Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc ở lớp 4

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO HUYỆN TẠO SƠN ĐỘNG TRƯỜNG TIỂU HỌC YÊN ĐỊNH BIỆN PHÁP GIÁO DỤC XÂY DỰNG LỚP HỌC HẠNH PHÚC Ở LỚP 4 Họ và tên: HOÀNG THỊ AN Đơn vị: Trường TH Yên Định, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang. XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG Sơn Động, tháng 10 năm 2023 1 MỤC LỤC Nội dung Trang I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài/tên biện pháp 2 2. Mục đích nghiên cứu 3 3. Nhiệm vụ nghiên cứu 4 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 4 5. Phương pháp nghiên cứu 4 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận 4 2. Cơ sở thực tiễn 7 2.1. Thực trạng 7 2.1.1 Ưu điểm 8 2.1.2. Hạn chế và nguyên nhân 8 3. Các biện pháp xây dựng lớp học hanh phúc 8 Biện pháp 1: Giáo viên thay đổi, kiến tạo hạnh phúc 8 Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh tự tìm kiếm hạnh phúc và lan tỏa 11 hạnh phúc Biện pháp 3: Xây dựng kỉ luật tích cực 14 Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh học sinh để lan tỏa hạnh 17 phúc đến mỗi gia đình. III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 1. Kết quả 18 2. Ứng dụng 19 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận 19 2. Kiến nghị 20 2 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn biện pháp Trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều có một mục tiêu, một ước mơ để theo đuổi. Nhưng có lẽ, khát vọng lớn lao nhất đó chính là “Hạnh phúc”. Và nhà thơ Nguyễn Quang Vũ đã dành ngòi bút của mình để viết nên những lời nhắn gửi ý nghĩa: “Hạnh phúc cũng như bầu trời này vậy Không chỉ dành cho một riêng ai” Trong bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Hồ Chủ Tịch có viết: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” Vì thế, giáo dục với vai trò quan trọng của mình cũng cần phải được nhìn nhận, được tiếp cận ở việc mang lại hạnh phúc cho người học. Lấy cảm hứng từ mô hình happy school của UNESCO, mô hình trường học hạnh phúc, lớp học hạnh phức được Bộ Giáo dục Đào tạo triển khai từ năm 2019 và nhanh chóng được tan tỏa tại nhiều cơ sở giáo dục trên cả nước. Trẻ em là những mầm non tương lai của đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.” Xây dựng một lớp học hạnh phúc sẽ giúp các em học sinh (HS) có một môi trường học tập tốt nhất. Các em sẽ cảm thấy vui vẻ và hứng thú với những môn học, những bài giảng. Niềm đam mê và sự hứng thú trong học tập giúp các em có thêm động lực, sự chủ động, tích cực và không ngừng sáng tạo ra những giá trị mới, tiếp thu được từ những bài học mới. Đồng thời, việc học sinh hứng thú với môn học sẽ giúp các thầy cô có thêm động lực giảng dạy và sáng tạo thêm những phương pháp dạy học mới để các em hứng thú hơn nữa. Khi xây dựng được lớp học hạnh phúc chúng ta sẽ có được sản phẩm là những con người đáp ứng được xu thế phát triển của thời đại. Tuy nhiên một 3 thực tế hiện nay đang diễn ra đó là: Chất lượng công tác chủ nhiệm ở nhiều lớp chưa cao, bầu không khí trong lớp thì căng thẳng, mối quan hệ giữa thầy và trò còn nhiều khoảng cách, không duy trì được nề nếp, học sinh có thái độ chưa tốt với giáo viên bộ môn, sự đam mê và hứng thú học tập giảm sút, tinh thần đoàn kết trong lớp lỏng lẻo, Năm học 2022-2023 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4, là một giáo viên trẻ, thực hiện công tác chủ nhiệm được 4 năm, đứng trước nhiều đối tượng học trò với những nhận thức, tính cách và hoàn cảnh sống khác nhau. Tôi thật sự trăn trở: làm thế nào để xây dựng một môi trường học tập trong lớp thực sự hạnh phúc, để mỗi ngày học sinh đến trường là một ngày vui, mỗi ngày giáo viên đến trường là một ngày hạnh phúc, mối quan hệ giữa thầy và trò là động lực để học sinh vươn tới tri thức? Để đáp lại câu hỏi đó thì xây dựng lớp học hạnh phúc là một việc làm cần thiết lúc này. Chính vì vậy, tôi đã quyết định lựa chọn, nghiên cứu và báo cáo: “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc ở lớp 4”. 2. Mục đích nghiên cứu Qua nghiên cứu giúp cho bản thân tôi tìm ra phương pháp để xây dựng một môi trường dạy và học để cô và trò đều cảm thấy hạnh phúc. Đồng thời cũng giúp bản thân tích lũy được nhiều kinh nghiệm cũng như những biện pháp để nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp, từ đó yêu nghề và thành công hơn trong sự nghiệp trồng người, giúp cho mục tiêu xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực thành công, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Học sinh được hạnh phúc mỗi khi đến lớp, trong mỗi tiết học. Học sinh hứng thú, tích cực học tập. Được chia sẻ những kinh nghiệm mà bản thân tôi đã thực hiện tại lớp của mình và đạt hiệu quả cao trong việc kiến tạo lớp học hạnh phúc để cho các đồng nghiệp trong trường cũng như trường bạn có thể học hỏi và áp dụng nếu họ cảm thấy phù hợp. Để chất lượng chủ nhiệm lớp đạt hiệu quả ngày càng tốt hơn. 4 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Xác định các cơ sở lí luận để xây dựng lớp học hạnh phúc. Tìm hiểu thực trạng ở lớp 4 về các tiêu chí: Yêu thương – Tôn trọng – An toàn. Đề xuất một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc. Tổ chức thực nghiệm. Kiểm tra tính hiệu quả của các biện pháp. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho học sinh lớp 4 ở trường Tiểu học. 4.2. Phạm vi nghiên cứu GV giảng dạy và học sinh lớp 4 của trường Tiểu học. 5. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện, tôi đã sử các nhóm phương pháp sau: Nhóm phương pháp lý thuyết: Nghiên cứu các văn bản tài liệu về khái niệm hạnh phúc có liên quan đến đề tài. Nhóm phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Rút ra từ quá trình làm công tác chủ nhiệm và giảng dạy suốt một năm học qua. Phương pháp sử dụng toán thống kê Phương pháp so sánh. II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Trong tâm lý học đề tài nghiên cứu về hạnh phúc, trường lớp hạnh phúc đang là vấn đề nổi, là trọng tậm, là nhiệm vụ của toàn ngành. Phó Giáo sư, Thạc sĩ Chu Cẩm Thơ cho rằng, việc xây dựng lớp học, trường học hạnh phúc là việc làm của người dạy và người học, của gia đình, của địa phương và nhiều tổ chức xã hội liên quan. Hiện nay, để trường học được an toàn cần được các địa phương chú trọng thực hiện. An toàn là điều kiện cần, là tiêu chí đầu tiên cho hạnh phúc. Các chế 5 độ chính sách cho nhà giáo để họ an tâm công tác cũng cần được các địa phương cam kết thực hiện. Trước khi đến trường, mỗi học sinh phải là đứa trẻ được quan tâm, được giáo dục trong gia đình. Sự phối hợp của gia đình và nhà trường là vô cùng quan trọng. Trong nhà trường, giáo viên chính là chủ thể tích cực đem lại bầu không khí thân thiện, yêu thương. Giáo viên cần được tôn trọng, được đặt niềm tin. Khi đó giáo viên sẽ có các phương pháp dạy học tích cực, biến bài học như một câu chuyện, một trò chơi, thiết lập được mối quan hệ tốt với học sinh, để có thể khích lệ, hỗ trợ học sinh kịp thời, để tạo cho học sinh cảm giác được an toàn, được quan tâm và yêu thương trong lớp học. Mỗi lớp học hạnh phúc sẽ góp phần tạo nên một môi trường học đường mà ai tham gia cũng đều cảm thấy hạnh phúc. Có 3 tiêu chí cốt lõi tạo nên lớp học hạnh phúc: YÊU THƯƠNG - TÔN TRỌNG - AN TOÀN. 1.1. Một số khái niệm cơ bản 1.1.1. Hạnh phúc “Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con người trong cuộc sống khi được đáp ứng, thỏa mãn các nhu cầu cầu vật chất và tinh thần”. Hạnh phúc cá nhân gắn liền với hạnh phúc của xã hội, không có hạnh phúc riêng lẻ. Hạnh phúc của HS tiểu học rất đơn giản và có thể thực hiện được như: Luôn cố gắng và đạt được kết quả cao trong học tập không phụ lòng ông bà cha mẹ. Luôn được sự động viên, khen ngợi của mọi người về thành tích học tập cũng như hành động, cư xử của mình. Được sống và học tập trong một môi trường thân thiện, gia đình, người thân tạo điều kiện vật chất, tinh thần trong khả năng hiện có phục vụ cho học tập và rèn luyện. Được thầy cô và bạn bè yêu mến, tôn trọng, được tiếp thu kiến thức tiên 6 tiến của nhân loại và vận dụng nó vào đời sống, làm hành trang cho bản thân. Được chia sẻ với mọi người về những điều mà mình biết, được khẳng định và trải nghiệm, . Hạnh phúc cá nhân gắn liền với hạnh phúc xã hội. 1.1.2. Tôn trọng Tôn trọng là sự đánh giá đúng mực, coi trọng danh dự, phẩm giá vàlợi ích của người khác, thể hiện lối sống văn hóa của mỗi người. Khi muốn thể hiện sự tôn trọng, bạn cần đặt bản thân vào vị trí của người khác và cư xử sao cho họ thấy được sự quan tâm của bạn. Nói tóm lại, thể hiện sự quan tâm tức là tôn trọng quan điểm, thời gian và không gian của người khác. Tôn trọng cảm xúc là một trong những yếu tố tạo nên lớp học hạnh phúc. Bởi dù ở lứa tuổi nào, trẻ cũng có những hỉ nộ ái ố như người lớn. Không nên nghĩ rằng đi học là một ưu đãi và các em phải tự bằng lòng với điều mà mình nhận được. Tôn trọng người khác là gì? Đó là sự nhìn nhận, đánh giá đúng mực về ai đó; là luôn coi trọng danh dự, phẩm chất và lợi ích của người khác như của chính mình Thái độ, ý thức tôn trọng người khác chính là biểu hiện của người hiểu biết, biết ứng xử có văn hóa. Biết tôn trọng người khác mang lại cho chúng ta rất nhiều điều tốt đẹp. Đối với chính bản thân ta và với người khác, nhiều khi món quà vô giá dành cho nhau chính là sự tôn trọng. 1.1.3. An toàn Về tiêu chí an toàn, Bộ trưởng trao đổi: Trong trường học phải an toàn về thể chất và tinh thần. Giáo viên, học sinh phải được bảo vệ, không có sự xúc phạm về thể xác và tinh thần để mỗi khi đến trường như là về nhà. Do vậy an toàn về thể chất, trước hết là chúng ta phát triển đểkhỏe mạnh. Bộ trưởng nhấn mạnh về an toàn tinh thần, sự tổn thương về tinh thần thậm chí còn nguy hiểm hơn là tổn thương về thể xác và có thể đi hết cả cuộc đời. 7 1.1.4. Lớp học hạnh phúc Lớp học hạnh phúc là nơi giúp giáo viên và học sinh hình thành và duy trì các trạng thái cảm xúc tích cực. Mỗi lớp học hạnh phúc sẽ tạo nên một môi trường học đường mà ai tham gia cũng cảm thấy hạnh phúc. Được tham gia vào các lớp học hạnh phúc sẽ giúp cho mỗi cá nhân thiết lập được các tình cảm lành mạnh, góp phần phát triển nhân cách tốt đẹp. Lớp học hạnh phúc là lớp học có sự tương tác chủ động, tích cực với xúc cảm dương tính từ hai phía: nhà tổ chức và chủ thể thực hiện. Lớp học hạnh phúc là điểm đến mà mỗi cá nhân cảm thấy muốn đến, khi đến có những hứng thú, có niềm vui, có sự mong chờ, có rung cảm... Lớp học hạnh phúc là nơi có thể cảm nhận được sự an toàn, sự nâng đỡ hay sự thú vị khi có nhiều điều nằm trong nhu cầu được thỏa mãn, ... HS đến trường như thế nào là hạnh phúc, có thể quy thành một mệnh đề: mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Cần khẳng định không quá lý tưởng đến mức vui mà không nhớ hay không hiểu nhiệm vụ thay vào đó là thực hiện nhiệm vụ một cách chủ động, tích cực với sự thoải mái, khao khát, cố gắng tích cực nhất. Bên cạnh đó, người học cảm thấy có niềm tin, có rung động, có động lực khi đến lớp và dễ nhớ nhung nếu không đến lớp, ... 2. Cơ sở thực tiễn 2.1. Thực trạng Tôi đã thực hiện điều tra khảo sát toàn bộ giáo viên bộ môn và học sinh với câu hỏi B“ ạn có hạnh phúc khi đến trường không?” và thu được kết quả như sau: TT Mức độ Đầu năm (%) 1 Chưa bao giờ hạnh phúc 4,5 2 Hiếm khi hạnh phúc 46,7 3 Thỉnh Thoảng hạnh phúc 28,3 4 Thường xuyên hạnh phúc 20,5 8 Tôi nhận thấy những ưu điểm và hạn chế như sau: 2.1.1. Ưu điểm Ban Giám hiệu luôn sát sao về chuyên môn, quan tâm về tinh thần, động viên, khích lệ giáo viên trong công tác. Cơ sở vật chất khá đầy đủ, khang trang. Tạo không khí phấn khích trong học sinh và giáo viên. Hầu hết HS có ý thức kỷ luật cao, ngoan, lễ phép với thầy cô, biết vâng lời cha mẹ. Tích cực tham gia hoạt động phong trào do Đội, trường, lớp tổ chức. Bản thân tôi là một giáo viên luôn yêu nghề, mến trẻ, ham học hỏi, luôn tích cực, tìm tòi và sáng tạo trong mọi hoạt động. Nhận được sự nhiệt tình, phối hợp chặt chẽ của các bậc phụ huynh với cô giáo chủ nhiệm. 2.1.2. Hạn chế và nguyên nhân Không khí trong lớp học đôi khi còn căng thẳng, mối quan hệ giữa cô và trò còn nhiều khoảng cách. Vì áp lực của việc dạy và học, cô chưa thực sự cởi mở, mang trong mình tư tưởng phải nghiêm khắc thì học sinh mới sợ. Do các em chưa tự tin, có những suy nghĩ và nói những ngôn ngữ tiêu cực khi nhìn nhận một vấn đề nào đó nên còn mặc cảm, tự ti, hạn chế khả năng của bản thân, mối quan hệ trong lớp thì chưa được đoàn kết, sự chia sẻ còn hạn chế. Do HS không thích những gì bị ép buộc nên những bảng nội quy có sẵn thường không mấy thu hút được sự quan tâm, thể hiện đúng theo nó nên tổ chức kỉ luật trong lớp chưa cao. Một số gia đình do áp lực của cuộc sống đè nén hay đơn giản do trình độ văn hóa, cách cư xử của mỗi người mà một số phụ huynh thường bộc phát những lời nói không hay đối với con làm ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ nên con chưa cảm thấy thực sự hạnh phúc khi ở nhà. 3. Các biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc Biện pháp 1: Giáo viên thay đổi, kiến tạo hạnh phúc Theo tôi để Xây dựng được lớp học hạnh phúc thì giáo viên là người có 9 vai trò quyết định và phải bắt đầu từ sự thay đổi của chính bản thân người thầy. Để làm được điều đó, trước hết tôi tìm hiểu: Thế nào là lớp học hạnh phúc và tiêu chí để xây dựng lớp học hạnh phúc. Với tôi, hiểu một cách đơn giản, lớp học hạnh phúc là nơi khiến cả cô và trò đều có cảm giác "muốn đến". Khi đến sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những rung cảm. Khác với lớp học truyền thống, lớp học hạnh phúc không áp đặt phát triển theo khuôn mẫu mà đóng vai trò định hướng để các em được làm những gì mình yêu thích và say mê. Ở đó, các em không học theo kiểu nhồi nhét mà được học những gì có ý nghĩa, được khơi gợi niềm yêu thích để tiếp tục tự tìm hiểu. Từng tiết học được biến hóa thành bài học thú vị qua những trò chơi, trải nghiệm. Để cảm nhận được sự hạnh phúc, các em phải được tích lũy kiến thức thông qua những hoạt động trải nghiệm. Các hoạt động không chỉ nằm trong khuôn khổ lớp học mà còn được tổ chức ngoài khuôn viên trường lớp, giúp các em cảm nhận sâu sắc về thế giới tự nhiên xung quanh. Xác định rõ các tiêu chí để xây dựng lớp học hạnh phúc Tùy theo điều kiện mà mỗi địa phương sẽ có những tiêu chí khác nhau về lớp học hạnh phúc nhưng một lớp học hạnh phúc có đủ 3 tiêu chí quan trọng có tính cốt lõi là: “yêu thương, an toàn và tôn trọng” Cụ thể về sự yêu thương: đó là sự quan tâm, chia sẻ, tin tưởng, hỗ trợ và bao trùm lên là sự bao dung. Tiêu chí an toàn ở đây được hiểu bao gồm an toàn cả về vật chất và tinh thần. Giáo viên và học sinh phải được bảo vệ, không có sự xúc phạm về thể xác và tinh thần để mỗi khi đến trường như là về nhà. Tiêu chí tôn trọng có nghĩa là cần tôn trọng sự khác biệt của học sinh bởi chính sự khác biệt ấy mới tạo nên sự đa dạng về văn hóa và đổi mới. Thay đổi để kiến tạo hạnh phúc 10 Tôi vô cùng tâm đắc với câu nói của thiền sư Thích Nhất Hạnh: “Thầy cô giáo hạnh phúc sẽ thay đổi cả thế giới”. Đúng là như vậy, người GV chủ nhiệm có sức lan tỏa đặc biệt tới tất cả các học sinh trong lớp, GV chủ nhiệm được coi là người cha, người mẹ thứ 2 trong lòng học trò. Vì vậy, tôi cần thay đổi để tạo ra hạnh phúc. Trong cuộc sống, chúng ta không thể tránh khỏi những cảm xúc tiêu cực và bản thân tôi cũng không ngoại lệ. Nhưng nếu như chúng ta mang sự tức giận, bực bội, ở đâu đó vào lớp học để HS phải chịu đựng trong buổi học thì chắc chắn rằng cả học sinh và giáo viên không thể thấy hạnh phúc khi mỗi người đều mang trong mình sự lo lắng, căng thẳng. Chính vì vậy, bất luận ngày hôm đó buồn như thế nào đi chăng nữa, trước khi bước vào lớp tôi cũng hít thở một hơi thật sâu rồi “Quẳng gánh lo đi” để bước vào lớp với một nụ cười thật tươi, đồng hành cùng HS với một nguồn năng lượng tích cực nhất. Trong lớp học, tôi cũng thường lồng ghép sự hài hước bằng lời nói, biểu cảm, hành động của giáo viên. Ví dụ, HS mắc lỗi khi đang nói, thay vì cắt ngang hay sửa lại, tôi thường làm khuôn mặt khôi hài để giúp HS nhìn ra được lỗi của mình mà sửa sai. Hình ảnh lồng ghép sự hài hước vào Hoặc có thể là một câu bình luận dí dỏm, trong tiết học tạo không khí thoải mái. lời nói thú vị diễn ra tự phát trong các tình huống xảy ra trong giờ học. Đồng thời vào các giờ ra chơi, tôi tham gia trò chuyện, tâm sự với các em nhiều hơn, tạo sự gần gũi, thoải mái, xoá bỏ đi bức tường ngăn cách giữa cô và trò. 11 Hình ảnh trò chuyện với các em vào giờ ra chơi. Tôi hướng dẫn nhẹ nhàng khi học sinh làm sai, Tâm lí chung của học sinh là sợ trả lời sai, khi tôi mời các em lên bảng làm bài có em còn hỏi tôi rằng “Cô ơi, làm sai có bị sao không ạ?” Trong tình huống đó, tôi có thể nói rằng: “Sai à? Không sao, cô cảm ơn”. Cảm ơn ở đây là cảm ơn em đã mạnh dạn lên làm bài, chúng ta không tránh khỏi những lúc mắc sai lầm. Nhưng sai mà biết sửa lại càng đáng quý hơn. Đó là bài học sâu sắc cho mỗi học sinh trong lớp tôi. Tôi thường xuyên dùng công thức “khen” trước “chê” sau, nghĩa là, dù tệ đến đâu cũng cố gắng tìm ra vài điểm tích cực để khen học sinh. giáo viên nhận xét, góp ý một cách khéo léo về những điều các em làm sai hoặc làm chưa tốt, không nên chê bai học sinh. Làm sao để mỗi lời nói, hành động của thầy cô sẽ là nguồn lực để các em thay đổi theo hướng tích cực. Đáp lại tất cả sự thay đổi đó, bản thân tôi và học sinh của mình đã có nhiều thay đổi tích cực, luôn tràn ngập năng lượng mỗi khi tới lớp, nụ cười của các em cũng nhiều hơn trong mọi tiết học, xóa đi khoảng cách giữa cô và trò mà trước đây đã từng xa cách. Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh tự tìm kiếm hạnh phúc và lan tỏa hạnh phúc tới các bạn. Một lớp học hạnh phúc có cô hạnh phúc thì trò cũng phải cảm thấy hạnh 12 phúc. Nên tôi đã hướng dẫn học sinh tìm kiếm hạnh phúc từ những điều đơn giản và lan tỏa hạnh phúc tới bạn của mình như sau: Thứ nhất: hướng dẫn học sinh tìm kiếm hạnh phúc Trước tiên là điều chỉnh suy nghĩ, bởi suy nghĩ tạo ra hành động nên tôi đã hướng dẫn học sinh tìm kiếm hạnh phúc bằng cách là luôn suy nghĩ tích cực: Là cách biến những tình huống khó khăn thành thuận lợi, biến suy nghĩ thành hành động. Từ suy nghĩ tích cực sẽ giúp học sinh đối diện với những trải nghiệm thực tế và làm chủ được tình huống để có được những cảm xúc tích cực và biến nó thành hành động tích cực. Có những hành động tích cực, học sinh sẽ tựcảm thấy hạnh phúc. Tiếp theo là thường xuyên rèn luyện kỹ năng tư duy tích cực như: Tìm sự hài hước trong những tính huống xấu. ví dụ như sáng dậy gặp trời mưa mà phải đi học thay vì nghĩ là “ôi, hôm nay là một ngày tồi tệ, mưa thế này mà vẫn phải đi học” thì hãy suy nghĩ rằng: “à, đây chắc chắn là dịp hay để mình kiểm tra chất lượng của chiếc áo mưa mẹ mình mới mua cho”. Tự nói với bản thân những lời tích cực thay vì tiêu cực (Thay vì nói rằng ” mình hát khó nghe quá” hãy tự khích lệ bản thân là “chắc chắn mình sẽ hát hay hơn vào lần sau”.); hãy tập trung vào hiện tại, học hỏi từ sai lầm; thấu hiểu quan điểm của người khác, không phiến diện nhưng lại thân thiện với mọi người . “Tư duy tích cực, suy nghĩ tích cực, cảm xúc tích cực” – có được điều đó là có được hạnh phúc. Thứ hai: tôi hướng dẫn học sinh biết cách lan tỏa hạnh phúc như sau: Tôi khích lệ học sinh: Mỗi ngày tới trường, hãy làm một việc tốt. Nó đơn thuần có thể là: giữ gìn vệ sinh lớp học, trường học. Giúp đỡ bạn khi gặp bài khó hay sẵn sàng chia sẻ với người bạn của mình về những khó khăn của bản thân trong cuộc sống, trong học tập. Lắng nghe suy nghĩ của người bạn bên cạnh cũng là một việc tốt. Hăng hái phát biểu xây dựng bài cũng là một cách 13 tạo ra niềm hạnh phúc. Hình ảnh học sinh Hình ảnh học sinh tích cực chia sẻ bài vệ sinh lớp học. với các bạn trong lớp Hình ảnh học sinh chia sẻ bài với bạn Đặt ra mục tiêu học tập cho bản thân, cho nhóm học tập, tích cực, chủ động tham gia các hoạt động học cũng chính là cách lan tỏa hạnh phúc. Tôi hướng dẫn học sinh biết xin lỗi và biết tha thứ. Hãy nói lời xin lỗi nếu thấy mình chưa đúng và hãy biết rộng lòng tha thứ trước lỗi lầm của những người bạn. Cùng bỏ qua lỗi lầm để xây dựng những mối quan hệbền chặt trong lớp học. Nếu có xảy ra mâu thuẫn thì hãy cùng ngồi lại, hãy cùng đưa ra giải pháp và giải quyết bằng tình yêu thương, sự tha thứ 14 Hình ảnh học sinh biết xin lỗi và biết thứ tha. Sau cùng tôi thấy học sinh trong lớp luôn đoàn kết, yêu thương, chia sẻ lẫn nhau. Khi gặp tình huống xấu, hay những bài tập khó các em đã biết tự khích lệ bản thân mình, luôn có những ngôn từ tích cực lan tỏa đến các bạn trong lớp và các bạn khác trong trường. Biện pháp 3: Xây dựng kỉ luật tích cực Phương pháp kỷ luật tích cực là biện pháp giáo dục HS không sử dụng đến các hình thức bạo lực trừng phạt và thay vào đó là sử dụng những kỷ luật tích cực phù hợp để giúp HS giảm thiểu những hành vi không phù hợp củng cố các hành vi tích cực và phát triển nhân cách một cách tốt đẹp bền vững. Thay vì đưa ra ộm t bảng nội quy cứng nhắc, vô hồn, áp đặt bắt buộc học sinh tuân theo thì tôi đã để cho các em tự lên tiếng, tự xây dựng và tự thỏa thuận để rồi các em thấy các em được tôn trọng và hơn hết các em phải thực hiện vì đó là tiếng nói, đề xuất, quyết định của các em trước đó. Tôi đã thực hiện theo các bước như sau: Bước một: “Thương nghị” Tôi cho các em thảo luận xem: Mong muốn của mình về một lớp học như thế nào? (gợi ý về học tập, nề nếp lớp - trường học) Giả định mong muốn đó hiện thực hóa trong lớp học, trường học? (ví dụ 15 như đến trường mà không học tập, chỉ để chơi,....). Phân tích những ưu điểm cũng như hạn chế? Huy động trí tuệ tập thể thống nhất nội quy lớp học; cách thức thực hiện và hình thức xử lí vi phạm nội quy (nếu có). Bước hai: “Chia sẻ”. Sau khi các em đã thống nhất bảng nội quy lớp học. Bảng nội quy ấy sẽ được các em chia sẻ nghiêm túc với các bậc phụ huynh. Thảo luận tổng hợp các ý kiến và thống nhất thành một bảng nội quy hoàn chỉnh, treo trên lớp học để Hình ảnh nội quy lớp mà học sinh cùng các em dễ quan sát và thực hiện. nhau lập nên. Đồng hành với kỉ luật tích cực của cô trò chúng tôi chính là phần mềm classdojo, tôi đã sử dụng phần mềm này để theo dõi những điều tích cực và những điều mà các em còn hạn chế. Các em cũng là người đề xuất những quy định về điểm cộng cho những hoạt động tích cực: ví dụ như: mặc đúng trang phục cộng 1 điểm, chăm chỉ dọn vệ sinh lớp học cộng 2 điểm, làm việc nhóm tích cực cộng 2 điểm, có những ý kiến chia sẻ hay cộng 5 điểm, Hình ảnh thi đua trên app classdojo 16 Bên cạnh việc cộng điểm cho những hành động tích cực thì cũng có điểm trừ cho những hành động tiêu cực. Hình ảnh thi đua trên app classdojo Và việc theo dõi điểm sẽ được tổng kết vào cuối tháng, bạn nào được cao điểm nhất sẽ nhận được danh hiệu “học sinh chiến binh” của tháng và những bạn đạt từ 15 điểm trở lên sẽ được bốc thăm nhận quà. Hình ảnh học sinh vui vẻ bốc thăm nhận quà Chứng kiến khuôn mặt rạng rỡ và sự hạnh phúc của các em khi các em bốc trúng quà bản thân tôi cũng cảm thấy hạnh phúc và có thêm động lực để tiếp tục nghiên cứu tìm ra nhiều biện pháp hay để đồng hành cùng các em trên 17 con đường khám phá tri thức. Khi thực hiện biện pháp này tôi thấy học sinh vô cùng kỉ luật và thích thú, hăng hái thi đua, tuy những món quà các em nhận được rất nhỏ như cây bút, cái thước kẻ hay quyển vở, nhưng dường như các em có cảm giác chiến thắng, các em đã chiến thắng chính bản thân mình của ngày hôm qua, các em vui vì mình đang tốt lên mỗi ngày, điều đó tạo nên sự hạnh phúc của mỗi học sinh trong lớp tôi. Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh học sinh để lan tỏa hạnh phúc đến mỗi gia đình. Mục tiêu các hoạt động của nhà trường không chỉ nhằm làm cho giáo viên và học sinh cảm thấy hạnh phúc trong quá trình dạy và học, mà còn từ nơi khởi đầu đó, hạnh phúc sẽ lan tỏa đến phụ huynh học sinh và toàn xã hội. Gia đình có tác động rất lớn đến sự hình thành nhân cách và cảm xúc của trẻ. Chính vì vậy tôi tuyên truyền rộng rãi tới phụ huynh học sinh, cùng lắng nghe con một cách đầy tôn trọng. Thay vì la mắng, dọa dẫm, hãy cho trẻ được nói ra cảm xúc của mình. Ngay từ buổi họp phụ huynh đầu năm. Tôi có hỏi phụ huynh rằng: Bao nhiêu lần các cha mẹ quan sát thấy một điều gì đó không thuận với mắt mình và kết tội con bằng những từ rất tiêu cực như: nghịch, phá, hư, hỗn láo, giả dối, và nhận được câu trả lời là: “Hầu như lần nào cũng thế cô giáo ạ.” Có lẽ vì quá kì vọng vào con, những gì tuyệt vời của con không làm cho các cha mẹ hài lòng. Khi con không được khen, không được dán những nhãn mác tốt đẹp, các con sẽ dần dần tin mình không có gì tốt đẹp cả. Dán nhãn con từ những sai lầm nhỏ nhặt của trẻ không chỉ làm cho con thêm thiếu tự tin mà còn kéo dãn khoảng cách giữa cha mẹ và con cái. Điều đơn giản này các bậc phụ huynh đã thật sự không quan tâm. Tôi đã đề nghị rằng các bậc phụ huynh hãy để cho bọn trẻ được tự hào về mình. Điều đó không có nghĩa là bỏ qua những lần con mắc lỗi mà thay vì nói những câu nói tiêu cực hãy nói những lời nói tích cực với con. 18 Ví dụ: Khi con được điểm kém thay vì nói: “Con đúng là chẳng được tích sự gì cả, có học thôi cũng không xong, sao con ngu thế?, sao con dốt thế?” mà hãy lắng nghe con nói, cùng phân tích những nguyên nhân để con biết được mình thất bại do đâu và có thể nói rằng: Có thể con chưa cố gắng”, “Có thể con hơi chủ quan, mẹ tin lần sau con sẽ cẩn thận hơn.” Nếu muốn dán nhãn, hãy dán những cái nhãn đẹp đẽ như: chăm chỉ, dễ thương, nhân ái, duyên dáng, tốt bụng, Chắc chắn rằng Con sẽ cố gắng được như nhãn đó. III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 1. Kết quả Những biện pháp trên đã được tôi vận dụng ngay từ khi bước vào đầu năm học lớp 4. Sau một thời gian áp dụng thì tôi thấy đã có những chuyển biến rõ rệt từ HS, những phản hồi tích cực từ phụ huynh học sinh cũng như những thay đổi tích cực trong tôi: HS yêu thích đến trường, đi học với tâm thế vui tươi, phấn khởi. Từ đó tự giác hơn khi tới trường, có ý thức học tập, chăm chỉ học bài, hăng hái trong các tiết học. Các em luôn tự tin, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, luôn yêu thương và sẻ chia khi gặp khó khăn. Các bậc phụ huynh cũng cảm thấy vui và hạnh phúc khi thấy những thay đổi lớn trong các con, luôn tìm những ngôn ngữ tích cực để khích lệ các con trong học tập cũng như trong cuộc sống. 19 Hình ảnh các bậc phụ huynh vô cùng hài lòng và hạnh phúc khi thấy sự thay đổi của các con Cụ thể: TT Mức độ Đầu năm (%) Hiện nay (%) 1 Chưa bao giờ hạnh phúc 4,5 0 2 Hiếm khi hạnh phúc 32,7 0 3 Thỉnh Thoảng hạnh phúc 46,3 11 4 Thường xuyên hạnh phúc 20,5 89 2. Ứng dụng Qua kết quả trên tôi khẳng định rằng những biện pháp mà tôi thực hiện để xây dựng lớp học hạnh phúc mang lại hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm lớp và có thể nhân rộng trong các trường Tiểu học trên toàn tỉnh. IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Như chúng ta đã biết sự vật hiện tượng không đứng yên một chỗ mà nó luôn luôn chuyển động. Bản thân tôi cũng vậy, tôi nhận thấy mình không nên