Biện pháp cải thiện kỹ năng nghe cho học sinh lớp 5 trường tiểu học Quế Sơn

1 MỤC LỤC Trang PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 2 1. Lý do chọn chọn biện pháp giáo dục: 2 2. Mục đích nghiên cứu 3 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 4 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 4 5. Phương pháp nghiên cứu 4 PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4 1. Cơ sở lý luận của vấn đề 4 2. Thực trạng của vấn đề 5 3. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề 6 4. Hiệu quả của biện pháp giáo dục 17 PHẦN III: KẾT LUẬN , KIẾN NGHỊ 18 1. Kết luận 18 2. Kiến nghị 18 2 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lí do chọn biện pháp giáo dục: “Ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan trọng nhất của loài người.” (V. I . Lênin) Biết một ngoại ngữ là đã có trong tay thêm được một công cụ giao tiếp mới ngoài tiếng mẹ đẻ. Ngay từ khi mới bắt đầu học ngoại ngữ, tôi đã được các thầy cô giáo dạy: “ Biết thêm một ngoại ngữ là sống thêm một cuộc đời”, điều này cho hiện tại và tương lai vẫn luôn còn nguyên giá trị. Giờ đây tôi lại đem câu nói này cùng những kiến thức tôi đã học được truyền thụ lại cho học sinh của mình. Hơn nữa, ngày nay với xu hướng hội nhập quốc tế, tiếng Anh ngày càng đóng vai trò hết sức quan trọng và không thể thiếu trong mọi lĩnh vực. Có thể nói Tiếng Anh là công cụ giao tiếp, là chìa khoá dẫn đến kho tàng tri thức của nhân loại. Mặt khác việc ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin đã làm cho việc học tiếng Anh trở thành cấp bách và cần thiết. Vì vậy việc học tiếng Anh ở bậc tiểu học được học sinh cùng các bậc phụ huynh, giáo viên và ngành giáo dục cả nước đặc biệt quan tâm trong những năm gần đây. Hiện nay, chương trình Tiếng Anh mới bậc tiểu học đã được triển khai thực hiện trên toàn quốc và thu hút sự quan tâm của đông đảo phụ huynh và học sinh. Nét đổi mới nổi bật của nội dung chương trình này là tạo cơ hội tối đa cho học sinh luyện tập 4 kỹ năng nghe, nói, đọc và viết trên những chủ đề và tình huống hay nội dung giao tiếp có liên quan đến môi trường sống trong và ngoài nước. Tuy nhiên trong thực tiễn rèn các kỹ năng tiếng Anh cho học sinh, giáo viên phải đương đầu với không ít khó khăn, đặc biệt là dạy kỹ năng nghe. Qua thực tế ở trường tôi, khi bắt đầu học môn ngoại ngữ phần lớn học sinh thích học nhưng hầu hết các em rất yếu về kỹ năng nghe. Thật khó để các em nghe hiểu nội dung một đoạn văn hay đoạn hội thoại. Trước tình hình đó, là một giáo viên trực tiếp dạy tiếng Anh khối 5, bản thân tôi trăn trở làm sao để học sinh có thể nắm vững, nghe hiểu lấy thông tin và vận dụng thành thục thông tin. Và nhất 3 là có thể giúp các em học sinh khi ra trường có một lượng kiến thức cơ bản làm nền tảng cho quá trình học của các em ở bậc cao hơn. Do vậy trong quá trình dạy học, tôi tự tìm kiếm một số phương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu, thiết thực đảm bảo tính khoa học, nhằm phát triển khả năng tư duy, sự suy đoán và tính sáng tạo của học sinh. Vậy làm thế nào để giúp các em cảm thấy đơn giản, thiết thực, bảo đảm tính khoa học và lượng kiến thức theo yêu cầu, mà vẫn phát triển được khả năng của học sinh. Tôi đã mạnh dạn đưa ra một số “biện pháp cải thiện kỹ năng nghe cho học sinh lớp 5 trường tiểu học Quế Sơn” 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu: 2.1. Mục đích nghiên cứu: Hiện nay, chương trình Tiếng Anh mới bậc tiểu học đã được triển khai thực hiện trên toàn quốc và thu hút sự quan tâm của đông đảo phụ huynh và học sinh. Nét đổi mới nổi bật của nội dung chương trình này là tạo cơ hội tối đa cho học sinh luyện tập 4 kỹ năng nghe, nói, đọc và viết trên những chủ đề và tình huống hay nội dung giao tiếp có liên quan đến môi trường sống trong và ngoài nước. Tuy nhiên trong thực tiễn rèn các kỹ năng tiếng Anh cho học sinh, giáo viên phải đương đầu với không ít khó khăn, đặc biệt là dạy kỹ năng nghe. Qua thực tế ở trường tôi , khi bắt đầu học môn ngoại ngữ phần lớn học sinh thích học nhưng hầu hết các em rất yếu về kỹ năng nghe. Thật khó để các em nghe hiểu nội dung một đoạn văn hay đoạn hội thoại. Trước tình hình đó, là một giáo viên trực tiếp dạy tiếng Anh khối 5, bản thân tôi mạnh dạn đưa ra các giải pháp, phương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu, thiết thực đảm bảo tính khoa học, giúp học sinh có thể nắm vững , nghe hiểu lấy thông tin và vận dụng thành thục thông tin, nhằm phát triển khả năng tư duy; sự suy đoán và tính sáng tạo của học sinh. Từ đó, các em sẽ phát triển tốt kĩ năng nghe của mình và yêu thích học tiếng Anh hơn. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu: 4 Trước hết, việc nghiên cứu này sẽ đưa ra những nhận thức đúng đắn về dạy kỹ năng nghe cho học sinh lớp 5, đồng thời nêu ra được tiến trình dạy bài nghe, các thủ thuật và hoạt động cho các bước dạy học trong bài nghe nói chung, đồng thời đưa ra một số trò chơi giúp các em có nhiều hứng thú với tiết học nghe. 3. Đối tượng nghiên cứu: Sáng kiến được áp dụng cho đối tượng học sinh lớp 5 trong việc rèn kĩ năng nghe Tiếng Anh. Ngoài ra, các giáo viên và phụ huynh học sinh cũng có thể tham khảo. 4. Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 5 trường Tiểu học Quế Sơn, xã Đại Sơn, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang. 5. Phương pháp nghiên cứu: • Phương pháp quan sát • Phương pháp thực nghiệm • Phương pháp điều tra PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lí luận của vấn đề: Đất nước ta nói chung cũng như ngành giáo dục Việt Nam nói riêng đang ngày càng dành nhiều sự quan tâm cho sự nghiệp giáo dục đặc biệt là dạy Tiếng Anh cho học sinh tiểu học. Cũng chính vì thế, Bộ giáo dục và đào tạo đã và đang thực hiện đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 trong đó nhấn mạnh sự cấp thiết phải dạy cho học sinh kĩ năng giao tiếp ngay tại trường tiểu học để khi học hết lớp 5 các em phải đạt được trình độ bậc 1 theo khung trình độ năng lực ngoại ngữ Châu Âu. Để đạt được mục tiêu nói trên, mỗi người giáo viên chúng ta phải không ngừng nghiên cứu, tự học, trau dồi kiến thức và phương pháp giảng dạy; đồng thời không ngần ngại trao đổi, chia sẻ, rút kinh nghiệm với các đồng nghiệp để có được phương pháp dạy học tốt nhất, phù hợp nhất, đáp ứng nhu cầu của người học và yêu cầu ngày càng cao của giáo dục nhằm góp phần tổ chức giờ dạy kĩ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 5 một cách hiệu quả nhất. 5 2. Thực trạng vấn đề: 2.1. Thuận lợi Mặc dù có những điều kiện khách quan và chủ quan ảnh hưởng trực tiếp trong quá trình giảng dạy nhưng chúng tôi đã biết khắc phục vượt lên những khó khăn trước mắt, từng bước nâng cao chất lượng tiết dạy nghe nhằm đáp ứng mục đích chương trình SGK. a. Về phía giáo viên: - Sử dụng, vận hành các trang thiết bị dạy học hiện đại phục vụ tốt cho quá trình dạy nghe: băng đĩa hình, đài cassette, đầu video, máy chiếu, bục giảng điện tử, .. b. Về phía học sinh: - Học sinh đã bước đầu quen dần với kĩ năng nghe thông qua các dạng bài tập nghe hiểu. - Phần lớn học sinh nghe được các câu có nội dung đơn giản trong giao tiếp hằng ngày, vừa thực hiện được các yêu cầu, bài tập của giáo viên sau khi nghe. c. Về cơ sở vật chất: - Có phòng học tiếng Anh trang bị máy tính, máy chiếu 2.2. Khó khăn a. Giáo viên: - Trình độ chuyên môn và công nghệ thông tin còn hạn chế. - Vẫn còn gặp một số khó khăn nhất định trong việc thực hiện các thao tác, kỹ thuật dạy nghe, trong việc lựa chọn các kỹ thuật cho phù hợp với từng tiết dạy, từng giai đoạn của tiết dạy. b. Học sinh: - Động cơ để nghe hiểu bằng tiếng Anh còn hạn chế. - Một số em còn ngại và chưa đủ tự tin để nghe và nói bằng tiếng Anh, còn sợ bị mắc lỗi. - Học sinh chưa quen với tốc độ đọc, nói trong băng của người Anh. 6 c. Phương tiện đồ dùng dạy học: - Đồ dùng, tài liệu phục vụ cho việc dạy nghe ngoài SGK còn nghèo nàn như: tài liệu luyện kĩ năng nghe, tranh, ảnh, đĩa CD, đài casstte,... - Chất lượng băng thâu chưa tốt, giọng đọc còn chưa rõ, tiếng ồn nhiều. d. Điều tra cụ thể: Trong quá trình giảng dạy khối lớp 5, với ý thức vừa nghiên cứu đặc điểm tình hình học tập bộ môn của học sinh vừa tiến hành rút kinh nghiệm, tôi đã định hướng cho mình một kế hoạch và phương pháp cụ thể để chủ động điều tra tình hình học tập của học sinh do mình phụ trách. Kết quả điều tra cho thấy bên cạnh những em có khả năng nghe rất tốt song còn nhiều em nắm từ vựng không chắc, kỹ năng nghe và giao tiếp bằng tiếng Anh còn hạn chế. Kết quả điều tra cụ thể như sau: Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành Lớp TSHS SL % SL % SL % 5A1 28 7 25 20 71,4 1 3,6 5A2 29 5 17,2 22 75,9 2 6,9 3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: * Điểm mới: Điểm mới trong các giải pháp tôi đưa ra đó là kết hợp 3 bước • Pre- Listening (Trước khi nghe) • While – Listening( Trong khi nghe) • Post – Listening (Sau khi nghe); với các trò chơi tạo hứng thú cho các em trong 1 tiết học nghe hoặc 1 hoạt đông nghe. 3.1. Biện pháp 1: Lập kế hoạch cho một tiết dạy nghe * Đối với giáo viên 7 Để một tiết dạy nghe được tốt thì người giáo viên cần thực hiện các bước sau: - Nghiên cứu kỹ nội dung tiết dạy từ sách giáo khoa, sách giáo viên. SGK, SGV để tổ chức, điều khiển tiết dạy nghe đi đúng trọng tâm, trọng điểm; phân bố thời gian cho các bước, các hoạt đông một cách hợp lý và khoa học. - Nghiên cứu mục đích yêu cầu của tiết dạy - Lựa chọn và phối hợp các kỹ thuật dạy nghe (Listening Techniques) một cách linh hoạt và phù hợp - Sử dụng tốt các phương tiện, đồ dùng dạy học phục vụ cho tiết dạy nghe: - Cần phải lên một giáo án hợp lý, khoa học - Sáng tạo những đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung của bài nghe: tài liệu luyện nghe, tranh ảnh, mô hình, băng, đĩa ... - Trao đổi, thảo luận về phương án giảng dạy - Luôn tạo cho học sinh có cơ hội giao tiếp, nói cách khác phải luôn tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học nhằm gây hứng thú cho các em để dần dần giúp các em sử dụng tiếng Anh như là ngôn ngữ chính trong giao tiếp trong và ngoài giờ học. - Lồng ghép các hoạt động trong tiết dạy nghe với hình thức " vừa học - vừa chơi" * Đối với học sinh - Chuẩn bị trước bài ở nhà, quan sát tranh ảnh, câu, từ, bài đọc..., giáo viên có thể hướng dẫn các em tập nghe bằng tiếng Anh qua đài, tivi, các trang web, (ví dụ sachmem.vn, dreamenglish.com,...) nghe các bài hát bằng tiếng Anh, xem phim hoạt hình bằng tiếng anh, để các em làm quen và nâng cao hơn nữa kĩ năng nghe, phát âm, học tập được ngữ điệu trong khi nói của những người bản ngữ, .... 8 Học sinh luyện tập nghe tiếng anh ở nhà qua youtube, sachmem.vn... Bằng việc tạo ra các môi trường ngoại ngữ như vậy thì học sinh mới có thể luyện tập tốt kĩ năng nghe và từ đó hình thành kỹ năng giao tiếp một cách hiệu quả nhất. 3. 2. Biện pháp 2: Sửa cách phát âm cho học sinh, luyện kĩ năng nói song song với kĩ năng nghe - Trước khi cho học sinh nghe giáo viên giúp các em học sinh trong lớp luyện nói nhiều. Bởi vì khi luyện nói, học sinh sẽ củng cố được vốn từ cũng như cấu trúc ngữ pháp để từ đó phát triển, cải thiện được kỹ năng nghe. Mặt khác, trong khi nghe khi các em gặp những bài nghe dài, có ngữ điệu và giọng nói khó nghe thì hướng dẫn các em chỉ cần nghe lấy ý chính không cần hiểu toàn bộ bài nghe. - Đối với những bài dài các em muốn nghe tốt thì trước tiên các em phải nghe qua một lượt sau đó chia ra nhiều đoạn nhỏ để nghe rồi sau đó nghe hết lại một lần. - Chú ý nghe rõ cách phát âm, trọng âm từ, câu và ngữ điệu, hiểu trực tiếp bằng tiếng Anh thì càng tốt, nếu khó thì có thể liên hệ sang tiếng Việt. Nên nhớ khi nghe cần nhìn vào hình ảnh và liên tưởng ra hình ảnh của sự vật hay sự kiện trong đầu mình. - Trong quá trình nghe nếu gặp phải những từ, câu nghe không hiểu hay 9 không rõ thì có thể dừng băng suy nghĩ ý nghĩa của câu và nghe lại nhiều lần. Nếu nghe mãi không được thì có thể xem trong “tapescript” rồi tập nghe lại. - Ví dụ: Unit 3 : Where did you go on holiday? Lesson 1- Activity 4. Listen and match- trang 19 tiếng anh 5) + Giáo viên cho học sinh quan sát tranh trong sách giáo khoa, rồi thiết lập ra tình huống của bài nghe. Lúc này giáo viên yêu cầu học sinh gọi tên các địa điểm trong tranh, thực hành theo cặp hỏi và trả lời bạn đi đâu vào kì nghỉ Where did you go on holiday? I went to ... Sau khi thực hành xong, giáo viên yêu cầu học sinh nghe hai lần và gọi học sinh đánh số thứ tự tranh được nhắc tới. Giáo viên đưa ra đáp án và sửa lỗi sai của học sinh. Bởi vì các em luyện tập gọi tên các địa điểm trong tranh, thực hành theo cặp hỏi và trả lời bạn đi đâu vào kì nghỉ, thì các em sẽ nhớ về các từ vựng mà các em sắp nghe trong đoạn văn một cách dễ dàng. Các em càng luyện nói nhiều, kỹ năng nghe của các em càng tiến bộ và phát triển. 3.3. Biện pháp 3: Đảm bảo kết hợp tốt tiến trình một bài dạy hoặc một hoạt động nghe kết hợp các trò chơi ở phần post-listening 3.3.1. Pre - Listening: Trước khi nghe + Set the scene : Giới thiệu ngữ cảnh. + Pre teach vocabulary: Dạy từ mới nếu có Một số thủ thuật thường được sử dụng để dạy trong giai đoạn này là: True- False Statements Prediction, Odering, Open- Prediction, Pre Questions. Đây là giai đoạn giúp học sinh có định hướng, suy nghĩ về đề tài hay tình huống trước khi học sinh nghe. - Giáo viên dẫn dắt gợi hỏi về chủ đề bài nghe, yêu cầu học sinh quan sát tranh, đọc từ và đoán xem các em chuẩn bị nghe chủ đề gì, ai sắp nói với ai 10 - Giáo viên có thể yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm đoán sơ bộ về nội dung sắp nghe thông qua tranh hay tình huống bài nghe, yêu cầu học sinh sắp xếp tranh theo phán đoán, hoặc ra hệ thống những câu hỏi mở để hướng các em vào nội dung bài nghe, giúp các em nghe và làm tốt các nhiệm vụ mà đề bài yêu cầu. Mục đích của việc làm này là tạo hứng thú cho các em trước khi nghe. - Giáo viên giúp các em lường trước những khó khăn có thể gặp phải về từ vựng, phát âm, hay kiến thức nền. - Cuối cùng giáo viên nói rõ cho học sinh biết các em sẽ được nghe bao nhiêu lần và hướng dẫn yêu cầu nhiệm vụ cụ thể khi nghe ( chọn đúng, sai, đánh dấu tick, đánh số hoặc trả lời câu hỏi, ) - Ví dụ 1: Unit 4. Lesson 1. Activity 4. Listen and tick Yes or No (SGK Tiếng Anh 5 tập 1- trang 25): Activity 4: Listen and tick () Yes (Y) or No (N) Y N 1. Did Linda go to the zoo yesterday? 2. Was Mai at the sports festival? 3. Did Tony stay at home yesterday? Trong hoạt động này, để phục vụ tốt cho việc nghe và đánh dấu tích Yes (Đúng) hoặc No (Sai), giáo viên có thể sử dụng thủ thuật True- False Statement Prediction bằng cách: Yêu cầu học sinh nêu yêu cầu, nhiệm vụ các em sẽ phải làm trong hoạt động này. Sau đó giới thiệu cho học sinh biết các em sẽ được nghe các bạn trong đoạn hội thoại trò chuyện mình đã ở đâu, làm gì vào ngày hôm qua. Trước khi nghe, yêu cầu học sinh đọc thầm các câu được đưa ra trong đề bài, thảo luận theo nhóm đôi, đoán xem câu nào đúng, câu nào sai. Sau đó giáo viên gọi học sinh đưa ra và ghi lại câu trả lời. Cuối cùng giáo viên cho học sinh nghe để đối chiếu với dự đoán của các em. 11 3.3.2. While – Listening: Trong khi nghe Đây là giai đoạn học sinh có cơ hội luyện tập. Ở giai đoạn này giáo viên đưa ra các dạng bài tập, yêu cầu học sinh thực hiện như: nghe và đánh dấu tick, nghe và đánh số, nghe và nối, nghe và trả lời câu hỏi, nghe và điền từ ,v..v, tùy theo yêu cầu của đề bài. Học sinh có thể mắc lỗi ở giai đoạn này vì vậy giáo viên chú ý cần sữa lỗi cho học sinh và đưa ra các phương án trả lời đúng. Giáo viên bật băng, đĩa CD bài nghe 2 đến 3 lần (nếu nội dung khó có thể cho các em nghe 4 lần ). Lần đầu giúp học sinh làm quen với bài nghe hiểu bao quát nội dung bài nghe. Lần thứ hai nghe để lấy thông tin chính xác để hoàn thành bài tập. Lần thứ ba nghe từng câu hoặc từng đoạn và kiểm tra lại bài tập đã làm. Mục tiêu chính của nghe hiểu là học sinh nghe lấy nội dung chính hay lấy thông tin chi tiết đồng thời hiểu được thái độ quan điểm của tác giả. Do đó giáo viên cho học sinh nghe cả bài để các em nắm được ý chung cũng như bố cục cả bài và làm bài tập, sau đó có thể cho nghe lại từng đoạn để nắm kết quả hoặc nghe lại những đoạn khó để khẳng định đáp án. 3.3.3. Post – Listening (Sau khi nghe) - Một số thủ thuật có thể sử dụng trong giai đoạn này là: Roleplay, Recall the story, Write- it- up, Further practice, ...) Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe. Ở giai đoạn này học sinh sử dụng những kiến thức, kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn " While - Listening" vào các tình huống giao tiếp thực tế có ý nghĩa. Sau khi nghe, học sinh cần thực hiện một số bài tập như: + Báo cáo trước lớp hay trong nhóm về kết quả bài tập, các học sinh khác nghe cho ý kiến nhận xét hoặc chữa bài cho bạn. + Có thể yêu cầu học sinh đóng vai để nói lại những gì các em vừa được nghe kết hợp với tranh trong SGK. + Nghe và nhắc lại những câu có chứa từ khóa liên quan đến yêu cầu bài nghe. 12 + Trả lới các câu hỏi liên quan đến bài nghe do giáo viên đưa ra nhằm kiểm tra lại sự hiểu của học sinh về thông tin mà các em vừa nghe. + Ngoài ra, giáo viên có thể sử dụng các kỹ năng khác để giúp học sinh luyện tập sau khi nghe như làm bài tập có liên quan, viết lại những thông tin các em vừa nghe được, hoặc thảo luận mở rộng, tổ chức các trò chơi củng cố kiến thức tuỳ theo nội dung của từng bài nghe. - Ví dụ: Unit 14. Lesson 1. Activity 4. Listen and number (SGK Tiếng Anh 5 – Tập 2, trang 25): Sau khi học sinh nghe và đánh số các bức tranh để tạo thành câu chuyện hoàn chỉnh, giáo viên có thể tổ chức một trong các hoạt động sau: - Recall the story: Cho học sinh quan sát tranh và thảo luận theo nhóm kể lại câu chuyện bằng những câu, từ đơn giản theo ý hiểu của các em. Sau đó gọi một số em đứng trước lớp tóm tắt lại câu chuyện. * Một số trò chơi taọ hứng thú cho HS sau khi nghe để củng cố lại kiến thức: a. Who is the millionaire? (Ai là triệu phú?) - Gv cho cả lớp cùng suy nghĩ và tham gia trò chơi. VD: Unit 3.Lesson 2. Activity 4: Listen and write one word in each blank (SGK Tiếng Anh 5-Tập một) 1. Mai went to see her grandparents by . 2. Linda went to her hometown by .. 3. Nam went to the seaside by ... 4. Trung went to Da Nang by . 13 Cách chơi: Sau khi HS nghe và viết từ vào chỗ trống xong, GV yêu cầu HS gập sách lại, đưa ra câu hỏi dạng trắc nghiệm để kiểm tra việc nghe hiểu và ghi nhớ thông tin và ôn lại mẫu câu hỏi về phương tiện đi lại. Tùy vào thời gian cho phép, GV có thể thiết kế số lượng câu hỏi tùy ý. HS khi trả lời được phép chọn phương án 50/50 (Loại 2 đáp án sai) hoặc hỏi ý kiến tổ tư vấn là các bạn trong lớp nếu không tìm ra đáp án. Kết thúc trò chơi tính mức điểm cao nhất cả lớp đạt được. Ví dụ như sau: Học sinh lớp 5A1chơi trò chơi Who is the millionaire? (Ai là triệu phú?) 14 b. Defeat Corona Viruses Gv cho cả lớp cùng suy nghĩ và tham gia trò chơi. VD: Unit 3.Lesson 2. Activity 4: Listen and write one word in each blank (SGK Tiếng Anh 5-Tập một) 1. Trung would like to be ___________. a. an engineer b. an artist c. an architect 2. Mai would like to be ___________. a. a nurse b. a teacher c. a singer 3. Tony would like to ___________. a. drive a car b. fly a plane c. work in a factory 4. Tom would like to ___________. a. grow vegetables b. look after flowers c. work on a farm Cách chơi: Sau khi HS nghe và khoanh tròn vào đáp án đúng xong, GV yêu cầu HS gập sách lại, đưa ra một số câu hỏi yêu cầu HS trả lời để kiểm tra việc nghe hiểu và ghi nhớ thông tin và ôn lại mẫu câu hỏi về nghề nghiệp trong tương lai. Tùy vào thời gian cho phép, GV có thể thiết kế số lượng câu hỏi tùy ý. HS tham gia trò chơi giải cứu các bạn nhỏ khỏi vòng vây của những con Virus bên ngoài tòa lâu đài bằng cách trả lời các câu hỏi để tiêu diệt chúng (Liên quan nội dung bài nghe). Với mỗi câu trả lời đúng, HS sẽ tiêu diệt được 1 con virus, cứ như vậy cho đến khi tiêu diệt hết virus rồi kích chuột vào chiếc khóa để mở tòa lâu đài giúp các bạn nhỏ được đến trường. Ví dụ như sau: 15 c. Go fishing Trò chơi được thiết kế trên phần mềm Powerpoint tạo hứng thú lớn cho học sinh tiểu học, giúp tiết học sinh động, sôi nổi hơn. Trò chơi này thường áp dụng sau khi học sinh nghe ở tất cả các loại bài nghe : - Gv cho cả lớp cùng suy nghĩ và tham gia trò chơi. VD: Unit 11. Lesson 1. Activity 4: Listen and tick (SGK Tiếng Anh 5-Tập một) 16 Cách chơi: Sau khi HS nghe và tích vào đáp án đúng xong, GV yêu cầu HS gập sách lại, đưa ra một số câu hỏi yêu cầu HS trả lời để kiểm tra việc nghe hiểu và ghi nhớ thông tin và ôn lại mẫu câu hỏi về sức khỏe “What’s the matter with .... Tùy vào thời gian cho phép, GV có thể thiết kế số lượng câu hỏi tùy ý. HS tham gia trò chơi bằng cách nghe câu hỏi của GV và chọn đáp án đúng được gắn với các con cá. Nếu HS chọn đúng tức là câu được cá. Và tiếp tục đưa ra các slide câu hỏi khác. Ví dụ như sau: 17 3.4. Một số biện pháp khác: Ngoài những biện pháp trên tôi còn hướng dẫn và khuyến khích học sinh luyện kĩ năng nghe thông qua một số việc làm sau: - Khuyến khích học sinh xem phim hoạt hình bằng tiếng Anh qua kênh Youtube. - Khuyến khích học sinh nghe các bài hát thiếu nhi bằng tiếng Anh. - Cho học sinh xem các clip dạy phát âm, dạy nghe trên trang Youtube của giáo viên nước ngoài hoặc Việt Nam. - Sưu tầm các tài liệu, giáo trình như Starters, Movers, Flyers của Cambridge để luyện nghe cho HS từ cấp độ dễ đến khó. 4. Hiệu quả của biện pháp giáo dục: Qua việc vận dụng các biện pháp này, bản thân tôi đã đạt được một số kết quả hết sức khả quan. Trước hết các biện pháp này rất phù hợp với chương trình SGK, học sinh có hứng thú học tập hơn, tích cực chủ động sáng tạo để cải thiện và nâng cao kĩ năng nghe, mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội kiến thức và phát triển các kỹ năng khác. Không khí học tập trở lên sôi nổi nhẹ nhàng hơn, học sinh có cơ hội để khẳng định mình, không còn lúng túng, e ngại khi bước vào giờ học nghe. Đây cũng chính là những nguyên nhân đi đến những kết quả tương đối khả quan của đợt khảo sát sau khi áp dụng biện pháp mới, cụ thể là: Lớp 5A2 tôi không áp dụng các biện pháp làm đối tượng đối chứng; lớp 5A1 tôi áp dụng biện pháp mới làm đối tượng thực nghiệm: Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành Lớp TSHS SL % SL % SL % 5A1 28 14 50 14 50 0 0 5A2 29 9 31 19 65,5 1 3,5 18 Như vậy, sau khi áp dụng biện pháp mới, kết quả khảo sát cho thấy ở lớp 5A1, mức hoàn thành tốt tăng 7 em (25%) so với ban đầu, không còn học sinh ở mức chưa hoàn thành. Trong khi đó ở lớp 5A2 chưa áp dụng biện pháp mới, mức hoàn tốt chỉ tăng nhẹ (13,8%) so với ban đầu, vẫn còn 1 học sinh ở mức chưa hoàn thành. PHẦN III: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 1. Kết luận: Ở lớp 5, việc đưa tiết dạy nghe tiếng Anh vào chương trình là điều kiện tốt để học sinh có thể phát triển một cách đầy đủ các kỹ năng ngôn ngữ. Song dạy và học nghe Tiếng Anh còn "mới" đối với cả học sinh và giáo viên, vì vậy trong những năm đầu thực hiện, cả giáo viên và học sinh không thể tránh khỏi những khó khăn, bỡ ngỡ ban đầu. Với các biện pháp này, học sinh lớp 5 trường tôi đang giảng dạy đã và đang cải thiện và nâng cao được khả năng nghe và đạt được nhừng kết quả rất đáng khích lệ. Tôi hi vọng các biện pháp của tôi sẽ góp một phần nhỏ vào việc giúp giáo viên tiếng Anh và học sinh lớp 5 các trường tiểu học khác khắc phục dần những khó khăn, vướng mắc thực hiện việc dạy và học nghe tiếng Anh đạt hiệu quả tốt hơn, để trong một tương lai không xa chúng ta có thể tạo ra một môi trường Anh ngữ thưc sự trong trường tiểu học. Về phía bản thân, tôi xin hứa sẽ tiếp tục thừa kế và phát huy những kết quả đã đạt được của việc thực hiện đề tài, đồng thời không ngừng học hỏi rút kinh nghiệm, khắc phục những khó khăn trong giảng dạy để đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh của Bộ Giáo Dục Đào Tạo. 2. Kiến nghị Xuất phát từ thực tế dạy học cũng như những thành công và hạn chế trong khi thực hiện đề tài, để góp phần cho việc dạy tiếng Anh nói chung, dạy kĩ năng nghe nói riêng đạt chất lựơng tốt hơn bản thân tôi có những khuyến nghị thiết thực sau: 19 *Về phía giáo viên: - Cần không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, tăng cường đổi mới phương pháp giảng dạy. - Tích cực học hỏi trao đổi, rút kinh nghiệm với đồng nghiệp thông qua các buổi dự giờ, thăm lớp và đặc biệt là các chuyên gia nước ngoài thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, tập huấn, hội thảo do ngành tổ chức. - Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, tích cực tìm tòi nghiên cứu các tài liệu luyện nghe cho học sinh ngoài sách giáo khoa. *Về phía cơ sở: - Cần cung cấp đầy đủ hơn nữa các đồ dùng phục vụ thiết thực cho việc giảng dạy như bục giảng điện tử, tranh ảnh minh họa, băng đĩa CD với giọng đọc của người bản xứ, tài liệu luyện nghe, tranh ảnh, v..v và nhiều đồ dùng cần thiết khác. * Về phía các cấp quản lý: - Cần tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh có nhiều cơ hội hơn nữa để giao lưu, học hỏi và rút kinh nghiệm qua các cuộc hội thảo chuyên đề với các chuyên gia trong nước và nước ngoài. - Cung cấp đầy đủ tài liệu tham khảo, sách hướng dẫn để giáo viên có những biện pháp và hình thức dạy học hiệu quả nhất. Sơn Động, ngày 15 tháng 10 năm 2021 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Người thực hiện (Chữ ký, dấu) (Chữ ký và họ tên) Nguyễn Văn Sỹ Nguyễn Thị Thủy 20 Ý KIẾN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẾ SƠN. “Biện pháp cải thiện kĩ năng nghe cho học sinh lớp5 trường Tiểu học Quế Sơn” ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... Ý KIẾN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC PHÒNG GD&ĐT SƠN ĐỘNG ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ......................................................................................................................................