Biện pháp tạo môi trường giáo dục trong và ngoài lớp theo hướng lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ Như chúng ta đã biết, bậc học mầm non được xem là bậc học nền tảng, là cơ sở, tạo tiền đề cho các bậc học tiếp theo. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho học tập suốt đời. Có thể thấy, giáo dục mầm non là một mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân và có vai trò vô cùng quan trọng là nền tảng đầu tiên cho việc hình thành nhân cách và phát triển Đức - trí - thể - mĩ cho trẻ phát triển một cách toàn diện Trường mầm non chính là ngôi nhà thứ 2 của trẻ ở đó trẻ được học tập, vui chơi, được quan tâm chăm sóc bằng tình yêu thương của Cô giáo. Trẻ lứa tuổi mầm non việc học của trẻ được thông qua hình thức “học mà chơi, chơi mà học” không nên dạy trẻ theo hình thức áp đặt, bắt buộc hay quá hà khắc, mà hãy hướng trẻ học bằng cách thu hút tâm trí trẻ để các nhà giáo dục có thể phát triển tốt hơn năng khiếu đặc biệt của trẻ. Vì vậy mỗi chúng ta cần chung tay để tạo cho trẻ một môi trường học tập, vui chơi, trải nghiệm, thực sự an toàn và lành mạnh, giúp trẻ phat strieenr một cách toàn diện. Từ đó có thể tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên hơn. Đặc biệt là đối với trẻ 5 – 6 tuổi thì việc xây dựng môi trường giáo dục theo hướng lấy trẻ làm trung tâm càng trở nên quan trọng. Nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường đối với sự phát triển của trẻ 5 – 6 tuổi, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Biện pháp tạo môi trường giáo dục trong và ngoài lớp theo hướng lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” làm biện pháp trong năm học này với mong muốn giúp hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho trẻ, giúp cho trẻ sau này sẽ trở thành những con người có ích cho xã hội, góp phần trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN 1. Thực trạng tổ chức hoạt động tạo môi trường giáo dục trong và ngoài lớp theo hướng lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi 1.1. Ưu điểm Về phía nhà trường: Trường Mầm non Tăng Tiến đã được công nhận là trường chuẩn quốc gia, có phòng lớp rộng rãi khang trang, được trang bị tương đối đầy đủ trang thiết bị và đồ dùng dạy học. Môi trường trong và ngoài lớp học thân thiện, đảm bảo an toàn cho trẻ hoạt động. Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường luôn chỉ đạo sát sao với công tác chuyên môn. Luôn có sự đầu tư và bồi dưỡng cho chuyên môn. Nhà trường đã xây dựng kế hoạch hoạt động học cụ thể trong năm học 2022- 2023. Ban giám hiệu nhà trường trực tiếp chỉ đạo xây dựng môi trường trong và ngoài lớp theo hướng mở Về giáo viên: Giáo viên đều là những giáo viên nhiệt tình, tâm huyết với nghề. Với tình yêu nghề mến trẻ, hăng say trong công việc các cô luôn nghiên cứu tìm tòi phương pháp giáo dục để trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách tốt nhất, hiệu quả nhất. Giáo viên đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn. Về trẻ: Đa số trẻ đã học qua từ lớp nhà trẻ lên mẫu giáo nên đã có kiến thức và kỹ năng nhất định. Trẻ được học theo đúng độ tuổi, bước đầu biết phối hợp cùng cô trong các hoạt động. Trẻ ngoan, có nề nếp tốt, khả năng tiếp thu nhanh. Về phụ huynh: Đa số bậc phụ huynh rất quan tâm đến việc học của các con, nhiệt tình ủng hộ các hoạt động học của nhà trường - lớp. 1.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân 1.2.1.Giáo viên Giáo viên tổ chức các giờ hoạt động chung còn gò bó, chưa sáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ, chưa biết cách lấy trẻ làm trung tâm trong các giờ học. Nhất là hệ thống câu hỏi chưa thực sự là những câu hỏi mở. Giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới phương thức dạy học. Công tác phối kết hợp của giáo viên với cha mẹ học sinh trong việc cho trẻ tự học, tìm tòi trải nghiệm, trao đổi còn chưa cao. Nguyên nhân: Môi trường lớp học được thay đổi thường xuyên theo từng chủ đề nhưng nội dung và hình thức chưa phong phú, hấp dẫn đối với trẻ, giáo viên vốn kinh nghiệm xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm chưa nhiều, cách tổ chức còn dập khuôn, máy móc. 1.2.2.Trẻ em Trẻ chưa mạnh dạn tự tin, chưa tích cực trong các hoạt động nên dẫn đến kết quả trong các hoạt động chưa cao Nguyên nhân: Nhận thức của trẻ còn chênh lệch nhau. Cùng một độ tuổi nhưng tính tích cực, cách tiếp nhận và mức độ hoạt động của mỗi trẻ khác nhau khiến giáo viên gặp khó khăn trong quá trình định hướng và tổ chức cho trẻ. Bảng kết quả đánh giá trẻ trước khi chưa áp dụng biện pháp năm học 2022 – 2023 STT Trước khi chưa áp dụng biện pháp Số trẻ Trẻ đạt Tỷ lệ Trẻ chưa Tỷ lệ Nội dung % đạt % 1 Trẻ tham gia tích cực vào các hoạt 30 12 40 18 60 dộng xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm 2 Kĩ năng sử dụng các học liệu, nguyên 30 14 47 16 53 vật liệu sẵn có từ thiên nhiên của trẻ 3 Mức độ hứng thú khi tham gia hoạt 30 13 43 17 67 động 1.2.3. Phụ huynh Công tác phối kết hợp giữa tôi và phụ huynh trong lớp để tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ còn gặp một số khó khăn. Nguyên nhân: Do cha mẹ trẻ bận đi làm. Một số phụ huynh quan tâm con nhưng không có thời gian. 1.2.4. Trường mầm non Do kinh phí của trường hạn hẹp nên việc đầu tư thêm một số trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho trẻ chưa phong phú. 2. Biện pháp tạo môi trường giáo dục trong và ngoài lớp theo hướng lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 2.1. Biện pháp 1: Tự tìm tòi, khám phá học hỏi, tự bồi dưỡng bản thân. 2.1.1. Nội dung biện pháp - Giáo viên không ngừng tìm tòi, khám phá, tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn làm sao tạo ra môi trường phong phú, đa dạng cho trẻ hoạt động tốt sẽ kích thích được hoạt động của trẻ, trẻ tích cực tham gia các hoạt động hơn và kết quả đạt được sẽ theo mong đợi. 2.1.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp - Đọc và nghiên cứu kỹ chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ Mầm non 5-6 tuổi. -Tìm đọc tham khảo những cách xây dựng mội trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm theo hướng mở, làm đồ dùng đồ chơi đơn giản trên sách báo, tạp chí Mầm non trong và ngoài nước. - Xem các chương trình truyền hình về chăm sóc giáo dục trẻ mầm non trên các kênh truyền hình như VTC11(Chương trình “Những tờ giấy diệu kỳ” dạy trẻ cách làm một số đồ dùng đồ chơi cho trẻ Mầm non, vào mạng xem các chương trình “Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ Mầm non” của các nước trên thế giới qua yotube, và qua trường bạn và bạn bè động nghiệp. - Học vẽ tranh ảnh, con vật cây cối , phong cảnh ...qua youtube nhằm làm đẹp không gian sống, tạo môi trường trong và ngoài lớp thân thiện, gần gủi và thẩm mĩ, khoa học và phong phú. - Như vậy, qua tự bồi dưỡng bản thân, học hỏi đồng nghiệp cũng như xem các phương tiện thông tin hiện đại tôi đã nắm vững được các cách xây dựng môi trường mở lấy trẻ làm trung tâm, và phương pháp để dạy trẻ làm được một số đồ dùng đồ chơi nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ. 2.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp Giáo viên luôn yêu thương trẻ mạnh dạn tổ chức và xây dựng được nhiều môi trường lớp học đa dang phong phú. Giáo viên linh hoạt, sáng tạo khi lên lớp, có thêm kiến thức về tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. - Trẻ mạnh dạn tự tin tích cực tham gia các hoạt động làm quen với văn học từ đó hình thành những mối quan hệ tốt đẹp luôn tự tin vào bản thân. 2.2. Biện pháp 2: Trang trí, xây dựng các góc theo hướng mở giáo dục lấy trẻ làm trung tâm một cách linh hoạt, sáng tạo 2.2.1. Nội dung biện pháp Chúng ta phải tạo ra một môi trường mở cho phép trẻ phát triển tự do. Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp an toàn, thân thiện và gần gũi với cuộc sống hàng ngày của trẻ, trang trí, xây dựng các góc theo hướng mở giáo dục lấy trẻ làm trung tâm một cách linh hoạt, sáng tạo. Môi trường phong phú về động lực, có thể khơi dậy sự hứng thú hoạt động và mời gọi trẻ nhỏ tự có trải nghiệm của riêng mình. 2.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Trang trí mục đích là phối hợp giữa các mảng hình màu sắc, đường nét, sao cho cân đối hài hòa, hợp lý trong một không gian nhất định. Đối với mầm non việc trang trí hình ảnh không chỉ đẹp, ngộ nghĩnh, màu sắc bắt mắt, mang tính giáo dục mà còn phải phù hợp với chủ đề, với từng góc chơi, với nội dung chơi của trẻ, đáp ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo, trí tò mò thích cái mới, cái lạ của trẻ. Từ đó tôi đã trang trí và xây dựng các góc chơi ở lớp mình một cách sáng tạo theo hướng mở lấy trẻ làm trung tâm một cách linh hoạt. Khi trẻ hoạt động ở góc chơi mở, từ một góc chơi trẻ có thể thay đổi nội dung chơi, chủ đề chơi, hình ảnh, biểu tượng chơi một cách linh hoạt, sáng tạo, phát huy tài năng của mỗi trẻ. Ví dụ: Xây dựng mảng chủ đề là nơi thể hiện nỗi bật nhất chủ đề trẻ đang học trước hết tôi có năng khiếu vẽ nên tôi xây dựng hình ảnh mang tính thẩm mĩ, thân thiện gần gũi đối với trẻ... Mảng chủ đề tôi sử dụng nhám dính để trẻ có thể dễ dàng dán, bóc thay đổi hình ảnh phù hợp với từng chủ đề, tôi trang trí gợi ý một số chi tiết và để khoảng trống khuyến khích trẻ tham gia. (Hình ảnh trẻ tham gia xây dựng mảng chủ đề cùng cô) Ví dụ :Ở góc học tập ngoài hình ảnh cây hoa sinh động, đẹp mắt, và hình ảnh hình dạng nghộ nghĩnh, những chú thỏ thông minh tôi trang trí thêm 1 vườn hoa “ những bông hoa chữ cái với chữ cái, và số” trong bảng tôi gắn các hộp dắt và đánh nhám theo hàng ngang, phía trên là hộp dắt biểu tượng của cô, phía dưới là các hộp dành cho trẻ, cô và trẻ có thể thay đổi nội dung, hình ảnh dể dàng, tiện lợi như: Hôm nay trẻ chơi với chữ cái a, ă, â cô gắn chữ a, ă, â lên trẻ chọn những hình ảnh các chứa chữ cái tương ứng đựng dưới hộp học liệu gắn lên theo yêu cầu. Góc phân vai, tôi xây dựng và làm mô phỏng đồ dùng thật trong sinh hoạt hàng ngày và các loại rau củ quả với cách làm mở sinh động, gần gũi quen thuộc với trẻ, bên cạnh đó tôi còn trang trí bảng siêu thị của bé, phía ngoài là hình ảnh các gian hàng bán rau củ quả và các loại thực phẩm, thời trang.., biểu tượng, gợi ý của cô, hàng phía dưới là dành cho trẻ, trẻ chơi theo gợi ý của cô: chẳng hạn hôm nay chơi nấu ăn trẻ đến của hàng chọn thực phẩm, cô gắn biểu tượng 4 nhóm chất (Đạm, bột đường, vitamin, béo) trẻ sẽ chọn các thực phẩm giàu chất tương ứng dắt vào ô; hôm sau trẻ chơi bán hàng trẻ tháo hình cũ xuống gắn hình mới vào. Góc nghệ thuật : tôi trang trí nhưng bức tranh mẫu của cô tranh được làm từ các nguyên liêu phế thải, tự nhiên sẵn có như tranh đá, tranh từ cách nắp chai mang tính nghệ thuật cao hấp dẫn và lôi cuốn trẻ, tranh trẻ và cô cùng thực hiện tranh trẻ đang làm chưa hoàn thiện bằng nhiều nguyên vật liệu vỏ ngao, sò ốc hến đá cuội nắp chai, tăm bông, len, rơm rạ, bẹ ngô, ống hút mo cau ,..và các loại nhạc cụ được làm từ hộp bánh bìa cát tông do cô cùng trẻ thực hiện. Tôi còn chuẩn bị sẵn nhiều nguyên vật liêu sẵn có từ thiên nhiên cho trẻ tự do sáng tạo trên mọi chất liệu. Góc xây dựng.Tôi trang trí mở trên mảng tường hình ảnh những ngôi nhà công trình cây xanh rời cho trẻ tự do lắp ghép xây dựng theo các công trinh theo ý trẻ muốn, phía dưới là các rỗ đựng các hàng rào rời, cây xanh rời rau củ quả rời theo từng yêu cầu của chủ đề trẻ lắp ghép các chi tiết tạo thành cây xanh và thành nhiều cây thành vườn cây, vườn hoa Hình ảnh góc xây dựng Các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, không gian trong lớp, ngoài hiên trước hiên sau, khu vực vệ sinh đề phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động, sinh hoạt hằng ngày của trẻ đề được xây dựng theo hướng lấy trẻ làm trung tâm thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Từ cách trang trí đó mà trẻ lớp tôi hoạt động tích cực, hứng thú, say mê, thích đi học. 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp Việc xây dựng môi trường lớp học trên đã giúp trẻ mạnh dạn tự tin tích cực tham gia các hoạt động từ đó hình thành những mối quan hệ tốt đẹp luôn tự tin vào bản thân. Trẻ tiếp nhận kiến thức một cách nhẹ nhàng nhưng hiệu quả cao. Trẻ chủ động tìm kiếm đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu để học, biết thu dọn và cất đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu đúng quy định, biết cùng cô làm một số đồ chơi ở góc văn học. Giáo viên luôn yêu thương trẻ mạnh dạn tổ chức và xây dựng được nhiều môi trường lớp học đa dang phong phú. 2.3. Biện pháp 3: Xây dựng, bố trí sắp xếp các góc hoạt động trong và ngoài lớp phù hợp, thuận tiện, đa dạng, phong phú theo hướng lấy trẻ làm trung tâm 2.3.1. Nội dung biện pháp Giáo viên lựa chọn, bố trí xây dựng, bố trí sắp xếp các góc hoạt động trong và ngoài lớp phù hợp, thuận tiện, đa dạng, phong phú theo hướng lấy trẻ làm trung tâm phù hợp với độ tuổi, khoa học. 2.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Hoạt động ở các góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống của trẻ mầm non, đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích, nhu cầu vui chơi, nhận thức và cảm nhận về thế giới xung quanh. Hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện, củng cố kiến thức đã học, là nơi trải nghiệm, khám phá những cái mới và phát huy khả năng sáng tạo của trẻ. Vì vậy, việc sắp xếp, bố trí các góc chơi phù hợp, thuận tiện, dễ tìm, dễ nhìn, dễ lấy là rất quan trọng. Tôi đã bố trí các góc trong lớp phù hợp như: Góc yên tĩnh xa góc ồn ào, tạo ranh giới các góc, Ví dụ: Góc phân vai và góc xây dựng tôi sắp xếp khu vực phía dưới lớp, gần nhau. Tạo sự liên kết các nhóm chơi ở trong hai góc, góc xây dựng tránh nơi đi lại. Góc sách và góc học tập tôi xếp ở trên cạnh cửa nhà kho yên tĩnh. Góc thiên nhiên (khám phá khoa học) tôi đã tận dụng sảnh hè ngoài lớp cho trẻ hoạt động thoải mái tránh sự ồn ào cho các góc khác, tiện lợi cho trẻ khám phá, chăm sóc cây, hoa... Khu vực phía trên lớp học tôi bố trí các mảng: Ở cửa là lịch vệ sinh, từ cửa chính vào là chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ, ti vi, bảng bé ngoan. Góc nghệ thuật được bố trí cạnh cửa ra vào bên cạnh góc trưng bày sản phẩm của trẻ. Qua cách bố trí, sắp đặt các mảng, các góc chơi hợp lý ở lớp mình tôi nhận thấy trẻ hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả cao hơn. Trẻ được trao đổi giao lưu với nhau thoải mái mà không ảnh hưởng đến các góc khác. Trẻ có không gian riêng tư yên tĩnh để hoạt động, thỏa mãn nhu cầu hoạt động, sự sáng tạo của trẻ. Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. 2.3.3. Kết quả áp dụng biện pháp Trẻ tích cực, tự tin tham gia vào các hoạt động Trẻ học được kỹ năng hoạt động nhóm, biết đoàn kết, nhường nhịn, chia sẻ cùng bạn chơi. 2.4. Biện pháp 4: Chuẩn bị đồ dùng, học liệu, đa dạng, hấp dẫn, tận dụng phế liệu và vật liệu từ thiên nhiên có sẳn ở địa phương 2.4.1. Nội dung của biện pháp Giáo viên chuẩn bị đồ dùng, học liệu, đa dạng, hấp dẫn, tận dụng phế liệu và vật liệu từ thiên nhiên có sẳn ở địa phương khơi gợi được hứng thú và tính tích cực ở trẻ khi tham gia vào các hoạt động. 2.4.2.Cách thức thực hiện biện pháp Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều loại đồ dùng đồ chơi sẵn của trẻ mầm non, với tính năng đa dạng về hình dáng, màu sắc, phong phú về chủng loại. Nhưng đồ dùng đồ chơi mua sẵn có đẹp, có tốt song chúng không phong phú về chất liệu mà lại tốn kém kinh phí, trẻ ít có cơ hội khám phá, trải nghiệm qua các đồ dùng đồ chơi mua sẵn và để đáp ứng nhu cầu khám phá của trẻ và theo thông tư 02/BGD&ĐT chuẩn bị thêm đồ dùng, học liệu đa dạng, hấp dẫn, tận dụng phế vật liệu thiên nhiên có sẵn ở địa phương cho trẻ hoạt động hứng thú, tích cực. Ngay từ đầu năm học, tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng đồ chơi phục vụ các góc chơi, không lên kế hoạch chung chung mà tôi vạch rõ ràng và cụ thể cho việc làm đồ dùng đồ chơi. Tôi rà soát lại các đồ dùng, đồ chơi trong lớp, những đồ dùng nào có thể mua sắm, đồ dùng nào cần làm, bổ sung từ từ theo từng chủ đề, đồ chơi nào cần phải bổ sung trước Tận dụng các nguyên vật liệu để làm đồ chơi cho trẻ. Ngoài những đồ dùng, đồ chơi mua sẵn tôi tận dụng những nguyên vật liệu ở dạng phế liệu sẵn có, dễ kiếm như: chai nhựa các loại, nắp chai nhiều màu sắc, đá sỏi tự nhiên, Bìa catton, xốp mầu, giấy báo có trang bìa quảng cáo, vỏ hộp sữa chua, Tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có ở địa phương như: vỏ ngao, vỏ hến, hạt gấc, hạt nhãn, bẹ ngô khô,vỏ lạc, lõi ngô khô, rơm khô, lá cây khô, vỏ cây, chiếu cũ tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn về tính mạng, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ. Từ những nguyên vật liệu trên tôi đã tạo ra nhiều không gian học, không gian chơi và rất nhiều đồ chơi ở các góc cho trẻ. Ví dụ: Tôi dùng đá cuội và viên sỏi cùng trẻ tạo ra nhiều bức tranh mang tính nghệ thuật cao, tạo ra hình người, hình con cá ngộ nghĩnh, sinh động. Hoặc dùng các nắp chai tạo nên những bông hoa từ các nắp chai nhiều màu sắc rât đẹp và các chai hộp nhựa làm ra một số đồ dùng trong gia đình như: làn, bàn là, bàn ghế, cốc chén, hộp Comfort, xà phòng tôi cắt làm thành đoàn tàu, ô tô, máy bay . Cũng từ những nguyên vật liệu đó, trẻ sử dụng trong giờ hoạt động góc và trẻ làm ra nhiều sản phẩm như: Trẻ dùng vỏ chai sữa nuti làm hàng rào để xây hàng rào, chơi ném vòng cổ chai, đong cát, nước. Dùng lá cây khô làm con nghé, làm con mèo, làm đồng hồ, vòng tay Hình ảnh sản phẩm trẻ làm từ các nguyên liệu thiên nhiên, sẵn có Ví dụ: Hộp màu xanh lá cây gắn chữ cái là hộp để trẻ bỏ lá khô như: Lá dừa, lá chuối, lá mít, lá đa Hộp màu xanh da trời gắn số là hộp để trẻ bỏ bẹ ngô, lõi ngô Hộp màu hồng gắn mặt thú là hộp để trẻ bỏ các loại hột hạt như: Hạt gấc, hạt nhãn, hạt đậu Hộp màu ghi kí hiệu bông hoa là để trẻ bỏ sỏi, đá Những loại nguyên liệu, học liệu được cô và trẻ sưu tầm, phân loại theo chất liệu và công dụng Những đồ dùng học liệu đó không để cố định ở 1 góc nào, cũng không áp đặt trẻ cách sử dụng mà có thể thay đổi vị trí, mục đích sử dụng, cách sử dụng tùy vào sự sáng tạo, ý tưởng của trẻ, tùy vào nội dung, chủ đề mà trẻ đang thực hiện. Qua việc chuẩn bị đồ dùng, học liệu từ thiên nhiên, sẵn có ở địa phương tôi nhận thấy đồ dùng, học liệu của lớp cho trẻ hoạt động tăng lên về số lượng, phong phú, đa dạng về màu sắc, chủng loại, chất liệu, kiểu dáng trẻ hứng thú, tích cực trong họat động. Qua đó còn giáo dục trẻ tiết kiệm, bảo vệ môi trường 2.4.3. Kết quả áp dụng biện pháp Trẻ tích cực, tự tin tham gia vào các hoạt động Trẻ sáng tạo tạo ra sản phẩm với các nguyên liệu khác nhau và trẻ có ý thức bảo vệ môi trường. 2.5. Biện pháp 5: Thu hút sự tham gia tích cực của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động trải nghiệm. 2.5.1.Nội dung của biện pháp Giáo viên khuyến khích, thu hút sự tham gia tích cực của trẻ vào việc xây dựng môi trường trải nghiệm. 2.5.2.Cách thức thực hiện biện pháp Môi trường lấy trẻ làm trung tâm là trẻ phải được tham gia trải nghiệm nêu ý tưởng, được trải nghiệm, thực hành, được khám phá. Vì vậy tôi luôn khuyến khích trẻ tham gia cùng cô sưu tầm, chuẩn bị học liệu, cùng cô làm đồ chơi, cùng cô trang trí Thu hút sự tham gia của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động của lớp càng nhiều càng tốt. Đây là những cơ hội quý báu để trẻ ứng dụng kiến thức và kỹ năng trẻ đã được học theo cách của mình mà không bị gò bó. Ví dụ: Đối với học liệu, đồ dùng đồ chơi: Trẻ cùng cô tham gia chuẩn bị. Cô chuẩn bị các hộp học liệu, đánh dấu kí hiểu riêng cho từng loại học liệu khác nhau để trẻ có thể sưu tầm, tự phân loại vật liệu theo nhóm cô đã chuẩn bị. Trẻ cùng cô trang trí tranh chủ đề. Như chủ đề “Bản thân” tôi hướng dẫn trẻ tự in, vẽ, cắt, xé hình bàn tay, bàn chân, các bộ phận trên của mình, trang phục, đồ dùng để dán lên tranh chủ đề. Việc tạo cơ hội khuyến khích trẻ tham gia xây dựng môi trường cùng cô là cách kích thích niềm say mê học hỏi, tìm hiểu của trẻ. Các học liệu bố trí đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ chơi theo nhiều cách sáng tạo để trẻ có thể chủ động tích cực vui chơi, tìm tòi khám phá, trải nghiệm, thực hiện, hợp tác và trẻ thoải mái trò chuyện chia sẻ ý tưởng cùng bạn bè. Trẻ hoạt động tích cực, hiệu quả Hình ảnh trẻ vừa chơi trò chơi dân gian “Gắp cua bỏ giỏ” vừa đọc bài đồng dao “Cắp cua”. Hình ảnh trẻ tham gia tích cực của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động trải nghiệm cùng cô 2.5.3. Kết quả áp dụng biện pháp -Trẻ tích cực, tự tin tham gia vào các hoạt động - Trẻ hứng thú tham gia hoạt động tập thể, các hoạt động học tập tích cực trao đổi và phát biểu ý kiến. - Trẻ hào hứng và tiếp nhận kiến thức một cách nhẹ nhàng thoải mái. Vì vậy thời gian trẻ tập trung nhận thức dài hơn và trẻ nhận thức tốt hơn. 2.6. Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh 2.6.1. Nội dung của biện pháp Tôi dùng nhiều hình thức tuyên truyền tới phụ huynh những nội dung về tổ chức hoạt động tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, phối hợp với phụ huynh, đồng hành cùng các con, giúp các con phát triển một cách toàn diện. 2.6.2.Cách thức thực hiện biện pháp Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một trong những nhiệm vụ đòi hỏi cả về chiều sâu và chiều rộng, cần phải đưa vào có hệ thống, có kế hoạch và có sự tác động qua lại giữa hai chiều nhà trường và gia đình, giữa cô giáo và phụ huynh. Xác định rõ điều này để quá trình chăm sóc trẻ và đặc biệt là để có được một môi trường giáo dục tốt đạt hiệu quả cao tôi luôn đặt mối liên hệ chặt chẽ với các bậc phụ huynh lên hàng đầu. Việc tạo cơ hội, khuyến khích trẻ có thể sử dụng nguyên vật liệu, học liệu các góc chơi theo nhiều cách sáng tạo khác nhau, kỹ năng chơi của trẻ được rèn luyện và phát triển, trẻ sáng tạo, sản phẩm trẻ tạo ra phong phú, đa dạng trong các hoạt động cho trẻ trong trường mầm non là chưa thực sự đầy đủ bởi muốn hình thành hay giáo dục trẻ bất kì điều gì, luôn cần phải có sự hợp tác, phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Tôi luôn tạo mối quan hệ cởi mở giữa phụ huynh và giáo viên Để thực hiện tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh ngay từ đầu năm học thông qua buổi họp phụ huynh qua zalo nhóm tôi đã thực hiện công tác tuyên truyền tới các bậc phụ huynh về nội dung chương trình học cũng như những điều kiện vật chất, môi trường giáo dục nhằm phát triển trẻ một cách toàn diện, từ đó các bậc phụ huynh quan tâm và phối kết hợp cùng cô giáo và nhà trường xây dựng môi trường giáo dục hoàn thiện. Đặc biệt năm học này tôi đã tuyên truyền sâu rộng đến các bậc phụ huynh về kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm để phát huy tính chủ động, tích cực của trẻ tới các bậc phụ huynh, đề nghị các bậc phụ huynh phối hợp cùng cô giáo để giúp trẻ phát huy tối đa khả năng của bản thân trẻ. Ngoài ra, chúng tôi cũng thường xuyên cập nhật thông tin về sự phát triển hay tiến bộ của trẻ tới phụ huynh để phụ huynh chia sẻ phối hợp cùng giáo dục trẻ qua zalo nhóm lớp, zalo riêng , trao đổi qua điện thoại để phụ huynh nhận thức và hiểu sâu hơn về nhu cầu hoạt động của trẻ cũng như hiệu quả của việc xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm. Từ đó phụ huynh chung tay ủng hộ giúp đỡ, cùng nhà trường, cô giáo tạo môi trường tốt đẹp cho trẻ hoạt động Nhờ thực hiện biện pháp này, phụ huynh lớp tôi đã chủ động hơn trong việc phối hợp cùng cô phát huy tính tích cực hoạt động của trẻ. Các bậc phụ huynh cũng tỏ ra đồng cảm, chia sẻ hơn với công việc của cô giáo và nhiều phụ huynh đã tích cực hơn trong việc hỗ trợ các nguyên vật liệu phế thải, và nguồn nguyên liệu này rất phong phú, có nhiều nguyên vật liệu là phế thải từ đặc thù ngành nghề của phụ huynh, mặt khác phụ huynh cũng hứng thú trong việc làm các đồ dùng đồ chơi từ các vật liệu phế thải thay cho các đồ dùng mua trôi nổi trên thị trường. Tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ tại trường đạt kết quả cao. Buổi họp phụ huynh qua nhóm Zalo lớp 5-6 tuổi A2 2.6.3. Kết quả áp dụng biện pháp Đa số phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm và đã đồng hành giúp con trong mọi hoạt động. Phụ huynh luôn tin tưởng và ủng hộ cô giáo và nhà trường. mối quan hệ giữagia đình và nhà trường ngày càng khăng khít, phụ huynh cũng rất ủng hộ các phong trào của nhà trường như ngày hội, ngày lễ...và phối hợp tốt với giáo viên trong mọi hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ. PHẦN C. MINH CHỨNG VỀ HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP Căn cứ vào thông tư 51/2020/TT- BGDĐT ngày 31/12/2020 của Bộ trưởng bộ giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chương trình Giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 28/2016/TT- BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) (Tái bản lần thứ mười hai có chỉnh lí theo thông tư số 51/2020/TT-BGDĐ ngày 31/12/2020 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình Giáo dục mầm non); Kế hoạch số 62 /KH-MNTT ngày 12/09/2022 về phát triển giáo dục và thực hiện nhiệm vụ năm học 2022- 2023 của trường mầm non Tăng Tiến, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang Bảng kết quả đánh giá trẻ trước khi chưa áp dụng biện pháp và sau khi áp dụng biện pháp năm học 2022 – 2023 STT Trước khi chưa áp Sau khi áp dụng biện Số dụng biện pháp pháp Ghi chú trẻ Nội dung Trẻ Tỷ Trẻ Tỷ Trẻ Tỷ Trẻ Tỷ đạt lệ chưa lệ đạt lệ chưa lệ % đạt % % đạt % 1 Trẻ tham gia tích cực 30 12 40 18 60 28 93 2 7 Tăng 53 vào các hoạt dộng xây % dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm 2 Kĩ năng sử dụng các 30 14 47 16 53 27 90 3 10 Tăng 43 học liệu, nguyên vật % liệu sẵn có từ thiên nhiên của trẻ 3 Mức độ hứng thú khi 30 13 43 17 67 27 90 3 10 Tăng tham gia hoạt động 57% PHẦN D. CAM KẾT Tôi cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền, không sử dụng biện pháp đã được đề xuất để xét duyệt thành tích khen thưởng cá nhân trước đó;các biện pháp đã triển khai thực hiện và minh chứng về kết quả, sự tiến bộ của trẻ em là trung thực. Việt Yên, ngày 02 tháng 10 năm 2023 GIÁO VIÊN (Ký và ghi rõ họ tên) Thân Thị Tâm