Một số biện pháp rèn nền nếp thói quen cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi A1 trường mầm non An Lập

1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập- Tự do- Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp rèn nền nếp thói quen cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi A1 trường mầm non An Lập” 2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử Ngày 20 tháng 09 năm 2021 3. Các thông tin cần bảo mật 4. Mô tả các biện pháp cũ thường làm Biện pháp1: Biện pháp rèn nền nếp thói quen qua hoạt động nêu gương Hoạt động nêu gương là phương pháp dùng những tấm gương điển hình về những hành vi, phẩm chất đạo đức để giáo dục trẻ noi theo, trẻ phân biệt được các hành vi đạo đức tốt cần học tập hoặc không lặp lại những hành vi xấu. Qua đó trẻ trẻ cũng đã hiểu được ý nghĩa việc làm của mình. Trong quá trình thực hiện tôi chủ yếu dùng biện pháp quan sát và nêu gương ở mọi lúc mọi nơi và sử dụng câu hỏi đàm thoại, kết hợp với phụ huynh để nêu gương những việc tốt ở nhà của trẻ, qua đó giáo dục trẻ làm nhiều việc tốt có ý nghĩa trong cuộc sống. * Hạn chế: Trong quá trình thực hiện còn có nhiều phụ huynh để con thích làm gì thì làm, dù việc làm hành động có đúng hay sai cũng “Kệ”, còn ở lớp khi nêu gương không có hình ảnh minh họa cho nên không khắc sâu được cho trẻ, trẻ không có hứng thú với những gì mà giáo viên truyền đạt lại. Do vậy trẻ không hiểu được những việc làm, hành vi thói quen của mình như vậy đã tốt chưa?... Biện pháp 2: Biện pháp Rèn nề nếp thói quen tự nhận thức Nếu sống với sự ủng hộ, trẻ sẽ học cách yêu thích bản thân; Nếu sống với sự được chấp nhận, trẻ luôn học cách làm thế nào để đạt được mục đích của cuộc sống. Khi sử dụng biện pháp này tôi nghĩ sẽ giúp trẻ hiểu bản thân thông qua một số câu hỏi như: Con là ai? con làm tốt những công việc gì và chưa tốt những công việc gì? Biết được việc đấy mình làm đúng chưa, yêu thích điều gì, 2 ghét điều gì? Từ đó giúp trẻ hiểu đúng mình là ai, sống trong hoàn cảnh nào, yêu thích điều gì, ghét điều gì điểm mạnh, điểm yếu ra sao...khi thực hiện sưu tầm tranh ảnh có những hình ảnh hành vi, thói quen, văn minh treo ở bảng tuyên truyền ở trước lớp, ngoài ra trong quá trình tổ chức một số hoạt động lồng ghép vào trò chơi để giáo dục kỹ năng cho trẻ. * Hạn chế: Khi thực hiện biện pháp còn có những hạn chế nhất định như môi trường sống, ngôn ngữ phát triển chậm, một số trẻ nhút nhát, không mạnh dạn tự tin trong các hoạt động học và giao lưu với cô và các bạn. Qua đó tôi cảm thấy biện pháp này chưa phong phú, hiệu quả không cao. Biện pháp 3: Biện pháp xây dựng môi trường an toàn thân thiện Để giáo dục ý thức rèn nề nếp thói quen cho trẻ có hiệu quả thì việc xây dựng môi trường xanh, sạch đẹp và thân thiện trong trường lớp mầm non giữ vai trò quan trọng, giúp trẻ nhận thức được vì sao cần phải rèn nề nếp thói quen cho trẻ qua đó giáo viên sắp xếp, vệ sinh môi trường xung quanh sân trường, lớp học bổ sung thêm một số bồn hoa chậu hoa ở góc thiên nhiên ở nhớm lớp. Sắp xếp trang trí tạo môi trường các góc chơi hợp lý, hình ảnh đẹp đồ dùng đồ chơi, phong phú đa dạng, tuyên truyền vận động phụ huynh cùng tham gia xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp như ủng hộ thêm cây xanh, cây hoa, sưu tầm những nguyên vật liệu thiên nhiên, phế liệu trang trí những hình ảnh đẹp mắt hấp dẫn trẻ..Như bảng bé ngoan trang trí bằng hình ảnh những cây nấm ở giữa được cắt những bông hoa đủ với số lượng học sinh để cho trẻ được cắm cờ xung quanh trang trí thêm cỏ cây, hoa lá... * Hạn chế: Khi vào thực hiện biện pháp tôi thấy môi trường giáo dục còn mang tính hình thức trang trí, trẻ không được thực hành trải nghiệm, lớp học không có độ thoáng, không làm nổi nên nội dung mình cần giáo dục cho trẻ... 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến: Với trẻ ở độ tuổi này, trẻ còn nhỏ nên chưa tự đánh giá được đúng mức các hành vi đạo đức trong sinh hoạt hàng ngày. Bên cạnh đó một số trẻ bố, mẹ làm nghề buôn bán có thói quen trong cuộc sống như giao tiếp ứng xử thô tục, thiếu văn minh do vậy ảnh hưởng đến nề nếp chung của trẻ. Nhiều gia đình quá nuông 3 chiều con,có những phụ huynh cho rằng trẻ còn bé nói không hiểu nên kệ trẻ, không chú ý đến mọi hoạt động, giao tiếp của trẻ, hình thức giáo dục nề nếp thói quen sống cho trẻ còn mang tính áp đặt hoặc dọa dẫm Một số ít phụ huynh chưa phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm lớp để cùng thống nhất nuôi dưỡng- chăm sóc và giáo dục trẻ còn “kệ trẻ”.Con thích làm gì? Làm như nào thì làm... Bản thân là giáo viên chủ nhiệm là người luôn gần gũi trẻ trong hoạt động hằng ngày. Tôi nghĩ làm thế nào để cải tiến những giải pháp cũ, tìm ra giải pháp mới hơn, sáng tạo hơn giúp trẻ lĩnh hội tốt hơn. Qua khảo sát ban đầu tôi thấy các tiêu chí nói năng chào hỏi, lễ phép, cảm ơn xin lỗi về tính tự giác của các cháu với tỉ lệ phần trăm rất thấp, xuất phát từ kết quả trên tôi thấy việc giáo dục nề nếp thói quen cho trẻ là nhiệm vụ vô cùng quan trọng và rất cần thiết, các cháu cần phải được quan tâm đúng mức,tôi luôn trao đổi tuyên truyền với các bậc phụ huynh để tìm ra những biện pháp tốt nhất để đảm bảo an toàn cho trẻ. 6. Mục đích của giải pháp sáng kiến: Từ những lí do trên tôi đã nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp Rèn nền nếp thói quen cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi A1 trường mầm non An Lập ”. Mục đích của đề tài để trẻ có thêm kiến thức về hành vi thói quen trong cuộc sống, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, hình thành nhân cách cho trẻ. nhằm tìm ra biện pháp tích cực giúp trẻ có vốn kiến thức nền nếp thói quen gọn gàng, ngăn nắp trong cuộc sống, trong giao tiếp, trẻ mạnh dạn tự tin trong mọi hoạt động... 7. Nội dung: 7.1 . Thuyết minh biện pháp mới hoặc cải tiến Biện pháp 1: Xây dựng môi trường trong lớp an toàn thân thiện gần gũi trẻ. Môi trường an toàn thân thiện không chỉ chú trọng đến môi trường bên trong và bên ngoài của lớp học mà môi trường khu nhà vệ sinh, phòng ngủ cũng là nơi cô giáo cần phải quan tâm và trang trí những hình ảnh sinh động, gần gũi để giáo dục trẻ có thói quen đi vệ sinh đúng nơi quy định, đi song biết xả nước, 4 rửa tay bằng xà phòng... Để hình thành thói quen tốt cho trẻ ở môi trường trong lớp học đối với phòng ngủ sưu tầm trang trí những hình ảnh có nội dung liên quan đến giấc ngủ của trẻ hình ảnh bé ngủ, trước khi đi ngủ trẻ có thói quen xếp hàng lấy gối, bạn đứng trước lấy trước không xô đẩy nhau từ đó hình thành cho trẻ thói quen chờ đến lượt... Hình ảnh trẻ lấy gối đi ngủ Phòng ngủ được trang trí với những hình ảnh gần gũi với trẻ , khi trẻ ngủ mở nhạc kết hợp với những làn điệu dân ca, trẻ dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn. .. 5 Khu vực nhà vệ sinh tôi sưu tầm tranh ảnh gần gũi với trẻ đối có biển phân khu nhà vệ sinh bé nam- nữ treo trước của vừa tầm mắt bằng hình ảnh bé trai- bé gái. Nội quy sử dụng nhà vệ sinh bằng hình ảnh minh họa treo bên trong nhà vệ sinh, khu vực trẻ dễ quan sát nhất khi trẻ đi vệ sinh, hình thành trẻ có thói quen đi vệ sinh rửa tay dưới vòi nước sạch, rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sịnh và khi tay bẩn và đi vệ sinh đúng nơi quy định. Hình ảnh phân khu nhà vệ sinh xếp hàng chờ đến lượt. 6 Hình ảnh vệ sinh dành cho bé trai, gái. Biện pháp 2: Rèn nền nếp thói quen trong các hoạt động hằng ngày, ở mọi lúc mọi nơi. Như chúng ta đã biết, ở lứa tuổi mẫu giáo “ Trẻ học bằng chơi, chơi mà học ” ghi nhớ của trẻ không chủ định, trẻ nhanh nhớ nhưng mau quên. Do đó muốn nâng cao hiệu quả rèn nền nếp thói quen cho trẻ, chúng ta phải thường xuyên và ở mọi lúc mọi nơi, các hoạt động trong ngày để hình thành thói quen tốt cho trẻ. + Giờ hoạt động góc: Khi cho trẻ hoạt động góc, giáo viên là người hướng dẫn, gợi mở cho trẻ và luôn chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú đa dạng gần gũi với trẻ nhằm thu hút trẻ chơi. Giáo viên tích cực giao tiếp với trẻ, động viên trẻ giao lưu với các nhóm chơi giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong qua trình chơi cô có thể nhập vai chơi tạo tình huống cho trẻ, lúc này trẻ được mô phỏng lại những việc làm, cái thường nhìn thấy, nghe thấy thể hiện trong cuộc sống.. thông qua đó giáo dục tính ngăn nắp, gọn gàng, biết chia sẻ hợp tác với bạn bè, những người xung quanh,v kỹ năng săp xếp, thu dọn đồ dùng ... Tất cả những hoạt động đó giúp trẻ phát triển tốt về ngôn ngữ và nhận thức. Đó cũng chính là một trong những biện pháp rèn luyện kỹ năng lễ phếp cho trẻ ở trường mầm non. 7 Thường xuyên hướng dẫn trẻ sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng trong giờ hoạt động, khi chơi song biết xếp đồ chơi đúng quy định, phải biết hợp tác chia sẻ với các bạn. Khi chơi song trẻ biết xếp, cất đồ dùng, đồ chơi đúng quy định. 8 Hình ảnh cất đồ dùng đồ chơi đúng quy định + Hoạt động chơi ngoài trời. Đây là cơ hội trẻ được tiếp xúc với các đối tượng về môi trường, vườn rau cỏ, cây, hoa, lá, các hiện tượng thiên nhiên xung quanh trẻ.Trong quá trình quan sát môi trường giáo viên dùng biện pháp đàm thoại, tạo tình huống có vấn đề để trẻ tự giải quyết. Như lắng nghe âm thanh cảm nhận thời tiết , rèn cho trẻ nề nếp thói quen quan sát, nề nếp thói quen nghe của trẻ để trẻ lắng nghe và trả lời câu hỏi của cô VD: Quan sát cây hoa, cô hỏi; Tại sao cây có mầu xanh ? Cây sống được là do đâu? Muốn cây xanh tốt chúng ta phải làm gì? Từ đó hình thành thói quen tưới nước, nhổ cỏ cho cây...Có thể nói rằng, các hoạt động ngoài trời có tác động rất lớn tới việc rèn nền nếp thói quen cho trẻ ở trường mầm non. 9 Hình ảnh hoạt động ngoài trời + Giờ ăn: Đới với giờ ăn hình thành cho trẻ có thói quen trước khi ăn biết rửa tay bằng nước rửa tay, giúp cô kê bàn, ghế ngồi vào nhóm, khi ăn mời cô và các bạn trong quá trình ăn không làm rơi vãi cơm, khi ho biết lấy tay che miệng quay mặt ra ngoài, trong khi ăn làm rơi vãi cơm trẻ có thói quen nhặt cơm rơi vãi vào bát cô đã chuẩn bị sẵn cho từng nhóm, ăn song biết giúp cô cất bàn.. 10 Hình ảnh giờ ăn + Hoạt động lao động: Ở trường mầm non hoạt động lao động rất có ý nghĩa đối với trẻ. Ngoài việc giúp trẻ phát triển thể chất, hoạt động lao động còn giúp trẻ yêu quý lao động và được tiếp xúc nhiều với những công việc trong cuộc sống. Đây là phương tiện rất tốt để rèn nền nếp thói quen cho trẻ. Công việc lao động hàng ngày của trẻ ở trường mầm non có thể lồng ghép qua các hoạt động chơi, trẻ được chăm sóc cây hoa trong sân trường, cắt tỉa lá vàng, tưới nước cho cây, hay lau đồ dùng đồ chơi. Trong quá trình hoạt động lao động cô là người hướng dẫn, giải thích định hướng cho trẻ những công việc sắp diễn ra. Giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, có thói quen vệ sinh văn minh, giữ gìn vệ sinh cá nhân, trường lớp và nơi cộng cộng xanh, sạch đẹp thường xuyên hướng dẫn trẻ biết sắp xếp đồ dùng, đồ chơi đúng quy định, không vứt rác bừa bãi.... 11 . Biện pháp 3: Rèn nề nếp thói quen qua các bộ môn học. Rèn nề nếp thói quen qua các hoạt động giúp trẻ hình thành thói quen một cách tự nhiên và phải xuất phát từ trẻ, vì thế học phải gần gũi với trẻ trong cuộc sống hằng ngày, yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới việc tổ chức các hoạt động giáo dục đó là hành vi thói quen của trẻ, để giờ hoạt động trẻ trẻ hứng thú tham gia và có nền nếp thói quen . Vậy để hình thành cho trẻ có nền nếp hành vi thói quen tốt, trước hết người lớn phải là gương cho trẻ noi theo, khi đã vào lớp trẻ ngồi ngay ngắn, tôi đã sưu tầm những bài hát, bài thơ câu đố... để đưa vào hoạt động. Khi trẻ muốn phát biểu phải giơ tay để trẻ ghi nhớ thói quen đó tôi kết hợp dạy trẻ bài thơ “ Ngồi giơ tay” Trong các bộ môn học và các môn có sử dụng đến vở bút, như hoạt động tạo hịnh, bé làm quen với toán tôi kết hợp cho trẻ đọc bài thơ “Vở đẹp” trước khi trẻ bắt đầu mở vở để họóa “ Vở đẹp” Vở đẹp để trên bàn Tay em lật nhẹ nhàng Tay trái em giữ vở Tay phải lật từng trang Vở cong em uốn lại Vở đẹp chữ đẹp thêm Đặt vở ngay ngắn nghiêm trang 12 Khoanh tay mắt hướng lên cô Để cô hướng dẫn song rồi mới tô. Với hình thức như vậy, trẻ vừa đọc bài thơ vừa mở vở nhẹ nhàng, cô quan sát xem trẻ biết cách mở vở chưa, những trẻ nào chưa biết cách mở vở cô nhẹ nhàng hướng dẫn động viên trẻ. Từ những biện pháp kết hợp như vậy tôi thấy trẻ đã hình thành thói quen tốt trong hoạt động đã có sự tiến bộ dần đã trở thành nền nếp thói quen trong học tập. Hình ảnh giờ học của trẻ Biện pháp 4: Tuyên truyền kết hợp các bậc phụ huynh giáo dục trẻ. Trong tình hình diễn biến sức phức tạp của dịch covit 19 muốn trẻ có thói quen tốt hằng ngày để phòng chống dịch vào lúc đón, trả trẻ tôi tuyên truyền với phụ huynh với những hình ảnh ở bảng tuyên truyền trước cửa lớp và nhắc nhở trẻ thực hiện tốt 5K của bộ y tế, vậy để thực hiện biện pháp đó cô là tấm gương cho trẻ noi theo và cho trẻ bắt chước, khi trẻ đến trường, lớp đó là ngôi nhà thứ hai vậy cô luôn gần gũi, xưng hô thân mật âu yếm với trẻ, luôn đối sử 13 công bằng với trẻ cô xưng hô với trẻ là “Cô” với “con” hoặc “cô” với “cháu” , luôn tôn trọng trẻ, không ngắt ngang lời trẻ, khi trẻ muốn nói một điều gì đó đúng hay sai cũng phải luôn tôn trọng trẻ và nghe trẻ trình bày, không được mắng trẻ. Khi trẻ chào, mời cô, cô cũng phải đáp lại trẻ một cách lịch sự nhã nhặn, Từ đó tạo cho trẻ thói quen hằng ngày. Ví dụ như: Con chào cô! – Cô chào con! Ngoài ra thường xuyên trao đổi với phụ huynh những thông tin về nội quy của lớp học, thói quen của trẻ khi trẻ ở trường để phụ huynh nắm được từ đó phụ huynh nắm được và có kế hoạch kết hợp rèn thêm thói quen cho các cháu có hiệu quả như cất, lấy đồ dùng cá nhân, ra vào lớp, khi đến lớp xếp dép gọn gàng lên giá để dép, cất gọn đồ dùng đồ chơi.... Giới thiệu các loại sách vở để phụ huynh tham khảo về dạy thêm con mình. Tôi thường xuyên gần gũi, quan tâm đến trẻ nhút nhát và nhắc nhở trẻ đặc biệt trong giờ học tôi hay khen trẻ trước cả lớp mặc dù cháu làm chưa đúng lắm, động viên khích lệ trẻ dần hình thành nền nếp thói quen để trẻ phát huy tốt hơn. 14 * Kết quả của sáng kiến: Trong quá trình thực hiện: “Một số biện pháp rèn nền nếp thói quen cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ” * Về phía trẻ: Sau khi thực hiện các biện pháp trên tại nhóm lớp mình, tôi thấy trong các hoạt động trẻ hứng thú học và tích cực tham gia vào các hoạt động. Cô và trẻ gần gũi nhau hơn, trẻ được tương tác với bạn, mạnh dạn và tự tin hơn trước rất nhiều. Các cháu đến lớp đã thực hiện được theo nội quy của lớp, sắp xếp cất đồ dùng gọn gàng , đến lớp biết chào cô trẻ đã có nền nếp thói quen rõ ràng như cháu Tuấn. Minh Hiếu, Đạt, Quốc Khánh.... . Kết quả khảo sát sau khi áp dụng biện pháp. Trước áp dụng Sau áp dụng Tổng Nội dung số trẻ Số trẻ đạt Tỉ lệ % Số trẻ đạt Tỉ lệ % Về cách nói năng 24 9/24 38% 15/24 62% Về chào hỏi lễ 24 11/24 46% 16/24 67% phép Về cảm ơn xin lỗi 24 10/24 42% 14/24 58% Về hành vi 24 12/24 50% 17/24 71% 15 * Về phía giáo viên: Tạo giờ học vui vẻ, thoải mái, xử lý tình huống kịp thời. Môi trường mang tính mở phong phú, có độ thoáng hấp dẫn hứng thú cho trẻ. Lựa chọn, ứng dụng các trò chơi, bài hát, câu đố hay, phù hợp, hấp dẫn vào tiết học tạo hứng thú cho trẻ Nắm bắt được tâm lý của trẻ và luôn lôi cuốn hấp dẫn trẻ trong các hoạt động. * Về phía phụ huynh: Thường xuyên quan tâm đến thói quen nền nếp của con ở lớp, dạy con các thói quen ở nhà. 7.2 Thuyết minh về phạm vi áp dụng biện pháp Giải pháp đã được áp dụng: Biện pháp 1: Xây dựng môi trường trong lớp an toàn thân thiện gần gũi trẻ. Biện pháp 2: Rèn nền nếp thói quen trong các hoạt động hằng ngày, ở mọi lúc mọi nơi. Biện pháp 3: Biện pháp xây dựng môi trường an toàn thân thiện Biện pháp 4: Tuyên truyền kết hợp các bậc phụ huynh giáo dục trẻ. Là giáo viên tôi luôn xác định vai trò và trách nhiệm của mình, luôn bồi dưỡng, Tham khảo các tài liệu,để có biện pháp rèn cho trẻ tốt hơn Đề tài được áp dụng tại lớp mẫu giáo 4-5 tuổi A1- Trường Mầm non An Lập- Sơn Động - Bắc Giang . Trước khi chưa áp dụng đề tài tôi còn băn khoăn về phía phụ huynh các cháu đa số ở với ông bà, được nuông chiều và một số cháu bố mẹ làm nghề buôn bán không có thời gian nhiều với con...Khi áp dụng cũng có nhiều thuận lợi phụ huynh nhiệt tình ủng hộ kết hợp cùng giáo viên để rèn nền nếp thói quen cho trẻ và đã thu về những kết quả hết sức khả quan, nội dung gần gũi với trẻ, có thể nhân rộng và áp dụng ở tất các độ tuổi trong toàn trường cũng như các trường bạn để rèn nền nếp thói quen cho trẻ đạt hiệu quả hơn. 7. 3 Thuyết minh về lợi ích kinh tế xã hội của biện pháp * Về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến: 16 + Đối với nhà trường không cần phải đầu tư đồ dùng đồ chơi trực quan vào các hoạt động. Cụ thể: Giải pháp: Rèn nền nếp thói quen qua các bộ môn học + Đối với giáo viên: Không tốn nhiều kinh phí và không mất nhiều thời gian có thể sử dụng những tranh ảnh có sẵn, có nội dung phù VD: Giải pháp: Rèn nền nếp thói quen ở mọi lúc mọi nơi + Đối với phụ huynh thường xuyên quan tâm đến thói quen của trẻ để nhăc nhở rèn trẻ có nền nếp thói quen tốt hơn. * Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG TÁC GIẢ (Chữ ký, dấu) (Chữ ký và họ tên) La Thị Lan