Một số biện pháp giáo dục tính tự lập, tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B1 trường mầm non Trung Sơn - Việt Yên

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN VIỆT YÊN TRƯỜNG MẦM NON TRUNG SƠN BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN VÒNG I CHU KỲ 2022-2024 Tên biện pháp: “Một số biện pháp giáo dục tính tự lập, tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B1 trường mầm non Trung Sơn - Việt Yên” Họ và tên: Nguyễn Thị Chất Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Đối tượng giảng dạy: Mẫu giáo 4-5 Tuổi Chức vụ: Giáo viên Việt Yên, ngày 08 tháng 10 năm 2023 PHÒNG GD&ĐT HUYỆN LỤC NAM TRƯỜNG MẦM NON ĐÔNG HƯNG BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TỈNH CHU KỲ 2020-2024 “Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho tr PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ Như chúng ta đã biết “Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai”. Trẻ em là mầm xanh tương lai của tổ quốc, là thế hệ tiếp nối và phát triển những thành quả đáng quý của dân tộc. Vì vậy nhiệm vụ chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ luôn là mục tiêu hàng đầu của ngành giáo dục nói chung và giáo dục mầm non nói riêng.Và mục tiêu giáo dục của mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, thẩm mỹ hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách. Muốn đạt được những mục tiêu giáo dục đó người làm nhiệm vụ giáo dục cần chú trọng đến vấn đề giáo dục tính tự lập cho trẻ. Tính tự lập được hình thành rất sớm và là một biểu hiện tâm lí có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành các phẩm chất nhân cách của trẻ. Giáo dục tính tự lập cho trẻ ngay từ khi còn bé không những tạo ra cho trẻ khả năng tự lập trong sinh hoạt hằng ngày mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để hình thành sự tự tin, năng động, sáng tạo, làm cơ sở hình thành các kĩ năng sống sau này. Bản thân tôi đã công tác trong nghành giáo dục gần 20 năm và trực tiếp dạy lớp 4-5 tuổi 13 năm tôi luôn băn khoăn chăn chở làm thế nào để trẻ có tính tự lập và trong năm học 2022-2023 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công dạy lớp 4-5 tuổi B1. Bản thân tôi thiết nghĩ phải làm sao để việc tổ chức các hoạt động nhằm rèn tính tự lập cho trẻ 4-5 tuổi đạt kết quả cao, nhằm giúp trẻ có cơ hội được rèn luyện để phát triển bản thân một cách tốt nhất. Tôi thiết nghĩ phải làm thế nào để nhanh chóng giúp trẻ hứng thú mạnh dạn, tự tin khi tham gia vào các hoạt động mang tính tự lập. Giúp bản thân có kiến thức, kĩ năng trong việc rèn tính tự lập cho trẻ một cách tốt nhất, từ đó có niềm tin yêu từ các cháu cũng như các bậc phụ huynh. Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi suy nghĩ tìm hiểu và đã tìm ra “ Một số biện pháp giáo dục tính tự lập, tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B1 trường mầm non Trung Sơn – Việt Yên”. B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng việc giáo dục tính tự lập, tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi B1 trong trường mầm non Trung Sơn - Việt Yên 1.1 Ưu điểm Về phía nhà trường: Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi của nhà trường tương đối đầy đủ để phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ.Dưới sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu nhà trường, Việc lên kế hoạch, duyệt kế hoạch, dự giờ thăm lớp diễn ra thường xuyên. Công tác triển khai và thực hiện chuyên đề cũng được ban giám hiệu và giáo viên thực hiện nghiêm túc, kịp thời và tích cực. Về phía giáo viên: Giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào tạo, luôn nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, có kĩ năng tốt để tổ chức hướng dẫn trẻ thực hiện các hoạt động. Tôi luôn học hỏi và tìm tòi để hiểu biết thêm về cách giáo dục tính tự lập cho trẻ. Về phía trẻ: Trẻ đi học đều tích cực tham gia vào các hoạt động của lớp, trường. Về phía phụ huynh: Đa số phụ huynh đa số quan tâm đến con cái, tích cực trao đổi với giáo viên. 1.2 Tồn tại hạn chế và nguyên nhân 1.2.1.Giáo viên Bản thân tôi chưa mạnh dạn, chưa giành nhiều thời gian nghiên cứu sâu, việc xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng tự lập, tự phục vụ cho trẻ còn thiếu khoa học, việc lồng ghép giáo dục kỹ năng tự lập cho trẻ vào các hoạt động chưa chưa linh hoạt, còn chưa khích lệ động viên trẻ kịp thời và việc phối hợp với phụ huynh chưa thường xuyên. Đặc biệt trẻ còn chưa có một môi trường hoạt động tích cực thật sự kích thích sự tham gia của trẻ. 1.2.2.Trẻ em Học sinh mẫu giáo 4 tuổi khi mới đi học còn dụt dè, chưa quen cô giáo và các bạn, trẻ vẫn quen được bố mẹ bao bọc, quan tâm quá nhiều. Được cha mẹ đáp ứng nhu cầu, sở thích, làm hết mọi việc, làm cho trẻ ỉ nại. Khi không có cha mẹ những việc tự phục vụ bản thân trẻ không biết làm. 1.2.3.Phụ huynh Đa số phụ huynh chưa xác định được việc giáo dục kỹ năng tự lập cho trẻ là rất cần thiết. Phụ huynh còn bao bọc con, chăm sóc con kỹ lưỡng quá, không để trẻ làm gì nên trẻ không biết làm gì. Từ những thực trạng nêu trên ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành đánh giá trẻ và kết quả thu được như sau: STT Nội dung đánh giá Số trẻ Kết quả khảo Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ sát đạt (%) chưa đạt (%) 1 Trẻ tự xúc cơm ăn, tự lấy cốc nước uống. 30 13 43 % 17 57 % 2 Trẻ tự cài khuy áo, tự mặc áo. 30 7 23% 23 77% 3 Trẻ tự lấy và cất ghế 30 15 50% 15 50% 4 Trẻ tự cất đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy 30 15 50% 15 50% định 5 Trẻ biết tự lau mặt, rửa tay, xúc miệng bằng 30 17 57% 13 43 % nước muối. 6 Trẻ biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, tự 30 19 63 % 11 37 % nhặt giấy rác vào thùng rác. 7 Trẻ biết tự đi vào lớp không cần bố mẹ bế, 30 24 80 % 6 20 % biết chào hỏi cô giáo 8 Trẻ biết giúp đỡ người khác khi cần thiết 30 17 56 % 13 44 % 9 Trẻ tự làm không cần cô nhắc nhở 30 12 40 % 18 60 % Từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên, tôi đã đề ra một số biện pháp hợp lý, khả thi hơn để nâng cao việc rèn tính tự lập cho trẻ như sau: 2. Biện pháp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tính tự lập, tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B1 trong trường mầm non Trung Sơn – Việt Yên. 2.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục kĩ năng tự lập, tự phục vụ cho trẻ 2.1.1. Nội dung biện pháp + Khảo sát tính tự lập của trẻ. + Xây dựng kế hoạch kỹ năng theo tháng. Để từ đó cô lựa chọn những kỹ năng phù hợp nhất cho trẻ 2.1.2. Cách thức quá trình áp dụng biện pháp Tôi không ngừng học tập, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ trong công tác nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt là cung cấp thêm kiến thức cho bản thân trong tổ chức các hoạt động nhằm rèn tính tự lập cho trẻ, giúp trẻ hứng thú, thoải mái, vui vẻ tích cực hoạt động. Tìm hiểu qua sách, báo, qua mạng Internet.....các phương pháp giáo dục tính tự lập phù hợp cho trẻ mẫu giáo. Trong quá trình tìm hiểu tôi luôn ghi chép cẩn thận phương thức thực hiện cũng như những điều cần lưu ý trong quá trình thực hiện hoạt động đó. Tôi luôn trao đổi học hỏi bạn bè đồng nghiệp thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, họp hội đồng sư phạm, thao giảng......để tìm ra những kỹ năng phù hợp với trẻ mẫu giáo. Sau khi thống kê, phân loại từng hoạt động theo từng mức độ từ dễ đến khó để thuận lợi cho việc áp dụng vào từng thời điểm khác nhau trong năm học. Tôi đã xây dựng kế hoạch kỹ năng theo tháng và cụ thể như sau: Kế hoạch giáo dục kĩ năng tự lập, tự phục vụ cho trẻ lớp mẫu giáo 4-5 Tuổi: Tháng Kĩ năng Tháng 9 - Biết lấy và cất đồ dùng cá nhân khi đến lớp và ra về. - Biết tự đi lấy nước uống và cất cốc đúng nơi quy định. Tháng 10 - Biết tự chào hỏi người lớn - Biết tháo giầy, dép và để dép đúng nơi quy định - Biết tự đi vệ sinh khi có nhu cầu Tháng 11 - Biết rửa tay trước khi ăn có sự hướng dẫn của cô - Biết tự lấy,gấp chăn của mình khi ngủ dậy - Biết cất, xếp đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định. Tháng 12 - Biết tự cầm thìa xúc ăn và cất bát sau khi ăn xong. - Biết bỏ rác đúng nơi quy định - Biết nhặt lá, nhổ cỏ chăm sóc cây, rau. Tháng 1 - Biết tự rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và khi tay bẩn bằng xà phòng - Biết tự xúc miệng nước muối sau khi ăn Tháng 2 - Biết giúp đỡ người khác khi được yêu cầu - Biết cởi, mặc quần áo Tháng 3 - Biết kêu gọi sự giúp đỡ của người khác khi cần - Trẻ tự tin làm một số công việc 2.1.3. Kết quả khi thực hiện giải pháp Giao công việc vừa sức nên trẻ tiếp thu nhanh, trẻ đã tự phục vụ cho bản thân những công việc đơn giản .Việc xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng giúp tôi trong khi rèn trẻ không bị chồng chéo công việc. 2.2. Biện pháp 2: Lồng ghép giáo dục kỹ năng tự lập, tự phục vụ cho trẻ vào mọi hoạt động trong ngày. 2.2.1. Nội dung Tạo cơ hội cho trẻ được tham gia các hoạt động nhằm giúp trẻ thể hiện bản thân, tự tin, mạnh dạn hơn bằng cách lồng ghép giáo dục tính tự lập vào các hoạt động trong ngày của trẻ ở trường mầm non dưới nhiều hình thức khác nhau: + Thông qua các hoạt động học +Thông qua các hoạt động khác + Giáo dục cho trẻ tính tự lập, tự phục vụ thông qua hoạt động trải nghiệm, lao động vệ sinh. 2.2.2. Cách thức quá trình áp dụng biện pháp Đối với trẻ mẫu giáo, mỗi hoạt động đều có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần của trẻ. Vì vậy, việc lồng ghép giáo dục tính tự lập vào các hoạt động một cách hợp lý, khoa học sẽ giúp cho trẻ lĩnh hội tốt những kiến thức, kỹ năng một cách tốt nhất, giúp trẻ thêm mạnh dạn tự tin, có tinh thần đoàn kết, thân ái với bạn bè và có tinh thần tập thể cao. a. Thông qua hoạt động đón - trả trẻ Khi trẻ mới đến lớp cô hướng dẫn trẻ cất khẩu trang, mũ vào balo của trẻ, rồi cất balo vào tủ cá nhân, khi ra về cô nhắc nhở kiểm tra trẻ lấy đồ của mình, cho trẻ thực hiện hằng ngày cho trẻ thực hiện thành thạo, và không cần sự giúp đỡ của người lớn. Hình ảnh trẻ tự cất balo b. Thông qua hoạt động học Cô sẽ chuẩn bị sẵn đồ dùng cho trẻ ở giá để đồ, sau đó cho trẻ tự lấy đồ dùng về bàn của mình, khi kết thúc giờ học cho trẻ cất dọn đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy định, gọn gàng ngăn nắp, tự lấy và cất đồ dùng như vậy trẻ có tính chủ động, tích cực trong giờ học hơn. Hình ảnh trẻ tự cất đồ chơi sau khi chơi Ví dụ: Trẻ biết tự lấy sách và đồ dùng về chỗ của mình. Sau khi kết thúc giờ hoạt động góc cô cho trẻ cất đồ dùng, đồ chơi của từng góc. Hình ảnh trẻ tự lấy và cất đồ dùng học tập Ví dụ: Sau khi kết thúc giờ hoạt động tôi luôn khuyến khích động viên trẻ giúp cô theo khả năng của mình và cho trẻ chọn công việc phù hợp với trẻ. Có trẻ tự mặc quần áo, lúc thì cất ghế, trẻ cất sách, trẻ cất bút Hình ảnh trẻ tự mặc áo c. Thông qua hoạt động ngoài trời - Tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động ngoài trời như: nhặt lá dụng ,nhổ cỏ, nhặt rác quanh sân trường bỏ vào thùng rác cho trẻ làm theo nhóm, mỗi nhóm làm công việc khác nhau, trẻ gặp khó khăn cô cùng làm với trẻ, nói cho trẻ về ý nghĩa trẻ đang làm, sau đó khen ngợi trẻ để trẻ hứng thú tự tin, năng động hơn Hình ảnh trẻ chăm sóc cây Hình ảnh trẻ nhổ cỏ chăm sóc vườn rau Hình ảnh trẻ nhặt rác, lá trong sân trường d. Thông qua hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh * Giờ ăn, ngủ Đây là hoạt động hình thành nề nếp, ý thức tự phục vụ, cho trẻ trải nghiệm, trẻ tự làm những công việc như tự xúc ăn, nhặt cơm rơi vào đĩa và tự cất bát sau khi ăn xong, tự lấy cốc uống nước.Trước khi ngủ cho trẻ tự lấy gối, chăn của mình về chỗ ngủ, sau khi ngủ dậy trẻ biết tự gấp chăn và cất chăn vào tủ. Hình ảnh trẻ tự xúc cơm