Một số biện pháp sửa nói ngọng cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ BIỆN PHÁP 1. Tên biện pháp: “Một số biện pháp sửa nói ngọng cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi” 2. Ngày biện pháp được dụng lần đầu hoặc áp dụng thử Tìm hiểu thực tế và khảo sát đầu năm về việc tổ chức phương pháp sửa nói ngọng cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi” tại trường mầm non Hữu Sản huyện Sơn Động tỉnh Bắc Giang. Qua đó tôi bắt đầu đưa vào thực hiện từ ngày 06 tháng 09 năm 2021 3. Các thông tin cần bảo mật: Không có 4. Mô tả các biện pháp cũ thường làm Trong những năm gần đây tôi đã sử dụng một số biện pháp sửa nói ngọng cho trẻ tại trường tôi một số biện pháp sau. Biện pháp 1: Sửa nói ngọng qua làm quen tác phẩm văn học Môn học cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học giúp trẻ phá triển ngôn ngữ nhiều nhất, sửa ngọng phụ âm l, n hiệu quả nhất. Chính vì vậy, tôi lựa chọn trong chương trình, sưu tầm, tham khảo sách, báo sáng tác thêm 1 số bài thơ theo chủ đề có dùng nhiều phụ âm l, n để đưa vào dạy trẻ với thời gian trung bình mỗi chủ đề có 1,2 bài thơ để dạy, lưu ý gọi những trẻ nói ngọng.Để mong đạt được kết quả cao khi sửa ngọng cho trẻ thì trước hết giáo viên phải là người phát âm chuẩn, chịu khó sưu tầm, tìm kiếm, một số bài thơ trong chương trình giáo dục mầm non và trên tạp chí Biện pháp 2: Sửa nói ngọng qua làm quen qua giáo dục âm nhạc Trong môn học giáo dục âm nhạc, ngoài việc dạy trẻ thuộc lời các bài hát, hát đúng giai điệu .thì tôi còn lưu ý chọn 1 số bài hát có phụ âm l, n như: Vui đến trường (Con chim nó hót líu lo líu lo..); Hoa bé ngoan ( Hoa nào tươi thắm nhất, đó là hoa bé ngoan, Cá vàng bơi ( ngoi lên, lặn xuống cá vàng múa tung tăng ..). Biện pháp 3: Sửa nói ngọng cho trẻ thông qua tìm hiểu môi trường xung quanh Môn học này là một đề tài phong phú và đa dạng để người giáo viên dễ dàng chọn lựa từ ngữ phù hợp để sửa ngọng cho trẻ. Khi đặt câu hỏi giúp trẻ gọi tên, nêu đặc điểm trong các con vật có chứa phụ âm l, n như: con lợn được nuôi trong gia đình, con vịt bước đi lạch bạch, lạch bạch con gấu bước đi nặng nề Biện pháp 4: Sửa nói ngọng cho trẻ thông qua hoạt động ngoài trời: Đối với trẻ nhỏ hoạt động ngoài trời là 1 hoạt động gây được hứng thú rất lớn ở trẻ, trẻ háo hức mỗi lần cùng cô tham gia các hoạt động ngoài trời. Chính vì điều đó, tôi đã tranh thủ thời gian, không gian, tình huống hợp lý để rèn trẻ phát âm những từ có phụ âm đầu l, n Ví dụ: Cây khế đang ra rất nhiều lá non (HĐCMĐ: Quan sát và trò chuyện về cây Khế). Trời hôm nay nắng và nóng, nhưng nhờ có nhiều lá cây xanh tốt nên cô thấy mát mẻ hơn (HĐCMĐ: Cảm nhận về thời tiết ). Cây Bằng Lăng đang có nụ hoa sắp nở Biện pháp 5: Sửa nói ngọng cho trẻ thông qua trò chơi học tập: Cô tổ chức cho trẻ chơi 1 số trò chơi luyện phát âm l, n do cô sáng tạo như:Trò chơi “Nói theo cô”,“Ai nói đúng” Ví dụ: Trò chơi “Nói theo cô” CC: Khi cô nói từ nào trẻ phải nói đúng theo cô ngay từ đó ( Lúa nếp, nắng nóng, lăn lông lốc, áo lụa màu nâu, nu na nu nống, quả na có lá màu xanh, nồi cơm nếp, mẹ lĩnh lương, cái lá lay nhẹ trong nắng .). LC: Trẻ chỉ được nói theo cô 1 lần saumỗi 1 từ và trẻ nào nói sai sẽ phải nhảy lò cò. Tổ chức chơi với nhiều hình thức tập thể, nhóm, lưu ý cá nhân nhiều hơn. Biện pháp 6: Sửa nói ngọng cho trẻ kết hợp với phụ huynh và giáo viên cùng lớp sửa lỗi phát âm cho trẻ tại nhà a. Với phụ huynh: Gặp gỡ và trao đổi với phụ huynh về đặc điểm ngôn ngữ của trẻ tại lớp. Gửi đến phụ huynh những thông tin về việc nói ngọng l, n có ảnh hởng tới khả năng phát triẻn ngông ngữ và sự tự tin của trẻ hiện tại và sau này. Gửi đến phụ huynh 1 số bài thơ luyện trẻ cách phát âm chuẩn l, n để phụ huynh cùng dạy trẻ tại gia đình. b. Với giáo viên cùng lớp: Thống nhất các phương pháp dạy trẻ nói ngọng, cùng tìm, sưu tầm những bài thơ, từ, câu văn có sử dụng nhiều âm l, n để dạy trẻ. 2 Giáo viên cùng kết hợp kiểm tra, phát hiện trẻ nói ngọng l, n ở mọi lúc, mọi nơi. Biện pháp 7: Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau Tìm ra 1 số trẻ nhanh nhạy, có tai nghe tinh và trẻ đó đặc biệt phát triển tốt về ngông ngữ, luôn luôn phát âm chuẩn, để cùng giáo viên phát hiện trẻ ngọng phụ âm l, n. Từ đó có thể giúp bạn sửa sai ngay tại thời điểm đó, bằng cách trẻ đó phát âm lại và trẻ bị ngọng phát âm theo. Đây là 1 trong những biện pháp khá tích cực và được thực hiện với số lần trong ngày tương đối cao, trẻ được cô tín nhiệm sửa cho bạn trở nên có trách nhiệm cao, trẻ được sửa ngọng thì tỏ ra có ý thức và có lòng tự trọng bộc lộ. Nên sự tiến bộ của trẻ phát âm ngọng là thể rõ rệt. * Tình trạng khi sử dụng biện pháp này Với những biện pháp mà tôi đã thực hiện trước tôi đã gặp phải những tình trạng sau. Trẻ đã biết đọc thơ, hát, hứng thú tìm hiểu về thế giới xung quanh, hứng thú khi tham gia hoạt động ngoài trời và hứng thú tham gia vào các trò chơi khi cô tổ chức tuy nhiên tình trạng phat âm ngọng chưa có kết quả cao vẫn còn ngọng âm d – r dấu ngã và dấu sắc.... Về phía phụ huynh một phần phụ huynh đã quan tâm rèn con ở nhà với sự trao đổi cùng giáo viên nhưng kết quả đạt chưa cao do một số phụ huynh là dân tộc dao, nói tiếng phổ thông chưa sõi dẫn đến kết quả chưa cao. Về phía giáo viên cùng trao đổi cũng gặp vào những tình trạng là đa phần học sinh là con em dân tộc Đối với trẻ tự phát âm và sửa lỗi cho nhau thì đa phần là các con nói ngọng nên không có kết quả. * Nhược điểm và hạn chế Với những biện pháp và tình trạng trên tôi thấy một số nhược điểm sau. - Trẻ nói tiếng phổ thông chưa sõi - Trẻ là dân tộc thiểu số - Cha mẹ trẻ cũng nói ngọng - Bản thân giáo viên chưa thật sự khai thác hết ở trẻ - Giáo viên cùng lớp chưa chú trọng về việc phát âm cho trẻ - Ngoài ra còn rất nhiều yếu tố khác theo phong tục tập quán của địa phương 5. Sự cần thiết phải áp dụng biện pháp Trẻ em, thế hệ mầm non tương lai của đất nước, là những chủ nhân sẽ kế thừa và phát huy những gì tốt đẹp nhất của loài người. Vì thế, việc quan tâm, chăm sóc cũng như tạo điều kiện để trẻ phát triển một cách toàn diện là một vấn đề mà toàn xã hội cần phải quan tâm. Đặc biệt là những giáo viên mầm non, những người trực tiếp chăm sóc, dạy dỗ trẻ. Vì mục tiêu sự nghiệp giáo dục của quốc gia, kế hoạch “trồng người” phải được thực hiện ngay từ buổi ban đầu. Với lứa tuổi mầm non, chúng ta cần quan tâm nhất là lứa tuổi mẫu giáo 3 - 4 tuổi vì lứa tuổi này bé bước lên mẫu giáo lớn 4 - 5 tuổi 5 - 6 tuổi và trẻ chuẩn bị chuẩn bi hành trang vững chắc vào lớp 1.Vì vậy ngôn ngữ đóng vai trò hết sức quan trọng và cần thiết. Ngôn ngữ bao gồm ngôn ngữ đọc và ngôn ngữ viết, có đọc đúng thì viết mới chuẩn. Do đó cần phải trang bị cho trẻ những kiến thức và hiểu biết nhất định trong học tập và trong cuộc sống hàng ngày. Đó là nói đúng, nói chuẩn và không ngọng đối với trẻ mẫu giáo. Những nhà nghiên cứu khoa học về giáo dục mầm non của thế giới cũng như Việt Nam đều có chung một quan điểm: “Tuổi mầm non là bậc thang đầu tiên, là nền móng cho những bậc thang tiếp theo của cuộc đời con người. Lứa tuổi này rất quan trọng vì có tốc độ phát triển nhanh nhất so với các lứa tuổi khác”. Nhà giáo dục Nga - K.Đ. Usinxki đã nói: “Tất cả những gì mà đứa trẻ có sau này khi trở thành ngưởi lớn đều thu nhận được ở thời kỳ thơ ấu. Trong quãng đời còn lại, những cái mà nó thu nhận được chỉ đóng một phần trăm. Để giúp trẻ nên người, người lớn cần giúp trẻ tiếp xúc với một nền văn hóa nhất định. Việc tiếp xúc đó phải nhờ ngôn ngữ, bằng ngôn ngữ. Đó chính là mục tiêu của việc phát triển ngôn ngữ nói cho trẻ ngay ở bậc thang đầu tiên”. Do đó, cô giáo mầm non phải nắm chắc các vấn đề cơ bản của công việc quan trọng cấp thiết này. Đặc biêt là mẫu giáo lớn, ngôn ngữ có mối quan hệ chặt chẽ với sự phát triển tư duy và nâng cao nhận thức giao tiếp của trẻ. Nếu trẻ có một vốn từ phong phú, trẻ không nói ngọng sẽ giúp cho việc giao tiếp của trẻ với bạn cùng lứa tuổi, với người lớn thuận lợi. Và trên hết để những “hạt giống” xứng đáng là những chủ nhân tương lai của đất nước thì trách nhiệm của người thầy rất quan trọng vì Đại hội VIII đã khẳng định: “Vai trò của người thầy có tính chất quyết định đến chất lượng giáo dục”. Nếu người thầy chú ý, coi trọng việc làm giàu vốn từ, dạy trẻ phát âm đúng, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc sẽ tạo điều kiện cho trẻ phát triển ngôn ngữ trong tất cả mọi hoạt động ở trường mầm non góp phần vào việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Như ông cha ta thường dạy “Học ăn, học nói, học gói, học mở” học thực sự phải học cả cuộc đời song việc học ở những buổi đầu là hết sức quan trọng, để sau này trẻ có được ngôn ngữ chuẩn thì phải có một quá trình học tập, rèn luyện từ nhỏ. Trẻ mẫu giáo ngày từ khi bước vào trường với những đặc điểm tâm lý của trẻ, của các cháu, vấn đề phát âm đúng phải được chú ý một cách tỉ mỉ, kỹ càng và thường xuyên, giúp cho trẻ phát âm chính xác là chúng ta đã góp phần vào sự “Sự trong sáng của Tiếng Việt”, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tạo cho trẻ sau này dễ dàng hơn trong giao tiếp, trong việc học tập ở lớp tiếp theo. Để nghiên cứu thành công đề tài này và áp dụng vào thực tế có được kết quả tốt đòi hỏi người giáo viên cần phải gắn liền với việc nghiên cứu các phương pháp quan sát thực tế ở gia đình, nhà trường và xã hội, tìm hiểu kỹ phong tục tập quán nếp sống cũng như đặc trưng ngôn ngữ, cách phát âm của trẻ ở mỗi địa phương, mỗi vùng miền khác nhau. 6. Mục đích của biện pháp * Mục đích của biện pháp mới Hữu Sản là một xã nghèo, có 100% người dân là người dân tộc thiểu số, được xếp là một xã đặc biệt khó khăn trong 17 xã đặc biệt khó khăn của toàn huyện Sơn Động. Đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, địa bàn dân cư không tập trung, nhiều dân tộc sinh sống, trình độ dân trí còn thấp, mặc dù vậy nhưng tình hình chính trị tương đối ổn định, nhân dân tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng. Trong những năm qua, đời sống kinh tế khó khăn, cơ sở vật chất nghèo nàn, chính vì vậy mà nhiều cháu ở lứa tuổi mẫu giáo mà không được đến trường phải ở nhà hoặc theo bố mẹ ra đồng, lên nương rẫy, có cháu đến lớp chỉ biết nói tiếng dân tộc. Vì vậy là một giáo viên mầm non, việc rèn ngôn ngữ cách phát âm cho trẻ 3- 4 tuổi là nhiệm vụ hết sức quan trọng, tôi luôn nghiên cứu để tìm ra những hình thức tốt nhất, đồng thời tập trung phát huy tính tích cực của trẻ, qua các bộ môn học hàng ngày đặc biệt cần chú ý đến cách phát âm chính xác cho trẻ. Xuất phát từ tình hình thực tế và chính nhu cầu cuộc sống của trẻ và hệ thống tri thức khoa học, về sức khỏe, văn hóa, ngôn ngữ của địa phương. Kế thừa các nội dung giáo dục chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi hiện hành. Chủ đề được giáo dục được cung cấp theo nguyên tắc đồng tâm phát triển từ gần đến xa, từ đơn giản đến phức tạp, nâng cao và mở rộng dần phù hợp với từng độ tuổi. Đối với trẻ 3 - 4 tuổi tâm lý của trẻ đang phát triển, nhận thức của trẻ cũng đang được phát triển rất tích cực, trẻ luôn luôn khám phá những điều mới lạ. Bộ náo phát triển dần hoàn thiện như người lớn, vì thế khi cung cấp kiến thức phải cung cấp toàn diện tạo cơ sở ban đầu cho trẻ. Đặc biệt ở độ tuổi này trẻ rất nhanh nhớ, song lại chóng quên, việc cung cấp kiến thức cho trẻ nên thông qua các hoạt động vui chơi. Trẻ được học bằng chơi, chơi bằng học giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng Trong quá trình thực hiện bản thân tôi có được những ưu, nhược điểm chủ quan, khách quan như sau: * Về ưu điểm: Tôi được nhà trường phân công giảng dạy tại lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi Khu Sản gồm 23 cháu, phòng học khang trang sạch sẽ, ấm về mùa đông, mát về mùa hè, lớp học đủ ánh sáng, đủ góc chơi, đủ bàn ghế đúng quy cách, đủ đồ dùng cần thiết trang bị đồ dùng dạy học cho các cháu, không gian lớp được bố trí đẹp, hấp dẫn lôi cuốn trẻ. Cô giáo phát âm chuẩn không bị ngọng các phụ âm trẻ hay mắc phải như: phụ âm l - n, phụ âm kh - h, phụ âm r - d, phụ âm x - s, dấu sắc, dấu ngã. Tôi được các bậc phụ huynh quan tâm ủng hộ đặc biệt khi đưa con đến lớp họ thường giành một chút thời gian thăm lớp và trao đổi về sự tiến bộ của con em mình. Qua đào tạo lớp sư phạm mầm non, qua quá trình giảng dạy nhiều năm, được nhà trường tạo điều kiện, tổ chức thắm lớp dự giờ đồng nghiệp trong trường và trường bạn, cùng với sự giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường và bạn bè là đồng nghiệp nên tôi đã phần nào yên tâm công tác và thực hiện đề tài của mình. * Về nhược điểm: Đa số các cháu nói ngọng vì các cháu sinh sống trên địa phương có nhiều người nói ngọng phụ âm l - n, phụ âm r - d, phụ âm x- s, dấu sắc ,dẫu ngã và 100% các cháu là con em đồng bào dân tộc thiểu số, một số cha mẹ các cháu chưa nói sõi tiếng Kinh (10% phụ huynh không biết chữ). Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc phát triển ngôn ngữ của con do có ít thời gian hoặc một số phụ huynh phó mặc cho giáo viên ở lớp rèn và phát triển ngôn ngữ cho trẻ 7. Nội dung 7.1: Phát minh biện pháp hoặc cải tiến - Nội dung: Năm học 2021 - 2022, tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi khu Sản Trường mầm non Hữu Sản - Huyện Sơn Động - Tỉnh Bắc Giang. Trong quá trình chăm sóc - giáo dục trẻ tôi phát hiện trẻ ở lớp tôi phần lớn phát âm ngọng phụ âm l - n; phụ âm r - d; phụ âm x - s , dấu ngã - dấu sắc. Xuất phát từ thực tế trên, tôi nhận thấy việc nói ngọng phụ âm l - n; phụ âm r - d , phụ âm x - s và dấu ngã - dấu sắc ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. Mặt khác ở trẻ 3 - 4 tuổi, lứa tuổi này rất quan trọng phải trang thiết bị cho trẻ một kiến thức vững trắc cho trẻ lên lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi, 5 - 6 tuổi và chuẩn bị vào lớp 1, nếu không sửa kịp thời sẽ dễ thành thói quen. Chính vì vậy, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số biện pháp sửa nói ngọng cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi” với hy vọng tìm ra nguyên nhân của thực trạng, tìm ra biện pháp tối ưu nhất nhằm giúp trẻ ở tuổi mẫu giáo phát âm chuẩn ngôn ngữ Tiếng Việt góp phần hình thành và phát triển nhân cách của trẻ một cách toàn diện, đóng góp một phần nhỏ bé vào sự nghiệp “trồng người”. - Các bước tiến hành thực hiện biện pháp Đứng trước những khó khăn đó, tôi băn khoăn trăn trở tìm ra những biện pháp sửa nói ngọng cho trẻ 3 - 4 tuổi đạt kết quả tốt. Tôi đã tiến hành một số biện pháp sau. Biện pháp 1. Điều tra, khảo sát chất lượng ngôn ngữ ban đầu. Ngay từ đầu năm học 2021 - 2022 tôi đã tiến hành khảo sát cách phát âm của trẻ 3 - 4 tuổi ở lớp tôi phụ trách với tổng số 23 cháu và thu được kết quả như sau: NỘI DUNG SỐ TRẺ TỶ LỆ Trẻ phát âm nhầm lẫn 2 phụ âm L-N 11/23 47,8% Số trẻ phát âm sai phụ âm N 6/23 26% Số trẻ phát âm sai phụ âm L 6/23 26% Trẻ phát âm nhầm lẫn 2 phụ âm R - D 8/23 34,7% Số trẻ phát âm sai phụ âm R 7/23 30,4% Số trẻ phát âm sai phụ âm D 5/23 21,7% Trẻ phát âm nhầm lẫn 2 phụ âm X-S 8/23 34,7% Số trẻ phát âm sai phụ âm X 6/23 26% Số trẻ phát âm sai phụ âm S 5/23 21,7% Số trẻ phát âm sai dấu sắc 4/23 17,3% Số trẻ phát âm sai dấu ngã 5/23 21,7% Biện pháp 2. Quá trình thực hiện: 1. Giai đoạn đầu: Tôi tìm hiểu và thực hiện thông qua thời gian tiếp xúc trò chuyện với trẻ luôn chú ý đến từng cá nhân đề phát hiện ra những trẻ phát âm ngọng tìm hiểu thêm về ngôn ngữ của từng địa phương và trò chuyện với phụ huynh tạo môi trường cho trẻ phát âm chính xác ở gia đình. Dạy trẻ qua các tiết học: 1.1. Môn học: Làm quen tác phẩm văn học. Môn học cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học vì môn học này giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nhiều nhất và sửa ngọng các phụ âm mà trẻ hay mắc phải như : phụ âm l - n, phụ âm r - d, phụ âm x - s, dấu sắc - dấu ngã.. rất hiệu quả. Chính vì vậy, tôi lựa chọn trong chương trình, sưu tầm, tham khảo sách, báo... sáng tác thêm 1 số bài thơ theo chủ đề có dùng nhiều phụ âm l - n, phụ âm r - d, dấu sắc - dấu ngã ...để đưa vào dạy trẻ với thời gian trung bình mỗi chủ điểm có 1 đến 2 bài thơ để dạy, lưu ý gọi những trẻ nói ngọng. Để mong đạt được kết quả cao khi sửa ngọng cho trẻ thì trước hết giáo viên phải là người phát âm chuẩn, chịu khó sưu tầm, tìm kiếm 1 số bài thơ ngắn .tiêu biểu như một số bài thơ như sau : Bài thơ: Cái Lưỡi Bài thơ : Miệng xinh “Tôi là cái lưỡi “Các cháu chơi với nhau Giúp bạn hàng ngày Cãi nhau là hết vui Nếm vị thức ăn Miệng các cháu xinh thế Nào chưa nào ngọt Chỉ nói điều hay thôi” Những gì nóng quá Bạn chớ vội ăn Hãy chờ một tý Không thì đau tôi” Bài thơ: Giờ ăn Bài thơ : Bập bênh “Đến giờ ăn cơm “Chơi bập bênh Vào bàn bạn nhé Ngồi cho vững Nào thìa, bát, đĩa Bám cho chắc Xúc cho gọn gàng Nhún cho bay Chớ có vội vàng Lên cao này Cơm rơi, cơm vãi” Lại xuống thấp ” Bai thơ: Đi bừa Bài thơ: Em vẽ Sáng nay mẹ dậy sớm Em vẽ Dắt trâu đen đi bừa Con gà trống Mẹ không quản xóm trưa Màu đỏ tươi Bừa đất tơi thành luống Em vẽ Để trồng ngô khoai sẵn Con mèo lười Trồng quả ngọt rau tươi Nằm sưởi nắng Cho thức ăn mọi người Em vẽ Giữ môi trường xanh sạch Con bướm trắng Bay tung tăng Em vẽ Bác mặt trăng . Hình 1: Giờ hoạt động văn học 1.2. Môn học: Giáo dục âm nhạc. Trong môn học giáo dục âm nhạc, ngoài việc dạy trẻ thuộc lời các bài hát, hát đúng giai điệu....thì tôi còn lưu ý chọn 1 số bài hát có chứa các phụ âm mà trẻ hay nói ngọng như: phụ âm l - n, phụ âm r - d, dấu sắc - dấu ngã Với từng chủ điểm tôi đều có những bài hát có chứa phụ âm l - n, r - d, dấu sắc - dấu ngã mỗi khi dạy trẻ hát tôi thường lưu ý hát chậm và rõ từng từ để trẻ dễ bắt trước chính xác như: Em tập lái ô tô (Sau này em lớn em lái xe đón cô); Hoa bé ngoan (Hoa nào tươi thắm nhất, đó là hoa bé ngoan); Quà mùng 8 - 3 (Em làm được một cái hoa. Cô cho em mang về nhà. Em nói rằng con biếu mẹ, quà mùng 8 tháng 3); Cháu đi mẫu giáo (Cháu lên ba, cháu đi mẫu giáo); Nào! Chúng ta cùng tập thể dục (Nắm lấy cái tai, (này) lắc lư cái đầu (này) lắc lư cái đầu (này); Con chim vành khuyên (Dáng trông thật ngoan ngoãn quá. Gọi dạ bảo vâng lễ phép ngoan nhất nhà) Ngoài ra đối với phụ âm l - n, tôi còn thường xuyên tổ chức trò chơi hát theo âm la, âm ni và trẻ của lớp tôi rất hứng thú với trò chơi, qua đó tôi đạt được mục đích rèn trẻ không nói ngọng phụ âm l - n. Hình 2: Giờ hoạt động âm nhạc 1.3. Môn học: Khám phá xã hội - khám phá khoa học. Môn học này là một đề tài phong phú và đa dạng để người giáo viên dễ dàng chọn lựa từ ngữ phù hợp để sửa ngọng cho trẻ. Khi đặt câu hỏi giúp trẻ gọi tên, nêu đặc điểm trong các con vật có chứa phụ âm l - n như: con lợn được nuôi trong gia đình, con vịt bước đi lạch bạch, lạch bạch con gấu bước đi nặng nề...; các con vật có chứa phụ âm r - d; dấu sắc - dấu ngã như: con rùa rụt cổ chậm dãi đi từng bước Hình 3: Giờ hoạt động khám phá khoa học Chủ đề trường mầm non: Bạn lên tôi xuống. ban xuống tôi lên, nặng thì xuống mau, nhẹ thì lên chóng. Năn nỉ mà năn nỉ, heo tỉ tê làm hòa .. Chủ đề bản thân: Đôi mắt đen lay láy, Chủ đề thực vật: Bông hoa hồng lay lay trong gió. Hoa lan tím lung linh trong nắng. Cây dây leo bò ra ngoài cửa sổ. Chùm quả nho rung rinh trong gió. Hoa sen nở rực rỡ đầy hồ Chủ đề: Con vịt đi lạch bạch.Con rùa vàng Chủ đề giao thông: Xe lu to lù lù, tầu hoả lao vun vút, máy bay bay lượn trên bầu trời đầy nắng, xe chữa cháy bụng chứa đầy nước, đèn vàng chậm lại dừng thôi, đèn dỏ dừng lại kẻo rồi tông nhau Chủ điểm nghề nghiệp: Hạt lúa nảy mầm, bác nông dân cấy lúa, bác cấp dưỡng mang tạp dề trắng trông rất sạch sẽ 1.4 Sửa sai lỗi phát âm và rèn cách phát âm cho trẻ thông qua 1 số hoạt động khác. a. Hoạt động ngoài trời: Đối với trẻ nhỏ hoạt động ngoài trời là 1 hoạt động gây được hứng thú rất lớn ở trẻ, trẻ háo hức mỗi lần cùng cô tham gia các hoạt động ngoài trời. Chính vì điều đó, tôi đã tranh thủ thời gian, không gian, tình huống hợp lý để rèn trẻ phát âm những từ có phụ âm đầu l - n; phụ âm đầu r - d Ví dụ: Cây khế đang ra rất nhiều lá non (HĐCMĐ: Quan sát và trò chuyện về cây Khế). Trời hôm nay nắng và nóng, nhưng nhờ có nhiều lá cây xanh tốt nên cô thấy mát mẻ hơn (HĐCMĐ: Cảm nhận về thời tiết...). Trong khi chơi trẻ nhập vai vào các trò chơi thể hiện mọi cử chỉ hành động và giao tiếp với nhau. Trongnhững giờ chơi đó tôi phải luôn bao quát chung để theo dõi đến cách phát âm giao tiếp của trẻ để từ đó cô mới sửa sai cho trẻvề cách phát âm. Hình 4: Giờ hoạt động ngoài trời b. Hoạt động góc: Trong khi chơi trẻ nhập vai vào các trò chơi thể hiện mọi cử chỉ hành động và giao tiếp với nhau. Trong những giờ chơi đó tôi phải luôn bao quát chung để theo dõi đến cách phát âm giao tiếp của trẻ để từ đó cô mới sửa sai cho trẻvề cách phát âm. c. Trò chơi học tập: Cô tổ chức cho trẻ chơi 1 số trò chơi luyện phát âm l - n; r - d; dấu ngã - dấu sắc do cô sáng tạo như:Trò chơi “Nói theo cô”,“Ai nói đúng”...... Ví dụ: Trò chơi “Nói theo cô” Cách chơi: Khi cô nói từ nào trẻ phải nói đúng theo cô ngay từ đó ( Lúa nếp, nắng nóng, lăn lông lốc, áo lụa màu nâu, nu na nu nống, quả na có lá màu xanh, nồi cơm nếp, mẹ lĩnh lương, cái lá lay nhẹ trong nắng, rủ rỉ rù rì, dung dăng dung dẻ dắt trẻ đi chơi, gió thổi cây rung lá rụng nhiều .). Luật chơi: Trẻ chỉ được nói theo cô 1 lần sau mỗi 1 từ và trẻ nào nói sai sẽ phải nhảy lò cò. Tổ chức chơi với nhiều hình thức tập thể, nhóm, lưu ý cá nhân nhiều hơn. 1.5 Sửa sai lỗi phát âm và rèn cách phát âm thông qua các bài đồng dao, ca dao. Cô sưu tầm các bài ca dao , đồng dao có chứa phụ âm l - n; phụ âm r - d; dấu sắc - dấu ngã như: Lúa ngô là cô đậu nành; Nu na nu nống; Lộn cầu vồng; Kéo cư lừa xẻ; Rồng rẵn lên mây “Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” “Anh em như thể tay chân Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần” Hình 5: Bé chơi trò chơi “Nu na nu nống” Hình 6: Bé chơi trò chơi “ Lộn cầu vồng ” 1.6 Kết hợp với phụ huynh và giáo viên cùng lớp sửa lỗi phát âm cho trẻ tại nhà a.Với phụ huynh: Gặp gỡ và trao đổi với phụ huynh về đặc điểm ngôn ngữ của trẻ tại lớp. Gửi đến phụ huynh những thông tin về việc nói ngọng l - n; r - d; dấu sắc - dấu ngã có ảnh hưởng tới khả năng phát triẻn ngông ngữ và sự tự tin của trẻ hiện tại và sau này. Gửi đến phụ huynh 1 số bài thơ luyện trẻ cách phát âm chuẩn l - n; r - d, dấu sắc - dấu ngã để phụ huynh cùng dạy trẻ tại gia đình. b. Với giáo viên cùng lớp: Thống nhất các phương pháp dạy trẻ nói ngọng, cùng tìm, sưu tầm những bài thơ, từ, câu văn có sử dụng nhiều âm l - n; r - d, x - s, dấu sắc - dấu ngã để dạy trẻ. 2 Giáo viên cùng kết hợp kiểm tra, phát hiện trẻ nói ngọng l - n; r - d; dấu sắc - dấu ngã ở mọi lúc, mọi nơi. 1.7 Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau Tìm ra 1 số trẻ nhanh nhạy, có tai nghe tinh và trẻ đó đặc biệt phát triển tốt về ngông ngữ, luôn luôn phát âm chuẩn, để cùng giáo viên phát hiện trẻ ngọng phụ âm l - n; r - d, x - s, dấu sắc - dấu ngã. Từ đó có thể giúp bạn sửa sai ngay tại thời điểm đó, bằng cách trẻ đó phát âm lại và trẻ bị ngọng phát âm theo. Đây là 1 trong những biện pháp khá tích cực và được thực hiện với số lần trong ngày tương đối cao, trẻ được cô tín nhiệm sửa cho bạn trở nên có trách nhiệm cao, trẻ được sửa ngọng thì tỏ ra có ý thức và có lòng tự trọng bộc lộ. Nên sự tiến bộ của trẻ phát âm ngọng là thể rõ rệt. 1. 8 Trong bất kỳ hoạt động nào ở mọi lúc, moi nơi Cô luôn phải gần gũi với trẻ khéo léo và dùng những lời lẽ cử chỉ than mật, phương pháp nhẹ nhàng, thoải mái giúp trẻ hứng thú vui chơi, học tập từ đó cô có thể quan sát trẻ tìm ra nhưng nỗi phát ấm sai để sửa lỗi cho trẻ ngay. Đòi hỏi mỗi giáo viên phải kiên trì tỉ mỉ thường xuyên, đồng thời kết hợp với cha mẹ trẻ cũng phải sửa lỗi cho trẻ ở gia đình thì hiệu quả mới cao. Qua thời gian tìm hiểu tạo điều kiện cho trẻ được nghe, được đọc, được hát được phát âm chính xác, dưới sự hướng dẫn và uốn nắn của cô giáo và bố mẹ trẻ, cùng với mọi người xung quanh các cháu đã thấy tiến bộ rõ rệt về cách phát âm. Còn một số cháu muốn phát âm đúng nhưng không phát âm được là do một bộ máy nào đó của cơ thể cháu chưa phát triển hoàn thiện 2. Giai đoạn 2 vào tháng 12: Đến đầu tháng 12, bộ máy phát âm của trẻ đã dần dần hoàn thiện trẻ đã nói được nhiều từ chính xác, nhưng đôi khi vẫn còn ngọng vì có một vài cháu còn non, bộ máy phát âm chưa hoàn thiện, hoặc do thói quen nói nhanh. Tôi đã đề xuất ý kiến của mình về cách phát âm của trẻ đã được ban giám hiệu nhất trí và thực hiện ngay trên lớp của mình, đồng thời gặp gỡ phụ huynh và đề xuát ý kiến của mình về cách sửa ngọng ở gia đình. Giúp cho trẻ có được ngôn ngữ chính xác cũng như trẻ đã có một nền tảng vững chắc về ngôn ngữ để trẻ tự tin bước vào nhóm lớp 4 - 5, 5 - 6 tuổi và để có một tư trang chuẩn bị vào lớp 1. - Kết quảthực hiện biện pháp. + Sản phẩm được tạo ra từ biện pháp Biện pháp này đã được tôi đưa vào ứng dụng lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi Khu Sản Trường mầm non Hữu Sản trong quá trình giảng dạy rất đơn giản, không có nhiều khó khăn mà lại thu được kết quả cao. Qua những biện pháp của mình, tôi không chỉ mong muốn mình sẽ áp dụng vào những năm tiếp theo để nâng cao chất lượng dạy và học. Mà mong trải nghiệm trong công tác giảng dạy mà nó còn đem lại một chút vốn kiến thức của những người đi trước truyền lại cho các đồng chí giáo viên mới vào nghề. Giúp cho trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ là nhiệm vụ cơ bản của giáo dục mầm non, giúp cho trẻ có thể lĩnh hội văn hóa dân tộc, giao tiếp với mọi người xung quanh và vận dụng vào lĩnh vực khoa học, nâng cao tri thức con người. Do vậy người giáo viên mầm non cần phát âm chính xác, mạch lạc để giúp trẻ phát muốn từ kết quả này nó sẽ đi xa hơn trong lĩnh vực giáo dục, nhất là giáo dục mầm non xã nhà. Từ những biện pháp này, nó sẽ đem đến cho nền giáo dục mầm non xã nhà một bước nhảy vọt về cung cấp kiến thức cho trẻ, mang lại cho giáo viên những bài học hay, những triển một cách toàn diện. Với mong muốn như vậy, tôi muốn gửi một chút kiến thức của mình vào: “Một số biện pháp sửa nói ngọng cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi” cùng với một số các đề tài khác của các bạn đồng nghiệp cùng nhau đưa nền giáo dục mầm non vào đổi mới xã hội hóa giáo dục, phát triển mọi tiềm năng kiến thức đưa đất nước vào nền văn hóa công bằng, văn minh.