mới, không tạo ra tính sáng tạo và hứng thú cho trẻ. 6. Mục đích của biện pháp Giúp giáo viên sáng tạo trong việc xây dựng môi trường lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Tạo cho trẻ một môi trường học tập vui chơi mang tính chất mở mà ở đó trẻ được học tập trải nghiệm với các nguyên vật liệu khác nhau. Đưa ra một số giải pháp giúp trẻ tự tin mạnh dạn trong mọi hoạt động nhằm hình thành cho trẻ các biểu tượng về quá trình vận động, các mối quan hệ nhân quả của sự vật, hiện tượng, tích lũy sự hiểu biết để hình thàn phát triển nhân cách trẻ một cách toàn diện. Phát huy khả năng sáng tạo riêng của từng trẻ. 7. Nội dung 7.1. Thuyết minh biện pháp mới hoặc cải tiến. Biện pháp 1: Bố trí, sắp xếp các góc chơi hợp lý. + Nội dung thực hiện biện pháp: Bố trí, sắp xếp các góc chơi trong lớp phù họp, thuận tiện cho trẻ hoạt động, tôi luôn tuân thủ theo nguyên tắc xây dựng góc hoạt động cho trẻ theo hướng dẫn trong chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” và căn cứ vào diện tích phòng học của nhóm, lớp. + Các bước thực hiện biện pháp: Tôi bố trí, sắp xếp phù hợp, linh hoạt để trẻ dễ thấy, lấy, dễ quan sát. Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu, gần gũi với trẻ và phải thay đổi nội dung phù hợp với từng chủ đề. Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “Gia đình” góc sách có thể đặt “Thư viện của gia đình bé” nhưng sang chủ đề “Nghề nghiệp” góc sách có thể đổi tên “ Thư viện một số nghề”. Bố trí sắp xếp các góc chơi phù hợp với nhu cầu hoạt động của trẻ, đáp ứng được yêu cầu của chương trình tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ để được hoạt động nhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng hơn. Vì thế đối với lớp tôi, tôi đã bố trí các góc như sau: Góc yên tĩnh xa góc động. + Kết quả áp dụng biện pháp: Lớp học của tôi bố trí, sắp xếp các chơi hợp lí, tôi thấy trẻ hoạt động tích cực và hứng thú hơn, đạt hiệu quả cáo hơn. Trẻ có không gian yên tĩnh để hoạt động, được giao lưu trao đổi với nhau một cách rất thoài mái mà không làm ảnh hưởng đến các bạn chơi ở góc khác. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch trang trí, chuẩn bị đồ dùng đồ chơi trong từng chủ đề: + Nội dung thực hiện biện pháp: Muốn tạo được môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ hoạt động tích cực thì trước tiên người giáo viên phải xây dựng kế hoạch rõ ràng cho việc trang trí môi trường lớp cho từng chủ đề + Các bước thực hiện biện pháp: Ví dụ: Trước khi thực hiện chủ đề: “Gia đình thân yêu của bé”. Tôi dựa vào kế hoạch, mục tiêu, nội dung của chủ đề, dựa vào khả năng của trẻ mà giáo viên lên kế hoạch trang trí cho chủ đề theo từng nhánh như sau: Chủ đề Tuần Nội dung nhánh - Tôi trang trí các hình ảnh trong chủ đề nhánh, trong các góc bằng chính sản phảm của trẻ làm ra, và ảnh sưu tầm, nguyên vật liệu phế thải có nội dung “Bé và những người thân yêu của bé”. Cho trẻ cùng tham gia trang trí với cô. - Tạo không gian cho trẻ thực hành trải nghiệm về các kỹ Bé và năng cuộc sống thông qua việc sử dụng các đồ dùng gia đình những Tuần 1 như cốc, chén, chai lọ, bình hoa thủy tinh . người thân - Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp yêu của bé với chủ đề nhánh cho trẻ hoạt động, tạo ra sản phẩm cho riêng mình. - Vệ sinh lớp học sạch sẽ, gọn gàng, cọ rửa đồ dùng, đồ chơi để đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ khi tiếp xúc trực tiếp với các đồ dùng đó. Biện pháp 3: Chú trọng trồng, trang trí cây xanh ở góc thiên nhiên + Nội dung thực hiện biện pháp: Cây xanh góp phần tô điểm cho khung cảnh sư phạm thêm xanh, thêm đẹp, ban ngày cây xanh quang hợp nhả ô xy hơi nước và hút khí cacbonic làm cho không khí thêm trong sạch, mát mẻ, giúp trẻ giảm bớt căng thẳng, tâm hồn thoải mái, trẻ được hít thở không khí trong lành một cách nhẹ nhàng. Ngoài ra cây xanh còn giúp trẻ trực tiếp quan sát, làm quen, tìm hiểu về cỏ cây, hoa lá trong môi trường tự nhiên. + Các bước thực hiện biện pháp: Cô dạy trẻ chăm sóc cây, tưới hoa, nhổ cỏ cây, hoa lá, dạy trẻ biết yêu lao động, yêu thiên nhiên. + Kết quả áp dụng biện pháp: Để có góc thiên nhiên luôn xanh đẹp tôi đã dạy trẻ các kỹ năng chăm bón cây, gieo hạt hàng ngày để theo dõi đặc điểm phát triển của cây, tưới nước giáo dục trẻ biết yêu quý và bảo vệ cây xanh và có thái độ thân thiện gần gũi với môi trường. Qua đó trẻ hiểu được tác dụng của cây xanh làm đẹp cho lớp và có tác dụng làm môi trường xanh đẹp trong lành. Biện pháp 4: Trang trí các vật liệu mở do phụ huynh cung cấp tạo sự thân thiện đối với trẻ. + Các bước thực hiện biện pháp: Để tạo môi trường lớp học thân thiện cho trẻ, cô nên trang trí các mảng hoạt động bằng những hình ảnh, những hoạt động thiết thực của trẻ ở trường mầm non. Để lôi quấn thu hút trẻ hoạt động với những mảng trang trí đó cô nên tự mình lựa chon gam màu phù hợp, cách trang trí khoa học bằng những hình ảnh gần gũi trong cuộc sống hàng ngày để kích thích tính tích cực của trẻ. + Kết quả áp dụng biện pháp: Tôi tận dụng phế liệu, vật liệu thiên nhiên để làm ra những đồ dùng đồ chơi trang trí tất cả những mảng trang trí tôi bố trí, sắp xếp để ở các vị trí hợp lý cho trẻ dễ thấy, dễ hoạt động với các mảng tường đó. Với màu sắc trang trí hài hòa, dễ hiểu, đơn giản mà lại lôi cuốn trẻ, tạo cho trẻ có cảm giác thoải mái, thân thiện như ở gia đình mình. Biện pháp 5: Cho trẻ tham gia tạo môi trường cùng cô: + Nội dung thực hiện biện pháp: Xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm là trẻ phải được tham gia nêu ý tưởng, được trải nghiệm, thực hành, được khám phá. Tôi khuyến khích trẻ tham gia cùng cô sưu tầm, chuẩn bị học liệu, cùng cô làm đồ chơi, cùng cô trang trí + Các bước thực hiện biện pháp: Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình”: Tôi khuyến khích, gợi ý cho trẻ tạo ra một số đồ dùng trong gia đình, từ những học liệu chuẩn bị sẵn để trang trí tranh chủ đề. ( BẢNG KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG + Đối với môi trường của lớp: Trước khi thực Sau khi thực hiện hiện STT Tiêu chí (T9/2024) (T12/2024) Đạt tỉ lệ Đạt tỉ lệ 1 Cách bố trí, sắp Hợp lý 25% 75% xếp các góc chơi Chưa hợp lí 75% 25% 2 Cách trang trí mảng Chưa theo dạng 80% 25% tường ở các góc mở Linh hoạt, theo 20% 75% dạng mở 3 Đồ dùng, đồ chơi Mua sẵn 80% 45% Tự làm 20% 55% 4 Nguyên vật liệu thiên nhiên, vật liệu phế 10% 70% thải sẵn có ở địa phương Kết quả cụ thể như sau: Số lượng Tỷ lệ % Số lượng Tỷ lệ % STT Tiêu chí Trước khi thực hiện Sau khi thực hiện (T9/2024) (T12/2024) 1 Trẻ tham gia vào hoạt 5/14 35,7% 13/14 92,9% động tạo môi trường cùng cô 2 Trẻ hứng thú mạnh dạn 6/14 42,9% 13/14 92,9% tự tin khi thao tác với tất cả các loại nguyên liệu đồ dùng đồ chơi. 3 Trẻ hoạt động tích cực, 4/14 28,6% 13/14 92,9% biết phối hợp bạn cùng chơi vào môi trường đã tạo trong lớp. 4 Kỹ năng sử dụng các 2/14 14,3% 12/14 85,7% nguyên vật liệu ở các góc để tạo ra sản phẩm. 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng biện pháp: Với kết quả đạt được của lớp 3-4 tuổi A2 Trường mầm non Vân Sơn đã cho thấy tính khả thi của đề tài, tính hiệu quả của các biện pháp giúp trẻ học tốt, đáp ứng được xu hướng đổi mới của giáo dục mầm non. Vì vậy tôi thấy biện pháp này có thể áp dụng cho một số trường Mầm non trong huyện phù hợp với điều kiện thực tế ở từng trường. 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của biện pháp * Lợi ích kinh tế: - Tôi linh hoạt tạo ra môi trường hoạt động và sáng tạo ra đồ dùng đồ chơi mới bằng nguyên vật liệu có sẵn hoặc phế thải, từ đó cung cấp kiến thức, kỹ năng tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. - Tạo ra khuôn viên trường, lớp với môi trường học tập đẹp, xanh, sạch, thoáng mát ... tái chế rác thải. - Tiết kiệm kinh phí mua đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, giảm kinh phí mua đồ dùng, đồ chơi được làm từ nguyên liệu phế thải. * Lợi ích xã hội: + Đối với trẻ: Trẻ rất mạnh dạn trong giao tiếp, tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, vui chơi, cùng cô tạo ra nhiều sản phẩm đẹp, sáng tạo, phong phú, nhiều chủng loại theo các chủ đề của lớp học; Trẻ có những ý tưởng sáng tạo hơn; Kỹ năng học tập kỹ năng hoạt động nhóm được nâng lên rõ rệt. Sự giao lưu giữa trẻ với trẻ tạo nên tình cảm gần gũi, yêu thương, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau tổ chức và thực hiện trò chơi tốt hơn, sáng tạo hơn. + Đối với bản thân: - Sưu tầm được nhiều những nguyên vật thiên nhiên, vật liệu phế thải để cho cô và trẻ tạo môi trường; làm được đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của trẻ. Tạo cơ hội và khuyến khích trẻ khám phá, trải nghiệm, được bổ sung, củng cố, rèn luyện các kỹ năng. + Đối với phụ huynh: Đa số phụ huynh hưởng ứng nhiệt tình, ngày càng tin tưởng giáo viên; Tích cực đóng tiền bạc và các nguyên vật liệu thiên nhiên, vật liệu phế thải, cây cảnh cho lớp. Tham gia cùng cô lao động cải tạo vườn trường, nâng cấp sân chơi. * Cam kết: Tôi cam kết những điều khai trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.