Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học

1 Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 2 I. PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................. trang 2 1. Lí do chọn đề tài ................................................................................ trang 2 2. Mục đích nghiên cứu ......................................................................... trang 3 3. Nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................ trang 3 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ........................................................ trang 3 5. Phương pháp nghiên cứu .................................................................. trang 3 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .......................................................... trang 4 1. Cơ sở lí luận ...................................................................................... trang 4 2. Cơ sở thực tiễn .................................................................................. trang 5 3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề .............................. trang 9 3.1. Biện pháp 1 ................................................................................. trang 9 3.2. Biện pháp 2 ................................................................................. ..trang 11 3.3. Biện pháp 3 ............................................................................ . trang 13 3.4. Biện pháp 4 ................................................................................ trang 16 3.5. Biện pháp 5 ................................................................................ trang 22 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG .................................................... trang 24 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................. trang 26 V. TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................ trang 28 Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 3 1. Lí do chọn đề tài “Không thầy đố mày làm nên” Dân tộc ta vốn có truyền thống hiếu học, đề cao đạo học và đạo lí làm người. Bởi thế, người thầy có một vị trí cao trong xã hội, được mọi người kính trọng, tin tưởng và tôn quý, hình thành nên truyền thống tôn sư trọng đạo từ bao đời nay. Thế nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận vai trò quan trọng của gia đình, đặc biệt là cha mẹ học sinh (CMHS). Gia đình chính là trường học đầu tiên có tác động trực tiếp đến quá trình hình thành, nuôi dưỡng, giáo dục nhân cách, đạo đức của mỗi người và cha mẹ chính là người thầy đầu tiên, là những người góp phần quan trọng tác động lên sự phát triển của trẻ. Vì thế, mỗi gia đình, mỗi bố mẹ cần thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong giáo dục học sinh, dạy con biết cách trở thành người tốt, người có ích cho xã hội. Không những thế, trong xã hội hiện đại, học sinh không chỉ tham gia hoạt động học tập ở trường học mà còn được tự học tập, hình thành kiến thức, nhân cách, các năng lực phẩm chất trong mọi hoạt động của cuộc sống. Hơn ai hết, CMHS là những người đồng hành tin cậy nhất với các em trong mọi thời điểm. Vì thế, CMHS là nhân tố quyết định rất lớn trong sự phát triển của con em mình. Thành công của sự nghiệp giáo dục hiện nay không chỉ từ sự tâm huyết, yêu nghề, tận tuỵ của thầy cô mà còn từ sự quan tâm, ủng hộ của các bậc phụ huynh, đặc biệt là CMHS. Nếu một người giáo viên chỉ làm tốt công tác dạy học thôi thì chưa đủ, mà huy động được sự hỗ trợ của CMHS trong công tác dạy học, giáo dục học sinh thì mới là thành công thật sự. Và khi đó, công tác giáo dục mới đạt hiệu quả cao nhất. Vậy Làm thế nào để CMHS cùng phối hợp dạy học, giáo dục học sinh một cách hiệu quả nhất?... Đó là vấn đề mà bản thân tôi cũng như nhiều giáo Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 4 viên khác luôn trăn trở. Với nhiều năm làm công tác giảng dạy, để trả lời cho câu hỏi trên, tôi đã chọn nghiên cứu và tìm ra “Một số giải pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học”. 2. Mục đích nghiên cứu - Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng việc CMHS tham gia các hoạt động giáo dục học sinh, hiệu quả của các hoạt động, từ đó đề xuất những biện pháp phù hợp để phát huy vai trò của CMHS trong công tác giáo dục góp phần hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh. - Xem xét tính khả thi của đề tài. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu tìm ra các biện pháp nhằm phát huy vai trò của CMHS trong công tác giáo dục học sinh nhằm hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất học sinh cho học sinh tiểu học. 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu - Đối tượng: Một số biện pháp, hình thức tổ chức, những vấn đề cần lưu ý nhằm phát huy vai trò của CMHS trong công tác giáo dục học sinh - Phạm vi nghiên cứu: 30 học sinh và phụ huynh lớp 3A1 (năm học 2022 – 2023); 36 học sinh và phụ huynh lớp 3A1 (năm học 2023 – 2024). 5. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng các phương pháp sau: 1. Phương pháp nghiên cứu lí luận (đọc tài liệu) 2. Phương pháp phân tích tổng hợp. 3. Phương pháp điều tra. 4. Phương pháp thực nghiệm. 5. Phương pháp đàm thoại. 6. Phương pháp quan sát. 7. Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm. Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 5 1. Cơ sở lí luận Đất nước muốn phát triển, muốn hiện đại và hội nhập với thế giới thì cần có những con người hiện đại mang trong mình những kiến thức, kĩ năng, năng lực và phẩm chất những của con người mới,... Với mục tiêu ấy, chương trình giáo dục mới đã và đang được thực hiện nhằm hướng đến hình thành và phát triển về phẩm chất, năng lực người học. Để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ giáo dục, mỗi thầy cô giáo cần trang bị cho mình những kiến thức, kĩ năng, cách thức mới, sáng tạo, kết hợp giữa truyền thống với hiện đại, phù hợp với thực tế, đặc thù vùng miền, đáp ứng được yêu cầu ngày càng đổi mới của giáo dục, của đất nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Gia đình là tế bào của xã hội, nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt”. Bởi thế, giáo dục học sinh phải được thực hiện từ trong gia đình đến nhà trường và ra ngoài xã hội. Sự kết hợp một cách nhuần nhuyễn giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội là điều kiện cần thiết để hướng đến mục tiêu giáo dục toàn diện. Trong đó, CMHS là cầu nối, là yếu tố không thể tách rời, tạo nên mối quan hệ ràng buộc của ba yếu tố nêu trên. CMHS còn đóng vai trò là người giáo dục tích cực nhất cho học sinh, nói cách khác thì “Con đường học vấn của một đứa trẻ bắt đầu tại nhà. Cha mẹ là những giáo viên đầu tiên và đóng vai trò chủ chốt trong việc xây dựng tính cách của trẻ. Sự giáo dục cân bằng giữa nhà trường và gia đình giúp hình thành nên thói quen học tập thực tế của trẻ”. Như vậy, để thực hiện tốt mục tiêu cũng như nhiệm vụ giáo dục học sinh, người giáo viên cần coi công tác phối hợp với CMHS là nhiệm vụ hàng đầu và trọng tâm. Mỗi người cha, người mẹ khi cho con tới trường học tập đều mong muốn con em mình học tập tiến bộ. Niềm vui và hạnh phúc của học sinh là sự động viên, khích lệ lớn nhất đối với cha mẹ các em. Vì thế, nếu giáo viên chủ Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 6 nhiệm có những biện pháp, cách thức phù hợp sẽ tạo động lực để CMHS ủng hộ và phối hợp với giáo viên chủ nhiệm giáo dục học sinh hiệu quả hơn. Mỗi gia đình là mỗi đơn vị độc lập, có hoàn cảnh, lối sống riêng. Mỗi bố mẹ cũng là những cá nhân có quan niệm riêng về giáo dục, có thời gian khác nhau để dành cho việc giáo dục con cái, Vì vậy, việc phối hợp với CMHS cần có phương pháp và cách thức phù hợp mới có thể mang lại hiệu quả như mong muốn. 2. Cơ sở thực tiễn Trong những năm qua, việc phát huy vai trò của CMHS trong công tác giáo dục, bên cạnh những ưu điểm vẫn còn tồn tại nhiều bất cập ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả giáo dục học sinh. Nguyên nhân chính của tình trạng trên là do chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa các yếu tố Nhà trường - Gia đình - Xã hội, trong đó phải kể đến gia đình -một yếu tố then chốt ảnh hưởng lớn tới chất lượng giáo dục học sinh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một số CMHS chưa hiểu rõ vai trò của mình trong việc giáo dục học sinh nên quan tâm chưa đúng mức, giáo viên chủ nhiệm chưa phát huy hết tinh thần, trách nhiệm và sự nhiệt huyết dẫn đến mối quan hệ trên không chặt chẽ. Trong thực tế, tại địa phương, nhiều CMHS đang ở độ tuổi lao động và phải đi làm xa nhà nên chưa có điều kiện về thời gian để tham gia phối hợp với nhà trường trỏng các hoạt động giáo dục học sinh. Mặt khác, không ít cha mẹ chưa nhận thức đầy đủ về sự phối hợp và ảnh hưởng của giáo dục nhà trường và giáo dục từ gia đình, từ đó việc phối hợp với nhà trường, với giáo viên trong giáo dục học sinh cũng đơn giản, tẻ nhạt, mang tính hình thức và không thật sự mang lại lợi ích cho bản thân, nhà trường và cả gia đình, lớp học của con em họ. Trong năm học 2022 – 2023 tôi được nhà trường phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 3A1 với sĩ số 30 học sinh. Trong đó nữ: 11 em, dân tộc: 10 em, con hộ nghèo: 2 em, con hộ cận nghèo: 5 em. Năm học 2023 – 2024 tôi Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 7 được nhà trường phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 3A1 với sĩ số 36 học sinh. Trong đó nữ: 15 em, dân tộc: 3 em, con hộ nghèo: 5 em, con hộ cận nghèo: 7 em. * Về thuận lợi - Ban giám hiệu nhà trường luôn chỉ đạo và tạo điều kiện để giáo viên được học hỏi chia sẻ với nhau những kinh nghiệm về tuyên truyền và phối hợp với CMHS trong công tác giáo dục. Nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động cũng như sân chơi bổ ích cho học sinh nhằm tạo cơ hội cho giáo viên và cha mẹ học sinh gần nhau hơn. - Đa số học sinh là con em tại địa phương, nhà ở gần trường nên thuận lợi trong việc phối hợp giữa CMHS với giáo viên cùng giáo dục học sinh. - Bản thân tôi tâm huyết với nghề, yêu mến trẻ, thân thiện, hòa nhã với phụ huynh. Tôi luôn tự tìm hiểu, trau dồi những kiến thức về về công tác chủ nhiệm lớp. - Hầu hết CMHS trong lớp đều rất trẻ, có trình độ văn hoá, quan tâm đến con em mình. * Về khó khăn Phần đông phụ huynh trong lớp là cán bộ, nhân viên, công nhân nên khá bận rộn, ít có thời gian quan tâm tới việc giáo dục học sinh. Nhiều khi phó mặc việc học tập của con em mình cho thầy cô giáo, ông bà, anh chị trong nhà. dành ít thời gian cho việc tham gia các hoạt động học tập cũng như trải nghiệm cùng con. Một số học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn (hộ nghèo, cận nghèo) nên cha mẹ các em chưa có điều kiện để dành thời gian cho việc học tập của các em. Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 8 Việc trao đổi tình hình của học sinh giữa giáo viên và cha mẹ các em chưa thường xuyên, dẫn đến khó khăn trong việc phối kết hợp dạy học, giáo dục học sinh. Ngay từ đầu năm học, khi được phân công chủ nhiệm lớp, tôi đã tiến hành khảo sát và thống kê việc tham gia công tác giáo dục học sinh của CMHS, kết quả như sau: * Đối với lớp 3A1 năm học 2022 – 2023 Tích cực Ít tham gia Chưa tham gia Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ SL SL SL (%) (%) (%) Tham gia các hoạt động trải nghiệm cùng con 5 16,7 13 43,3 12 40 em mình. Thường Chưa thường xuyên xuyên Tỉ lệ SL SL Tỉ lệ (%) (%) Trao đổi về việc học tập của con em 6 20 24 80 mình với giáo viên chủ nhiệm. Trò chuyện với con về việc học tập. 3 10 27 90 * Đối với lớp 3A1 năm học 2023 – 2024 Tích cực Ít tham gia Chưa tham gia Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 9 Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ SL SL SL (%) (%) (%) Tham gia các hoạt động trải nghiệm cùng con 7 19,4 14 38,9 15 41,7 em mình. Thường Chưa thường xuyên xuyên Tỉ lệ Tỉ lệ SL SL (%) (%) Trao đổi về việc học tập của con em mình 8 22,2 28 77,8 với giáo viên chủ nhiệm. Trò chuyện với con về việc học tập. 7 19,4 29 80,6 Từ kết quả khảo sát trên, tôi nhận thấy còn rất nhiều CMHS chưa quan tâm sát sao tới việc học tập của con em mình, chưa thật sự nhiệt tình trong các hoạt động của lớp, của trường. Việc hoạt động của Hội CMHS chưa thật sự hiệu quả. Qua phân tích tìm hiểu, tôi thấy được một số nguyên nhân như sau: - Giáo viên tập trung quá nhiều vào việc dạy học, giáo dục học sinh trên lớp mà chưa thật sự coi trọng công tác phối hợp với CMHS trong giáo dục học sinh. - CMHS chưa hiểu rõ vai trò, tầm quan trọng của bản thân đối với việc giáo dục con em mình. - CMHS chưa có biện pháp, cách thức để phối hợp với giáo viên cùng giáo dục con em mình. Giữa giáo viên và CMHS chưa có sự phối kết hợp chặt chẽ, chưa thường xuyên trao đổi thống nhất giải pháp giáo dục học sinh. Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 10 - Giáo viên chưa quan tâm sâu sắc, chưa có sự tư vấn, hỗ trợ CMHS trong giáo dục học sinh khi ở nhà. 3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề Biện pháp 1: Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình từng học sinh và CMHS Thành công trong công tác giáo dục học sinh của người giáo viên luôn cần có sự góp sức, nỗ lực từ cả giáo viên và CMHS. CMHS nhiệt tình, tâm huyết với việc giáo dục con cái chính là động lực cũng như là sự hỗ trợ tích cực, cho giáo viên hoàn thành nhiệm vụ giáo dục. Vì thế, trong dạy học giáo dục học sinh, tôi đặc biệt coi trong công tác phối hợp với CMHS. Coi việc phối hợp với cha mẹ học sinh là nhiệm vụ hàng đầu, trọng tâm để quản lí và giáo dục học sinh. Việc phối hợp với CMHS cần được cân nhắc cẩn thận về cả nội dung và cách thức tiến hành phù hợp, đúng lúc. Điều quan trọng là mỗi CMHS có khả năng và hoàn cảnh gia đình khác nhau nhưng có chung mong muốn con cái tiến bộ, giỏi giang, hiếu thảo và thành đạt trong tương lai. Nếu có biện pháp phù hợp đánh thức sự quan tâm của CMHS đối với con cái, chúng ta sẽ có một lực lượng hỗ trợ hùng hậu. Tuy nhiên, mỗi học sinh có hoàn cảnh gia đình khác nhau, cha mẹ các em có công việc, tâm lý, kỳ vọng đối với con cái khác nhau. Do đó, ngoài việc dạy học trên lớp cho học sinh tôi còn dành thời gian tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình học sinh, CMHS để nắm rõ tình hình gia đình các em, từ đó có biện pháp liên lạc, phối hợp giáo dục với cha mẹ học sinh cho phù hợp. Để nắm bắt được thông tin học sinh cũng như hoàn cảnh gia đình, đặc điểm của từng phụ huynh học sinh, tôi đã dùng nhiều biện pháp như liên lạc tìm hiểu thông tin qua gọi và nhắn tin qua zalo cá nhân, qua nhóm zalo của lớp, điện thoại, gặp trực tiếp, trao đổi với giáo viên chủ nhiệm năm trước, dùng phiếu thu thập thông tin,... Tuy nhiên, do mỗi lớp có nhiều học sinh nên việc Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 11 thu thập thông tin qua gọi điện, nhắn tin sẽ mất nhiều thời gian, và có những CMHS bận làm việc, không tiện liên lạc; giáo viên phải tự tổng hợp thông tin có khi dẫn đến nhầm lẫn và phụ huynh cũng nhắn tin rải rác trên nhóm zalo của lớp gây loãng thông báo trên nhóm,... vì thế cách tôi thấy hiệu quả nhất là dùng phiếu thu thập thông tin. Với phiếu thu thập thông tin: Vào đầu năm học, tôi chuẩn bị phiếu với những nội dung về thông tin cần thu thập rồi phát phiếu cho học sinh, yêu cầu các em đưa cho bố mẹ điền thông tin và nộp lại cho cô giáo vào buổi học hôm sau. Với phiếu này, việc thu thập thông tin sẽ nhanh chóng, chính xác và đầy đủ thông tin theo mong muốn của giáo viên. Khi cần thông tin của học sinh nào giáo viên chỉ việc kiểm tra lại phiếu. Những phiếu thu thập thông tin này tôi có thể kẹp lại thành tập và lưu giữ ở lớp học, hoặc có thể nhập thông tin vào file dữ liệu và lưu lại trên các nền tảng như zalo, gmail, trang tính,... để tiện cho việc sử dụng mọi lúc, mọi nơi. Hình ảnh phiếu thu thập thông tin học sinh Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 12 Ngoài ra tôi còn coi trọng việc trao đổi với giáo viên chủ nhiệm năm học trước về tình hình học sinh, một số học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, từ đó có biện pháp giáo dục cũng như phối hợp với CMHS cho hợp lí. Ví dụ: Sau khi nhận lớp, tôi nhờ giáo viên chủ nhiệm năm trước cung cấp thông tin về những học sinh có hoàn cảnh gia đình đặc biệt, về mức độ cha mẹ quan tâm tới việc học tập của học sinh, về thói quen, điểm đặc biệt cần lưu ý về một số học sinh... Khi đã có được thông tin học sinh về hoàn cảnh gia đình, tình hình CMHS,... với mỗi học sinh tôi sẽ có biện pháp liên lạc, trao đổi với cha mẹ các em cho phù hợp. VD: Trong năm học 2022 – 2023, sau khi áp dụng các cách làm trên, tôi thu thập được thông tin về hoàn cảnh gia đình học sinh, CMHS như sau: Nhà ở xa Tổng số học Con hộ nghèo, Bố mẹ đi làm Bố mẹ ly trường (trên sinh cận nghèo ăn xa hôn 5km) 30 7 5 1 3 Với những học sinh có cha mẹ đi làm ăn xa, để con em cho ông bà chăm sóc, không thường xuyên liên lạc được (cha mẹ các em làm công nhân, đi làm theo ca,...), ông bà cũng không sử dụng điện thoại thông minh. Với những học sinh này, khi có vấn đề cần thông tin, tôi để lại tin nhắn để khi cha mẹ các em làm xong việc có thể đọc và thông tin lại cho giáo viên,... hoặc với những thông tin cần thu thập ngay tôi sẽ gọi điện trực tiếp cho ông bà hoặc đến gặp trực tiếp tại gia đình,... Với học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tôi quan tâm động viên và nhắc nhở các bạn trong lớp giúp đỡ bạn nhiều hơn... Biện pháp 2: Xây dựng sự tin tưởng của CMHS đối với giáo viên Đối với tất cả các ngành nghề nói chung hay trong các phương diện của cuộc sống, trong các mối quan hệ và đặc biệt đối với ngành giáo dục nói riêng Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 13 thì sự tin tưởng chính là điều kiện đặc biệt quan trọng quyết định thành công. Đối với người giáo viên, có được sự tin tưởng của CMHS đó là thành công đầu tiên, quyết định thành công của cả một năm học. Có được lòng tin của CMHS thì sẽ có được sự ủng hộ của CMHS trong suốt quá trình giáo dục. Để xây dựng uy tín của người giáo viên thì đây là cả một quá trình chứ không phải trong một chốc một lát, không phải chỉ trong quá trình dạy học hay giao tiếp với CMHS mà là cả trong mọi phương diện của cuộc sống. Trong dạy học, giáo dục học sinh, người giáo viên được coi là một tấm gương, có thể nói là khuôn mẫu để học sinh học tập và noi theo. Hơn nữa, mỗi người cha người mẹ đều mong muốn con em mình nhận được sự giáo dục hiệu quả nhất, lành mạnh nhất. Biết được điều đó, tôi luôn xây dựng cho bản thân lối sống lành mạnh, trong sáng, giữ gìn đạo đức nhà giáo, yêu thương quý trọng đối xử công bằng với học sinh, hoà nhã với CMHS, lắng nghe ý kiến của CMHS,... Ngoài ra, bản thân tôi luôn quan tâm sâu sắc tới học sinh, nắm chắc được thông tin, đặc điểm của học sinh ngay từ đầu năm học (về khả năng, năng lực, những đặc điểm nổi bật của các em như về ưu nhược điểm,...). Điều này đã hỗ trợ bản thân tôi rất nhiều trong việc dạy học, giáo dục từng học sinh. Hơn thế nữa, CMHS sẽ cảm thấy yên tâm và tin tưởng hơn khi trong các cuộc trao đổi cô giáo có đề cập đến một cách chính xác những đặc điểm nổi bật của con mình (điều đó chứng tỏ sự quan tâm của cô giáo tới học sinh). Bên cạnh những việc làm trên, tôi luôn quan tâm tới từng học sinh, kịp thời giải quyết thắc mắc của CMHS, bảo vệ quyền lợi cho học sinh. Đặc biệt tôi không bao giờ bỏ qua những vấn đề liên quan đến học sinh hay cha mẹ học sinh, dù đó là những vấn đề nhỏ nhất. Ví dụ: Khi học sinh xảy ra mâu thuẫn (trêu đùa lẫn nhau, ) tôi luôn bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân đưa ra cách xử lí cho phù hợp, tránh tình trạng mâu thuẫn giữa học sinh làm nảy sinh mâu thuẫn giữa cha mẹ các em. Hay đơn Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 14 giản lớp tôi có một số học sinh nhà ở xa trường, đôi khi bố mẹ các em bận việc chưa kịp đến đón, để học sinh một mình ở trường, tôi thường cùng các em đợi bố mẹ tới đón,... Bên cạnh đó tôi còn quan tâm tới sức khoẻ và tâm lí học sinh. Vừa dạy học tôi vừa quan sát, thấy biểu hiện của các em khác thường như mệt mỏi, buồn bã, tôi chăm sóc, chia sẻ và thông tin tới cha mẹ các em. Ngoài ra, tôi còn đặc biệt chú trọng xây dựng uy tín của bản thân qua các cuộc họp Hội CMHS đặc biệt là họp Hội CMHS đầu năm học: Đây là thời điểm giáo viên mới nhận lớp, CMHS chưa biết rõ về giáo viên chủ nhiệm. Vì thế tôi thường dành nhiều thời gian cho công tác chuẩn bị cho mỗi cuộc họp CMHS. Để chuẩn bị cho mỗi cuộc họp tôi lựa chọn những nội dung thiết thực, sắp xếp khoa học từng nội dung, cách diễn đạt, truyền thụ sao cho dễ hiểu, tôn trọng, gần gũi với CMHS. Bằng những việc làm trên tôi đã dần dần tạo dựng được sự tin tưởng của CMHS, cha mẹ các em rất yên tâm và tin tưởng khi con em mình học ở lớp tôi chủ nhiệm. Biện pháp 3: Nâng cao nhận thức về trách nhiệm của CMHS trong việc phối hợp giáo dục cho học sinh. Theo Điều 90, Luật Giáo dục đã quy định trách nhiệm của gia đình trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con em được đên trường học hành của gia đình. Cụ thể: Một là; Cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm nuôi dưỡng, giáo dục và chăm sóc, tạo điều kiện cho con em hoặc người giám hộ được học tập, rèn luyện, tham gia các hoạt động của nhà trường. Hai là; Mọi người trong gia đình có trách nhiệm xây dựng gia đình văn hoá, tạo môi trường thuận lợi cho việc phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ của con em; người lớn tuổi có trách nhiệm làm gương cho con em, cùng nhà trường nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 15 Theo điều 91, Luật Giáo dục đã khẳng định trách nhiệm của cha mẹ trong giáo dục học sinh. Cụ thể: + Tiếp nhận thông tin về kết quả học tập, rèn luyện của con hoặc người được giám hộ. + Tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường; tham gia các hoạt động của Bạn đại diện CMHS trong nhà trường. + Phối hợp với nhà trường, cơ quan quản lí giáo dục giải quyết giải quyết vấn đề có liên quan đến việc giáo dục con hoặc người được giám hộ theo quy định. Tuy nhiên, chắc hẳn các thầy cô giáo trong quá trình công tác đều đã gặp trường hợp CMHS phó mặc việc học tập, giáo dục học sinh cho thầy cô giáo với tâm lí “trăm sự nhờ cô”. Sở dĩ cha mẹ các em có suy nghĩ như vậy vì chưa thấy được tầm quan trọng, chưa thấy được trách nhiệm của bản thân trong việc dạy học, giáo dục học sinh. Một số CMHS đơn thuần nghĩ con mình chỉ cần đến trường học để học đọc, học viết, học tính toán, mà không biết được rằng ngoài những điều đó con em mình cần được học tập, được giáo dục ở mọi nơi, mọi lúc để hình thành và phát triển các năng lực, phẩm chất hoàn thiện bản thân. Như vậy, việc nâng cao nhận thức của CMHS về trách nhiệm và quyền lợi sẽ góp phẩn tích cực trong công tác phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường để hướng đến mục đích cao nhất của giáo dục là niềm vui và sự phát triển tốt nhất cho học sinh. Vì thế, trong công tác chủ nhiệm, tôi luôn xem CMHS là đối tác quan trọng góp phần hoàn thành mục tiêu giáo dục. Tôi không ngừng tuyên truyền, vận động đề CMHS hiểu rõ về vai trò, trách nhiệm của mình. Để làm được điều này, Trong cuộc họp Hội CMHS đầu năm tôi luôn dành thời gian để cung Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 16 cấp các thông tin cần thiết về tình hình nhà trường, tình hình chung của lớp cũng như các quan điểm của nhà trường, về dạy học giáo dục học sinh để CMHS hiểu rõ hơn tầm quan trọng của gia đình, của CMHS trong việc phối hợp với nhà trường, với giáo viên chủ nhiệm cùng giáo dục con cái. Trong các cuộc họp Hội CMHS tôi đã kết hợp với Ban đại diện Hội CMHS tuyên tuyền để CMHS hiểu được trách nhiệm của mình trong giáo dục học sinh. Tôi phân tích để CMHS hiểu được để thực hiện trách nhiệm của mình thì CMHS cần phải làm gì? Khi CMHS đã hiểu rõ được trách nhiệm của mình thì việc phối hợp giữa giáo viên và CMHS trong công tác giáo dục học sinh sẽ càng thuận lợi và hiệu quả hơn. Ví dụ: Khi họp Hội CMHS tôi tuyên truyền để CMHS biết những kiến thức, năng lực, phẩm chất HS cần đạt được là gì? chỉ cần một trong những năng lực phẩm chất không đạt thì sẽ không hoàn thành chương trình lớp học, cha mẹ các em sẽ biết được con em mình cần đạt được những năng lực, phẩm chất gì, từ đó thấy rõ được trách nhiệm của mình cũng như những việc cần làm để góp phần hình thành, phát triển những năng lực phẩm chất đó cho con em. Trách nhiệm của CMHS cũng được thể hiện ở việc tham gia các cuộc họp Hội CMHS. Đối với lớp tôi chủ nhiệm những năm trước đây có những 2 1 cuộc họp chỉ có khoảng thậm chí số phụ huynh tham gia. Nguyên nhân 3 2 chính là do CMHS chưa thấy được trách nhiệm của bản thân cũng như tầm quan trọng của các cuộc họp CMHS. Thấy được điều đó, ngoài việc lựa chọn những nội dung thiết thực để đưa ra cuộc họp tôi còn tổ chức cho CMHS các hoạt động hữu ích như: Chia sẻ giữa CMHS về cách hỗ trợ con em mình học tập; CMHS chia sẻ mong muốn về con em mình với cô giáo; Thảo luận, thống nhất biện pháp phối hợp với giáo viên Khi CMHS thấy được tầm quan trọng của cuộc họp Hội CMHS cũng như vai trò của mình trong giáo dục con em thì chắc chắn sẽ tuyên truyền tới các cha mẹ khác cùng tham gia. Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 17 Biện pháp 4: Tư vấn, hỗ trợ, phối hợp với CMHS trong dạy học, giáo dục học sinh Học sinh Tiểu học ở độ tuổi còn nhỏ nên ngoài việc học tập trên lớp và tham gia các hoạt động trong nhà trường các em còn được phát triển về năng lực, phẩm chất, được trải nghiệm thực tế ngay chính trong cuộc sống hằng ngày ở gia đình các em. Vì thế CMHS có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc góp phần hình thành năng lực, phẩm chất cũng như kĩ năng sống cho con em mình. Tuy nhiên, không phải gia đình nào, cha mẹ nào cũng thực sự quan tâm hoặc có cách thức phù hợp để tạo cho học sinh có một môi trường thuận lợi, một điều kiện phát triển tốt. Do đó giáo viên cần có sự tư vấn, hỗ trợ, phối hợp với CMHS để tạo cho các em một môi trường phát triển thuận lợi nhất từ trường học đầu tiên đó là gia đình. Với quan điểm trên, tôi đặc biệt quan tâm, động viên, tư vấn để CMHS hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục học sinh ngoài nhà trường, để cha mẹ các em thấy được các em đang trong giai đoạn cần được hỗ trợ để làm quen và rèn các kĩ năng cơ bản cần thiết trong cuộc sống. Vì thế cha mẹ phải là những người luôn đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ cũng như tạo cơ hội cho các em phát triển một cách thuận lợi nhất. Ví dụ: Cha mẹ phải là tấm gương cho con. Cha mẹ thể hiện sự yêu thương thì con sẽ là người sống tình cảm. Hay cha mẹ có thể nhờ con giúp đỡ việc nhà, nhờ con những việc làm hợp lý, theo dõi, hỗ trợ con để con có thể phát triển cả về kĩ năng, năng lực, phẩm chất mọi lúc, mọi nơi. * Trong hoạt động học tập Với đối tượng học sinh tiểu học, chỉ học trên lớp thôi là chưa đủ, các em còn được rèn luyện về kĩ năng, phát triển các năng lực, phẩm chất thông qua các hoạt động thường ngày. Cả giáo viên và CMHS cần biết được mức độ hình thành và phát triền các năng lực, phẩm chất, những sở thích, năng khiếu của các em để có sự điều chỉnh, tạo cơ hội cho các em phát triển toàn diện hơn. Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 18 Hiểu được tầm quan trọng của vấn đề này, tôi thường xuyên trao đổi với CMHS về việc học tập cũng như việc hình thành và phát triển các năng lực, phẩm chất của các em. Tuy nhiên tôi thấy nếu chỉ trao đổi thông thường với CMHS về những gì học sinh làm được hay là chưa làm được khi học tập trên lớp thì hiệu quả chưa cao và chưa được như tôi mong muốn. Vì thế ngoài việc trao đổi về việc học tập của học sinh tôi còn tư vấn cho CMHS trong việc hỗ trợ các con học tập và rèn luyện. Ví dụ: Tôi tư vấn cho CMHS hàng ngày dành thời gian trò chuyện về những điều con đã được học ở lớp, con đã học được những gì từ bài dạy của cô. Hay chia sẻ với con về những điều con tâm đắc hay chưa hứng thú trong cách tổ chức dạy học, truyền thụ của giáo viên và trao đổi lại với tôi những gì mà con chia sẻ. Từ những trao đổi của CMHS tôi sẽ có sự điều chỉnh cho phù hợp với đối tượng học sinh của mình. Hay ngoài thời gian học trên lớp, mặc dù tôi không giao bài tập về nhà nhưng đến thời điểm hiện tại các em rất tự giác học tập khi ở nhà, thậm chí yêu cầu cô giáo giao nhiệm vụ học tập cho mình. Để làm được điều đó, ngay từ đầu năm học, trong cuộc họp Hội CMHS tôi tư vấn cho CMHS cách học cùng con, các bước học tập để chuẩn bị cho buổi học ngày hôm sau để cha mẹ các em hỗ trợ con em mình xây dựng nề nếp tự học. Ngoài ra để kích thích hứng thú tự học cho học sinh khi ở nhà, tôi hướng dẫn CMHS cách sử dụng một số trò chơi học tập trực tuyến như quizizz,... để cha mẹ hỗ trợ các em tham gia chơi trò chơi học tập. Nhờ vậy, học sinh của tôi rất hào hứng, thích thú và tự giác tham gia. Chất lượng học tập và ý thức tự học cũng được nâng cao. Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 19 Hình ảnh tổng hợp kết quả học sinh chơi trò chơi trên Quizizz Để có thể tư vấn, hỗ trợ CMHS, tôi tăng cường liên lạc qua nhiều hình thức như: điện thoại liên hệ, zalo nhóm lớp, zalo cá nhân Thông qua nhóm zalo lớp tôi gửi cho CMHS những thông báo về các hoạt động của lớp, của trường để cha mẹ các em nắm bắt được chương trình hoạt động của trường của lớp một cách chính xác, kịp thời và phối hợp đạt hiệu quả. Đồng thời, khi có vấn đề chung cần giải quyết, CMHS cũng có thể đưa ra ý kiến trên nhóm zalo của lớp chứ không nhất thiết phải họp trực tiếp. (Thông báo của giáo viên trên nhóm zalo lớp) Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học 20 Sau giờ dạy trên lớp, tôi thường xuyên dành thời gian trao đổi với CMHS về những biểu hiện cần khắc phục hoặc những điều đáng khen, những kiến thức các em chưa nắm chắc, để từ đó thống nhất biện pháp giáo dục cho phù hợp. (Giáo viên trao đổi với CMHS qua zalo) Những việc làm này của tôi không chỉ giúp các con tiến bộ hơn trong học tập, phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh mà còn giúp cha mẹ nắm được tình hình học tập của con em mình, gắn kết cha mẹ với việc học tập của con, và cha mẹ cũng có cơ hội tham gia vào việc đánh giá kết quả học tập của con em mình theo thông tư 27 về đánh giá học sinh tiểu học. * Trong các hoạt động trải nghiệm Đối với việc tham gia các hoạt động do lớp, nhà trường, Đoàn, Đội, tổ chức. Đây là những hoạt động mang tính chất tập thể. Vì vậy cần phải có sự kết nối và thống nhất giữa giáo viên và toàn thể CMHS. Để huy động được sự hỗ trợ của CMHS tham gia vào các hoạt động này, tôi phối hợp với Ban đại diện Hội CMHS tuyên truyền để CMHS hiểu rõ được mục tiêu, ý nghĩa của hoạt Một số biện pháp phát huy vai trò của cha mẹ học sinh trong giáo dục học sinh tiểu học