Một số biện pháp phòng, tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi A3 trong trường mầm non Trung sơn

PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ Như chúng ta đã biết tai nạn thương tích ở trẻ em đang có xu hướng tăng lên, nhất là trẻ ở lứa tuổi mầm non, không lường trước được và gây ra những tổn thương trên cơ thể. Trẻ ở lứa tuổi mầm non thường rất hiếu động và thích tìm tòi khám phá những điều mới mẻ. Trẻ rất thích leo trèo, thích bắt chước làm các công việc giống cô giáo, bố mẹ, người lớn. Nếu không được sự hướng dẫn, bao quát tốt của người lớn sẽ rất dễ xảy ra những tai nạn đáng tiếc. Đặc biệt với trẻ 5- 6 tuổi, trẻ đã có thể tự chọn lựa trò chơi, đồ chơi mà mình yêu thích, trẻ tự do chạy nhảy thỏa thích, khó tránh khỏi những tai nạn thương tích (TNTT) không đáng có như trấn thương phần mềm, rách da, gãy xương mà nguyên nhân chính là do trẻ mải nô đùa với bạn mà bị vấp, ngã, chơn trượt, cào cấu, tranh giành nhau một số trẻ nhặt cành cây, sỏi... làm đồ chơi không may khiến các bạn hoặc chính bản thân bị thương. Mặt khác do trẻ rất tò mò về 1 số con vật hay 1 số côn trùng mà không biết được những nguy hiểm tiềm ẩn khiến trẻ bị côn trùng đốt, hay các con vật cắn... Vì vậy việc dạy trẻ kỹ năng phòng tránh tai nạn, thương tích cho trẻ em nói chung đối với trẻ mẫu giáo nói riêng là vấn đề hết sức quan trọng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các con khi đến trường. Tai nạn thương tích ở trẻ em nói chung trong trường mầm non Trung sơn nói nói riêng đây không phải là 1 nội dung mới, đây là vấn đề vô cùng quan trọng ở mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội đòi hỏi chúng ta phải đặt lên hàng đầu, là nội dung chủ đề năm học “Xây dựng trường mầm non xanh, an toàn và thân thiện”. Như vậy là 1 giáo viên trực tiếp CSGD trẻ trong trường mầm non với mong muốn trẻ mầm non nơi tôi đang công tác trẻ được đảm bảo an toàn tuyệt đối mọi lúc mọi nơi. Do đó tôi đã lựa chọn đề tài :“Một số biện pháp phòng, tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trong trường mầm non Trung sơn”. PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.Thực trạng Trong quá trình nghiên cứu áp dụng vào lớp tôi phụ trách là lớp 5 tuổi A3 năm học 2022-2023, tôi thấy có một số ưu điểm và tồn tại, hạn chế như sau: 1.1. Ưu điểm: 1.1.1. Nhà trường Ban giám hiệu nhà trường luôn giúp đỡ tạo mọi điều kiện để giáo viên được học tập, rèn luyện tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng kỹ năng phòng tránh TNTT cho trẻ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi trong lớp tương đối đầy đủ đều làm bằng chất liệu an toàn, không gây hại cho trẻ, không có đồ vật sắc nhọn gây nguy hiểm. 1.2.1. Trẻ em Trẻ phát triển khỏe mạnh, nhận thức tốt, ngoan ngoãn, chăm chỉ đi học đều 1.2.3. Giáo viên Giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm yêu nghề mến trẻ mến trẻ tận tâm, có trình độ chuyên môn trên chuẩn, có đủ các điều kiện bằng cấp đảm bảo. 1.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân 1.2.1. Giáo viên Tôi đã xây dựng mội trường trong và ngoài lớp cho trẻ hoạt động chưa thực sự an toàn Vi du: Môi trường trong lớp tôi để những vật sắc nhọn chưa hợp lý, chưa khoa học. Tôi chưa bao quát tốt được tất cả các trẻ và chưa thực sự quan tâm đến trẻ, chơi cùng trẻ mọi lúc mọi nơi còn để xảy ra tình trạng trẻ cào cấu, tranh giành nhau. Bản thân chưa chủ động trong việc tự học, tự bồi dưỡng nâng cao kiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mầm non. * Nguyên nhân: Ở trường mầm non Trung Sơn chúng tôi số trẻ trong 1 lớp tương đối đông, khi cho trẻ chơi ở sân hay những khu vực rộng cô giáo đôi khi chưa bao quát , quan tâm được hết trẻ 1.2.2. Trẻ em Trẻ chưa có nhiều kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích. Trẻ chưa biết tránh những nơi nguy hiểm Trẻ mầm non rất hiếu động, đùa nghịch nên nguy cơ dẫn đến tai nạn thương tích là rất cao. * Nguyên nhân: Do gia đình trẻ nuông chiều vì vậy kỹ năng phòng tránh tai nạn cho bản thân trẻ chưa có 1.2.3. Phụ huynh Một số phụ huynh chưa có kỹ năng về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Ý thức chấp hành nội quy của nhà trường của một số phụ huynh còn hạn chế như: giờ đón trẻ còn đi xe vào trong sân trường. Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc chăm sóc giáo dục trẻ nên việc phối kết hợp giữa nhà trường và phụ huynh còn gặp khó khăn Nguyên nhân: Nhận thức của phụ huynh còn chưa đầy đủ; một số phụ huynh là công nhân, buôn bán nên chưa giành nhiều thời gian quan tâm đến con em mình. Đầu năm học 2022-2023 tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ các nội dung và thu được kết quả cụ thể như sau: Số Số trẻ đạt Trẻ Chưa đạt trẻ khảo STT Nội dung khảo sát sát Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ % 1 Nhận ra các đồ vật, địa 35 18/35 51,4% 17/35 48,5% điểm có thể gây nguy hiểm 2 Biết tránh xa các mối 35 16/35 45,7% 19/35 54,2% nguy hiểm 3 Bình tĩnh biết tìm kiếm sự 35 19/35 54,2% 16/35 45,7% giúp đỡ của người lớn 4 Trẻ có kiến thức, kĩ năng 35 17/35 48,5% 18/35 51,4% phòng tránh tai nạn thương tích sảy ra 2. Biện pháp và việc làm cụ thể 2.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học đảm bảo an toàn. 2.1.1. Nội dung biện pháp Môi trường trong lớp và ngoài lớp học là yếu tố cần thiết cho sự an toàn của trẻ. Không gian trong lớp rộng rãi, thoáng mát, có đầy đủ đồ dùng đồ chơi cho trẻ, các góc sắp xếp hợp lý, đảm bảo khoảng cách cũng là yếu tố hạn chế nguy cơ mất an toàn. 2.1.2. Cách thức quá trình áp dụng biện pháp Môi trường trong lớp và ngoài lớp rất cần thiết để đảm bảo cho trẻ hoạt động và phát triển tuy nhiên cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ do vậy cần đảm bảo an toàn. Đầu tiên Môi trường trong lớp tôi luôn sắp xếp lựa chọn đồ dùng đồ chơi, các tủ góc và tủ để đồ cá nhân, bàn ghế chắc chắn đảm bảo sự an toàn nhưng bên cạnh đó cũng mang tính thẩm mỹ để gây hứng thú cho trẻ trong các hoạt động học. Tôi đã luôn quan tâm sắp xếp lựa chọn đồ dùng, đồ chơi gọn gàng ngăn nắp dễ thấy, dễ tìm các góc chơi cho phù hợp đảm bảo động và tĩnh. Đồ dùng trong lớp có cảnh báo nguy hiểm bằng biển báo hay kí hiệu cho trẻ sử dụng. Hàng tuần bản thân tôi luôn sắp xếp, vệ sinh loại bỏ những đồ dùng đồ chơi bị vỡ ,sắc nhọn trong lớp của mình để đảm bảo an toàn cho trẻ. Các góc chơi trong lớp tôi có cảnh báo nguy hiểm bằng các biển báo hay kí hiệu cho trẻ dễ quan sát và sử dụng Một việc hàng ngày tôi luôn quan tâm để đảm bảo an toàn cho trẻ đó là luôn giữ nền nhà lớp học, các phòng vệ sinh, các khu vực có gạch tráng men luôn khô ráo sạch sẽ, không để nước làm ướt sàn để tránh trẻ đi lại bị trơn trượt, các chất tẩy rửa để xa tầm tay của trẻ. Tìm tòi sáng tạo để có thêm nhiều góc chơi đẹp và an toàn như: Góc thiên nhiên, góc học tập, góc thư viện thân thiện, góc phân vai, góc xây dựng, các góc tôi đều trang trí đẹp, hấp dẫn để thu hút trẻ, thuận lợi cho việc di chuyển, cất dọn đồ dùng, đồ chơi mỗi khi chơi xong Góc thư viện Môi trường ngoài lớp học Không gian ngoài lớp học như hiên chơi, hành lang, sân trường luôn giữ gìn sạch sẽ không có chướng ngại vật, chú ý sắp sếp và để các chậu cảnh, các tiểu cảnh trang trí phù hợp, chia khu vực chơi của lớp xây dựng biển báo và nội quy chơi để đảm bảo an toàn cho trẻ mỗi khi chạy nhảy vui chơi. Các hành lang, cửa sổ, ban công, cầu thang phải có tay vịn đảm bảo an toàn. Có biển báo cấm các loại PTGT đi vào sân trường để tránh sảy ra tai nạn với trẻ. Tu sửa thay thế đồ chơi ngoài trời để cho trẻ chơi an toàn Nhà bếp được xây 1 chiều, đồ dung ăn uống dùng bằng Inox để đảm bảo an toàn khi trẻ sử dụng. Góc thiên nhiên bên ngoài lớp được trang trí các chậu hoa, phù hợp với tầm với của trẻ, để trẻ có thể chăm sóc và tưới cây, sắp xếp các chậu hoa ở nơi đi lại dễ dàng cho trẻ. Các giá, dây cheo chậu hoa, chậu cảnh phải chắc chắn, thường xuyên được kiểm tra, vừa tầm với trẻ để trẻ được tham gia các hoạt động trải nghiệm chăm sóc cây xanh. Trẻ đang chơi ở góc thiên nhiên 2.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp Hoàn thành tốt việc đảm bảo an toàn cho trẻ theo kế hoạch xây dựng. Bản thân được trau dồi kiến thức, kỹ năng phòng tránh các tai nạn thương tích cho trẻ, biết xử trí ban đầu một số tai nạn có thể xảy ra với trẻ. Tự tin trong các hoạt động phòng tránh và sử lý tai nạn thương tích cho trẻ. Trẻ biết đâu là vật nguy hiểm và nơi nguy hiểm để phòng tránh. 2.2. Biện pháp 2: Giáo viên luôn quan sát và chơi cùng trẻ mọi lúc, mọi nơi. 2.2.1. Nội dung biện pháp Để đảm bảo an toàn phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ tôi luôn đóng vai trò là người bạn lớn của trẻ. Cùng chơi, quan sát và giúp đỡ trẻ, kịp thời ngăn chặn những tranh chấp sảy ra giữa các trẻ. Sử trí các tình huống gây mất an toàn và tôi luôn quan tâm, chú ý tất cả các trẻ kể cả giờ chơi tự do ngoài trời. 2.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Trẻ mầm non ở trường với cô từ sang đến chiều 1 ngày trẻ trải qua rất nhiều hoạt động học, hoạt động vui chơi, hoạt động ăn, hoạt động ngủ hay hoạt động lao động, vệ sinh cũng đều có thể xảy ra các tai nạn thương tích với trẻ vì vậy tôi luôn quan tâm và để ý đến trẻ mọi lúc, mọi nơi trong tất cả các hoạt động theo chế độ sinh hoạt trong ngày. Trẻ luôn muốn khám phá mọi đồ vật xung quanh bằng mắt nhìn, tay sờ và cho vào miệng. Vì thế mà trẻ thường mắc phải các tai nạn về đường hô hấp do hít và nuốt phải các dị vật. Tôi phải luôn quan sát nhắc nhở trẻ khi chơi với đồ dùng, đồ chơi để tránh các trường hợp đáng tiếc sảy ra Ví dụ: Trong giờ đón trẻ cô xem trẻ có mang đồ dùng đồ chơi đến lớp có gây tai nạn thương tích và thu lại chiều trả lại cho phụ huynh. Ví dụ: Trong giờ hoạt động góc, Tạo hình thì cô chú ý cách trẻ sử dụng đồ dùng đồ chơi để tránh trẻ khi chơi cho dị vật vào miệng, mũi và tai, hoặc nhắc trẻ sử dụng kéo cẩn thận để không sảy ra tai nạn cho mình và bạn. VD: Trong giờ HĐNT Đây là hoạt động trẻ rất thích vì trẻ được ra 1 không gian rộng trẻ rất phấn khích không làm chủ được tốc độ dẫn đến thương tích như trầy xước da, bị thương phần mềm, vì vậy cô chú ý điểm danh trẻ trước và sau khi HDNT cô luôn bao quát và chia các khu vực chơi để đảm bảo cho trẻ chơi mà vẫn an toàn Cô bao quát trẻ cùng chơi với trẻ Cô luôn tạo không khí vui vẻ trong mọi hoạt động luôn động viên trẻ chơi đoàn kết không tranh dành đồ chơi để không sảy ra thương tích cho bạn và mình 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp biện pháp Trẻ luôn coi cô như một người bạn cùng chơi với trẻ Không chơi những đồ chơi có nguy cơ gây mất an toàn. Trẻ luôn đoàn kết, gắn bó, hợp tác trong khi chơi, không tranh dành đồ chơi của nhau. 2.3. Biện pháp 3: Tự học tập, bồi dưỡng nâng cao kiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non. 2.3.1. Nội dung biện pháp Là giáo viên trực tiếp chăm sóc trẻ ở lớp, vì vậy việc bồi dưỡng kiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non là rất quan trọng và cần thiết. 2.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Bản thân tôi luôn tham gia đầy đủ vào các buổi tập huấn do nhà trường và phòng giáo dục tổ chức, là người giáo viên tôi luôn tự học tập nghiên cứu sách báo, internet, tivi và hoàn thiện nội dung, chương trình giáo dục về phòng, chống tai nạn, thương tích cho trẻ để phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi và tình hình thực tế ở địa phương. Tham gia các cuộc thi tìm hiểu về cách phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non. Hàng năm tham gia các lớp tập huấn về Y tế để nâng cao kiến thức về cách sơ cứu ban đầu kịp thời cho trẻ. Khi trẻ bị tai nạn phải bình tĩnh xử trí sơ cứu tại chỗ, đồng thời báo cho cha mẹ và Ban giám hiệu và đưa trẻ đến trạm y tế nơi gần nhất để cấp cứu kịp thời cho trẻ. 2.3.3. Kết quả áp dụng biện pháp Đã có 1 số kỹ năng xử trí ban đầu những tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ Có thái độ tích cực trong việc xử lý tai nạn thương tích ở trẻ và cách phòng chống các yếu tố gây tai nạn thương tích trong thực tiễn chăm sóc giáo dục trẻ tại lớp mình. 2.4. Biện pháp 4: Dạy trẻ có kiến thức, kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích sảy ra. 2.4.1. Nội dung biện pháp Đây là biện pháp đặc biệt được tôi quan tâm. Để trẻ có những kiến thức, kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích. Tôi trang bị cho trẻ những kiến thức kỹ năng bảo vệ mình tránh nguy cơ mất an toàn trong các hoạt động học, chơi thì tôi lồng ghép dậy trẻ, không chơi các vật sắc nhọn, không nghịch diêm, bật lửa . Những tai nạn thương tích đều có thể phòng tránh nếu các con được trang bị kiến thức về kỹ năng sống ngay từ khi còn nhỏ. 2.4.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Khi bước vào đầu năm học tôi đã có kế hoạch dạy trẻ kĩ năng “ Phòng tránh tai nạn thương tích” trẻ nhỏ thường rất hiếu động hay chạy nhảy, leo trèo lên bàn,ghế, thích tò mò khám phá, hiếu động nên rất dễ bị ngã, bỏng,đứt tay hay bị côn trùng đốt.... Có thể gây nên bầm dập, gãy xương và những thương tích nghiêm trọng. Các thương tích do ngã có thế phòng được bằng cách, tôi dạy trẻ vào buổi học kĩ năng vào buổi chiều trong tuần Trong buổi học kỹ năng sống của trẻ ,qua các tình huống trẻ được xem ,tôi có thể dạy trẻ cách tự bảo vệ bản thân mình để tránh bị thương tích. VD: Trong giờ HĐ Thể dục hay HĐNT bạn nào cũng muốn chạy thật nhanh bạn Hiền đã bị trượt chân nhưng có bạn Tuấn đã kịp đỡ bạn lên, cô đã đưa bạn Hiền vào rửa viết thương và băng bó.Và dặn tất cả các bạn khi lên xuống cầu thang tay vịn vào cầu thang và bước từng bước. Để trẻ nhớ nhanh khắc sâu cô cho trẻ thực hành lên xuống cầu thang dưới sự giám sát của cô Ví dụ: Khi học về phòng tránh tai nạn do điện.Tôi đàm thoại cùng trẻ để biết được sự hiểu biết của các con được đến đâu. Qua ý kiến của cá nhân trẻ và sự hiểu biết của trẻ tôi sẽ đưa ra những biện pháp giáo dục: Các con tuyệt đối không được trèo lên cột điện. Khi có sợi dây điện đứt rơi xuống thì phải đi vòng qua, có thể vẫn còn có điện trong sợi dây đấy. Khi tay còn ướt, các con không được chạm vào công tắc điện, bật tắt đèn. Không nghịch ổ cắm. Không được chọc tay, chọc dao, chọc bút máy vào ổ cắm, làm như vậy sẽ bị điện giật nguy hiểm Trẻ 5 tuổi đã lớn hơn so với các bé trong trường mầm non, cô giáo cần quan tâm đến việc dạy trẻ các kĩ năng tự bảo vệ bản thân, phòng và tránh các TNTT cho mình. Điều đó giúp trẻ hình thành những thói quen tốt trong cuộc sống, trang bị cho trẻ những kĩ năng cần thiết trong sinh hoạt hàng ngày, hoạt động xã hội và cộng đồng. 2.4.3. Kết quả áp dụng biện pháp Trẻ biết khi đi trên cầu thang trẻ luôn vịn tay, không chạy nhảy. Nhắc bạn không chơi leo trèo ở những nơi mất an toàn. Có trẻ còn biết giúp cô lau nhà khi có nước tràn ra nền cô chưa kịp sử lý Đa số trẻ biết sử lý những tình huống mất an toàn sảy ra trong trường lớp mà tôi đã tạo ra để trẻ làm quen. Trẻ biết đâu là vật nguy hiểm và nơi nguy hiểm để phòng tránh. 2.5. Biện pháp 5:Tuyên truyền và phối kết hợp với cha mẹ trẻ hoặc người chăm sóc trẻ cùng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ: 2.5.1. Nội dung biện pháp Để phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ, công tác tuyên truyền với cha mẹ trẻ hoặc người chăm sóc trẻ là một trong những biện pháp vô cùng quan trọng. 2.5.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Do đặc thù của địa phương và tính chất công việc, phụ huynh đa phần làm nông nghiệp và công nhân nên rất bận, vì vậy tôi tuyên truyền trao đổi với cha mẹ trẻ hoặc người chăm sóc trẻ vào giờ đón trả trẻ, qua các buổi họp phụ huynh hoặc tuyên truyền trên tin nhắn của lớp, zalo nhóm của lớp, loa đài của nhà trường, khẩu hiệu, tranh áp phích...về cách phòng tránh tai nạn thương tích tại nhà giúp cho phụ huynh hiểu rõ hơn về cách phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Giáo viên trao đổi với phụ huynh