Một số biện pháp giúp trẻ 3 tuổi chậm phát triển ngôn ngữ phát âm rõ Tiếng Việt

BIỆN PHÁP “Nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ” I. Thông tin người dự thi 1. Họ và tên người dự thi: Tống Thị Vinh 2. Chức vụ: Giáo viên giảng dạy lớp 3-4 tuổi C6 3. Đơn vị: Trường Mầm non Việt Tiến II. Tên biện pháp: “Một số biện pháp giúp trẻ 3 tuổi chậm phát triển ngôn ngữ phát âm rõ Tiếng Việt” III. Nội dung 1.Thực trạng a) Vấn đề cần giải quyết Như chúng ta đã biết, ngôn ngữ có vai trò quan trọng đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của một con người, đặc biệt là trẻ em. Ngôn ngữ chính là phương tiện để nhận thức, là công cụ của tư duy. Ngôn ngữ giúp trẻ mở rộng vốn hiểu biết của mình về thế giới xung quanh, thông qua cử chỉ lời nói của người lớn trẻ sẽ được làm quen và nhận biết màu sắc, hình ảnh, đặc điểm, công dụng của các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ. Ông bà ta đã dạy rằng “Thỏ thẻ như trẻ lên ba”, “Trẻ lên ba cả nhà học nói”. Đây là những câu thành ngữ nói đến nhu cầu muốn nói và việc học nói của trẻ. Bên cạnh đó còn chứa đựng niềm vui của người thân khi nghe tiếng “bi bô” của con mình. Hiện tượng chậm phát triển ngôn ngữ có thể gây ra các hệ quả về hành vi và tương tác xã hội cho trẻ trong những năm sau này của cuộc đời. Việc chậm phát triển ngôn ngữ cũng có thể dẫn tới bệnh câm có lựa chọn ở trẻ. Một hội chứng mà ở đó trẻ không có khả năng nói trong một số hoàn cảnh có lựa chọn. Trẻ mắc hội chứng này có thể nói lúc ở một mình, cùng với bạn bè; nhưng không thể nói được trong môi trường học trường, nơi công cộng hoặc đối với người lạ. Năm học 2020-2021, tôi được nhà trường phân công nhiệm vụ giảng dạy lớp 3 tuổi C6. Với sĩ số 28 trẻ trong đó có 13 trẻ chậm phát triển về ngôn ngữ, trẻ nói ngọng, chưa phát âm rõ tiếng, một số trẻ còn nhút nhát trong vấn đề giao tiếp. Tuy tôi đã có những biện pháp hướng dẫn trẻ nhưng chưa đạt hiệu quả như mong đợi. Là một người giáo viên, tôi hiểu được tầm quan trọng của ngôn ngữ và tôi cũng luôn mong các con được cải thiện về ngôn ngữ để các con có thể nói lên những nhu cầu của bản thân cho những người xung quanh hiểu , hòa đồng cùng với các bạn. Từ những trăn trở trên , tôi chọn đề tài: “ Một số biện pháp giúp trẻ 3 tuổi chậm phát triển ngôn ngữ phát âm rõ tiếng Việt” trong năm học . 2 * Thuận lợi Lớp tôi được Ban giám hiệu nhà trường quan tâm tạo điều kiện đầu tư cơ sở vật chất, có kết nối mạng internet, hệ thống ánh sáng, quạt mát được trang bị đầy đủ. Đặc biệt nhà trường cung cấp bổ sung một số sách, tài liệu phát triển ngôn ngữ cho trẻ cho giáo viên tham khảo học tập và bồi dưỡng. Giáo viên trong lớp đoàn kết trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, nắm vững được các phương pháp day học và đặc biệt luôn quan tâm đến những trẻ chậm phát triển ngôn ngữ trẻ chưa phát âm rõ câu, từ. Một số phụ huynh quan tâm đến trẻ, luôn ủng hộ cô và nhà trường trong các hoạt động của nhà trường. Trẻ đi học đều nên tỉ lệ chuyên cần cao. * Khó khăn - Do phần đông đều là trẻ mới đi học, trẻ chưa đi học độ tuổi nhà trẻ, ngôn ngữ của trẻ chưa phát triển. - Nhận thức trẻ không đồng đều, trẻ mới đi học, nói rất ít, chưa mạnh dạn trong giao tiếp. - Do phụ huynh không có thời gian quan tâm, trò chuyện với con nhiều dẫn đến việc điều chỉnh, hướng dẫn con khi nói ngọng, phát âm chưa rõ chưa được kịp thời. b) Nguyên nhân Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm nói, phát âm chưa rõ tiếng của trẻ. - Trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trong giao tiếp. - Phần lớn trẻ nông thôn, bố mẹ đi làm công ty không có nhiều thời gian dành cho con cái. Chủ yếu các con chơi với ông bà, trẻ chơi một mình, xem điện thoại, xem ti vi. - Trẻ ít được giao tiếp với nhiều người. điều đó, cũng ảnh hưởng khá lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. - Trẻ hay bị quát mắng, thiếu tự tin, trẻ sống trong gia đình bố mẹ ly hôn 3 Một số hình ảnh của các con khi ở nhà Từ những khó khăn trên, tôi đã tìm ra và áp dụng một số biện pháp giúp trẻ chậm phát triển ngôn ngữ phát âm rõ Tiếng Việt. 2. Biện pháp 2.1 Biện pháp 1: Khảo sát về khả năng phát âm của trẻ Ngay từ đầu, tôi xác định mục tiêu và phương hướng nhiệm vụ trong năm học. Tôi bắt đầu lên kế hoạch tìm hiểu khả năng phát âm của trẻ thông qua những hoạt động trò chuyện, giao tiếp với trẻ hằng ngày với những câu hỏi từ đơn giản đến phức tạp Từ đó, tôi biết được những trẻ nào nói ngọng, chưa phát âm rõ tiếng, trẻ nào chưa mạnh dạn tự tin trong giao tiếp. 4 Bảng số liệu kết quả Đạt Không đạt STT Phân loại Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ 1 Khả năng phát âm rõ 15/28 53,6 % 13/28 46,3% tiếng của trẻ 2 Khả năng giao tiếp của 16/28 57,1% 12/28 42,9% trẻ Qua khảo sát thực tế trẻ ở lớp, tôi thấy tỉ lệ trẻ chậm phát triển ngôn ngữ cao, chiếm trên 40%. Từ đó, tôi lựa chọn nội dung, phương pháp phù hợp giúp trẻ chậm phát triển ngôn ngữ, chưa mạnh dạn trong giao tiếp phát âm rõ tiếng Việt thông qua các hoạt động giáo dục. 2.2 Biện pháp 2: Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua các hoạt động giáo dục. Một ngày ở trường mầm non diễn ra rất nhiều hoạt động: hoạt động trò chuyện- thể dục sáng; hoạt động học; hoạt động vui chơi, hoạt động lao động; đồng dao ca dao vv. Và trong những hoạt động đó tôi luôn quan sát, chú ý lắng nghe và sửa nhũng lỗi phát âm cho các con a) Thông qua hoạt động học có chủ đích Khi tổ chức hoạt động, tôi cho những trẻ chậm phát triển ngôn ngữ ngồi gần và đối diện với tôi để giúp trẻ nghe rõ cô phát âm. Ngoài ra, với những trẻ chưa mạnh dạn trong giao tiếp, tôi luôn ân cần, gần gũi trẻ. Tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, gần gũi để trẻ cảm thấy tự nhiên, tự tin trong giao tiếp. Ví dụ: Trong hoạt động làm quen văn học, trẻ làm quen bài thơ: “Thăm nhà bà” trong quá trình trò chuyện , đàm thoại về nội dung của bài thơ hay trong quá trình đọc thơ của trẻ. tôi quan tâm, chú ý và mời những trẻ nhút nhát, nói ngọng lên trả lời, đọc thơ. Khi trẻ chưa thực hiện được, tôi động viện, gợi ý để trẻ trả lời. Ngoài hoạt động văn học, tôi còn thông qua các hoạt động khác như; hoạt động âm nhạc, thể dục, toán, khám phá.. .b) Thông qua hoạt động vui chơi Ở trường mầm non, trẻ được tham gia rất nhiều các hoạt động. Trong các hoạt động đó hoạt động vui chơi là hoạt động trẻ thấy thoải mái, tự do và được nói nhiều nhất. Khi trẻ chơi, tôi chú ý quan sát, sửa sai kịp thời cho trẻ. 5 Hoạt động góc, đây là hoạt động trẻ tham gia với nhiều vai chơi thu nhỏ ở trong xã hội con người. Trong khi chơi trẻ được đóng vai, bộc lộ cảm xúc, trẻ giao tiếp với bạn chơi, nhóm chơi với nhau. Trẻ tự tin thể hiện vai choi của mình với bạn bè.Trong quá trình chơi, trẻ được tự do giao tiếp, được phát triển ngôn ngữ của mình. Và cô giáo có vai trò hướng dẫn, gợi ý trẻ chơi. Hình ảnh các con chơi hoạt động góc Ngoài hoạt động góc, thì hoạt động vui chơi ngoài trời cũng giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tự nhiên nhất. trẻ thoải mái, có thể nói lên suy nghĩ, cảm nhận của trẻ về hiện tượng sự vật mà trẻ quan sát. Ví dụ: Khi tôi cho trẻ quan sát vườn hoa, tôi cho trẻ quan sát 2 đến 3 phút. Sau đó cho trẻ nhận xét về vườn hoa. “ Cô cho các con quan sát gì đây?” “ Vườn hoa có những loại hoa gì?”..vv Tôi quan tâm những trẻ chậm phát triển ngôn ngữ, gợi ý hướng dẫn khi trẻ gặp khó khăn. 6 2.3. Biện pháp 3: Phối hợp với phụ huynh, nhà trường và xã hội a) Phối hợp với phụ huynh trong giáo dujc trẻ. Gia đình có vai trò đặc biệt quan trọng đến việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Chính vì vậy, tôi thường xuyên chủ động trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập, khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ ở lớp cho phụ huynh biết. Từ đó cùng đưa ra hướng giải quyết đồng đều giữa giáo viên với phụ huynh. Ngoài ra, tôi thường xuyên trao đổi, chia sẻ một số biện pháp rèn ngôn ngữ cho trẻ, một số hoạt động của trẻ trên lớp trên nhóm zalo. Từ đó phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc rèn ngôn ngữ rõ ràng và dành nhiều thời gian quan tâm đến con hơn. Hình ảnh phụ huynh hướng dẫn trẻ học 7 b) Tăng cường cho trẻ tham gia hoạt động xã hội. Xã hội chính là môi trường giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. Cho trẻ tiếp xúc với thế giới bên ngoài, tăng cường hoạt động giao tiếp nhất là chỗ đông người sẽ khiến trẻ nhanh nhẹn hơn. Chính vì vậy, tôi chọn biện pháp tăng cường cho trẻ tham gia hoạt động xã hội là một phần trong biện pháp của mình. Cho trẻ tham dự các hoạt động văn nghệ chào mừng ngày lễ, ngày hội. Tuyên truyền với các gia đình cho con tham gia các hoạt động vui chơi trong ngày nghỉ. 3. Kết quả Qua thực tế áp dụng biện pháp: “ Một số biện pháp giúp trẻ 3 tuổi chậm phát triển ngôn ngữ phát âm rõ tiếng Việt” đạt được kết quả sau: Trước khi thực hiện biện pháp Sau khi thực hiện biện pháp STT Nội dung khảo sát Số trẻ Số trẻ Tỉ lệ % Tỉ lệ % chưa đạt đạt Khả năng phát âm rõ 1 13/28 46,3 % 26/28 92,9% tiếng của trẻ Khả năng giao tiếp của 2 12/28 57,1 % 26/28 92,9% trẻ 3.1. Đối với trẻ Trẻ đã mạnh dạn hơn trong giao tiếp, vốn từ của trẻ được mở rộng, trẻ bớt nói ngọng và phát âm rõ tiếng. Trẻ đã có tinh thần hợp tác với các bạn, chủ động trong các hoạt động. 3.2. Đối với phụ huynh Phụ huynh hiểu được vai trò quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Đã dành nhiều thời gian cho các con nhiều hơn. Quan tâm đến các hoạt động ở lớp của các con. 3.3. Đối với giáo viên Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân, nắm rõ hơn về nội dung, đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ. Và sau những vất vả của những ngày đầu nhận lớp, với sự cố gắng và nỗ lực thực hiện nghêm túc biện pháp. Tôi thấy rát vui và hạnh phúc khi thấy các con mỗi ngày thay đổi. Các con dần hòa đồng với bạn với cô giáo, ngôn ngữ của các con được cải thiện rõ rệt. Việc nghiên cứu biện pháp giúp tôi có cơ sở, có căn cứ để xây dựng bài dạy tốt hơn và tổ chức quá trình dạy học có hiệu quả hơn. Tuy nhiên, do thời gian 8 công tác chưa lâu, kinh nghiệm hạn chế nên cũng không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Tôi mong được sự góp ý của bạn bè đồng nghiệp để biện pháp được hoàn thiện hơn và ứng dụng rộng rãi trong dạy học. Tôi xin cam đoan đây là biện pháp của bản thân tôi viết, không sao chép nội dung của người khác. Tôi xin chân thành cảm ơn ! Việt Tiến, ngày tháng 11 năm 2021 XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ NGƯỜI THỰC HIỆN 9