Một số biện pháp giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi - Phạm Thị Ngọc

PHẦN I PHẦN MỞ ĐẦU I. Lý do chọn đề tài. Bác Hồ kính yêu đã nói : “ Vì lợi ích mười năm trồng cây Vì lợi ích trăm năm trồng người ” Giáo dục Mầm Non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc dân, chiếm vị trí quan trọng trong ngành giáo dục, Giáo dục Mầm non có nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách con người. Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc, việc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm mỗi gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Chúng ta đang sống trong một môi trường mà chính chúng ta sẽ quyết định sự tồn tại của nó. Theo Điều 1, Luật Bảo vệ môi trường của Việt nam,” Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên”. Nếu không xét tới tài nguyên thiên nhiên mà chỉ bao gồm những nhân tố tự nhiên và xã hội trực tiếp liên quan tới chất lượng cuộc sống con người như môi trường của các bé lứa tuổi Mầm non gồm có cô giáo, lớp học, sân chơi, vườn trường, nhân tố thiên nhiên hay gia đình, làng xóm phố phường những qui định không thành văn, đôi khi chỉ truyền miệng nhưng vẫn được thi hành với những nội qui quy định. Đặc biệt, nhân tố thiên nhiên như ánh sáng, mặt trời, động vật, thực vật, đất, nước ít nhiều tác động của con người, bởi đó là môi trường tự nhiên các bé và chúng ta đang sống. Môi trường tự nhiên cho chúng ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cây, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ và là nơi chứa đựng, đồng hóa các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú. Vì vậy, ngay từ bây giờ chúng ta hãy hướng cho thế hệ Mầm non tới môt môi trườn trong sạch, hãy làm gì để bảo vệ môi trường. Đó cũng là đề tài để tất cả chúng ta hành động vì thế hệ tương lai. Có một điều, dường như chúng ta cũng chỉ quan niệm dạy kiến thức chứ chưa chú trọng dạy thái độ đối với môi trường. Là một giáo viên Mầm non, tôi đã chủ động tiếp cận với thực tế, hiểu được thực tại và biết được môi trường của chúng ta đang bị ô nhiễm đến mức báo động. Ô nhiễm không khí do việc xả khói bụi và các chất hóa học vào bầu không khí. Ô nhiễm đất xảy ra khi đất bị ô nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượng vượt quá giới hạn thông thường) do các hoạt động chủ động của con người như khai thác, sản xuất, tiêu dùng xả ra các chất ô nhiễm. Ô nhiễm nước khi nước chảy qua rác thải sinh hoạt, nước rác công nghiệp, các chất ô nhiễm trên mặt đất rồi thấm xuống nước ngầm .Ô nhiễm ánh sáng khi con người sử dụng các thiết bị chiếu sáng lãng phí ảnh hưởng lớn đến môi trường cũng như ảnh hưởng tới sinh hoạt của con người, tới quá trình phát triển của động thực vật. Ô nhiễm phóng xạ ô nhiễm tiếng ồn Sự ô nhiễm đang ngày càng ảnh hưởng tới sức khỏe con người, có thể gây trầm cảm, mất ngủ, ung thư, có thể giết chết nhiều cơ thể sống trong đó có con người. Đối với hệ sinh thái có biến đổi: Mưa axit , hiệu ứng nhà kính vì vậy còn rất nhiều điều cần trang bị cho trẻ để bảo vệ môi trường và Giáo dục Mầm Non đóng vai trò quan trọng đó là trang bị cho thế hệ tương lai của đất nước một phong cách sống thân thiện với môi trường để có một tương lai tươi sáng. Độ tuổi 5-6 tuổi là một mốc rất quan trọng cho việc hình thành và phát triển hành vi thân thiện với môi trường. Trẻ ở lứa tuổi đã có hiểu biết về môi trường, nhưng bên cạnh đó việc xả rác bừa bãi, vệ sinh không đúng nơi qui định, chưa biết bảo quản đồ dùng, đồ chơi, chưa tiết kiệm năng lượng. Chưa được thấy người lớn làm gương .Trẻ có thể có ý thức nhưng lại không thường xuyên, liên tục, đôi khi bắt chước người lớn Phương pháp giáo dục trẻ hành động vì môi trường là một cách giáo dục dựa trên trò chơi, những tình huống, quan sát, thực hành thực tế, giáo dục trực quan trên những thiết bị hiện đại và những bài học về ý thức Bảo vệ môi trường được khái quát bằng hình ảnh, ngôn từ, hành động, để trẻ dễ tiếp thu. Giáo viên đóng vai trò là người hỗ trợ giúp trẻ phát huy khả năng của mình từ đó phát triển những ứng xử tích cực và ý thức cao về Bảo vệ môi trường, giúp trẻ hoàn thiện lối sống văn minh, nâng cao chất lượng cuộc sống. Thực hiện nội dung Bảo vệ môi trường trong trường Mầm non đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức về môi trường, nắm được mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục và làm gương cho trẻ Giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường Mầm non là lồng ghép các nội dung giáo dục giáo dục Bảo vệ môi trường đan cài vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ trong ngày như: cho trẻ khám phá môi trường nước sinh hoạt, công trình vệ sinh, rác thải sinh hoạt, kho chứa đồ, cây cối, bụi xây dựng, thiên nhiên xung quanh mình. Đặc biệt cho trẻ khám phá môi trường qua giờ hoạt động góc, qua giờ hoạt động vui chơi. Song trên thực tế. không phải người giáo viên nào cũng nắm rõ nội dung, phương pháp, biết cách lồng ghép phù hợp giáo dục Bảo vệ môi trường vào các nội dung giáo dục hàng ngày. Hơn nữa, trẻ em ngày nay rất hiếu động và được cưng chiều nhiều hơn nên việc trẻ tự ý hành động theo ý muốn của mình đối với Môi trường xung quanh cũng sẽ là những hạn chế trong việc hướng tới trẻ có những hành vi văn minh Bảo vệ môi trường. Chính vì vậy, mục đích của giáo dục Mầm non là xây dựng một hệ thống kiến thức nhằm hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên về ý thức bảo vệ môi trường: sử dụng năng lượng tiết kiệm, hạn chế rác thải, vứt rác đúng nơi qui định, giảm thiểu ô nhiễm, sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường, trồng nhiều cây xanh làm gương cho những người xung quanh Giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ là một vấn đề tương đối lớn, với thời gian có hạn bước đầu tôi nghiên cứu một vấn đề cụ thể là: “ Một số biện pháp giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi ” tại khu Dần trường mầm non Hữu Sản - Huyện Sơn Động - Tỉnh Bắc giang. II. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu. 1. Phạm vi nghiên cứu: Việc tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường tại khu Dần Trường Mầm non Hữu Sản- Sơn Động- Bắc Giang. * Thời gian nghiên cứu: Tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này từ tháng 01/2021 và hoàn thành tháng 5/2021. 2. Đối tượng nghiên cứu: - Một số biện pháp giáo dục trẻ Bảo vệ môi trường được áp dụng cho đối tượng nghiên cứu là trẻ từ 4-5 tuổi tại khu Dần trường Mầm non Hữu Sản - Sơn Động - Bắc Giang. Với tổng số trẻ là: 29 (cháu) Trong đó: + Trẻ nam: 14 (cháu) + Trẻ nữ: 15 (cháu) 100% trẻ trong lớp đều là con em dân tộc. III. Mục đích nghiên cứu. - Để thực hiên tốt một sồ biên pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi mục đích của tôi là: + Tìm hiểu thực trạng của việc bảo vệ môi trường ở trẻ 4-5 tuổi khu Dần trường Mầm non Hữu Sản - Huyện Sơn Động - Tỉnh Bắc Giang + Tìm hiểu cơ sở lý luận về một số biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cho trẻ 4- 5 tuổi thông qua nghiên cứu tài liệu, chuyên đề liên quan đến môi trường. + Hệ thống hóa một số kinh nghiệm về biện pháp bảo vệ môi trường của chị em đồng nghiệp đồng thời đề xuất một số biện pháp có tính khả thi để trẻ hứng thú trong việc bảo vệ môi trường tại khu Dần trường Mầm non Hữu Sản - Huyện Sơn Động nói riêng và trẻ Mẫu giáo nói chung. IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu. Tìm ra những biện pháp tốt nhất để giáo dục trẻ Bảo vệ môi trường: - Việc tổ chức các hoạt động giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi là một yếu tố vô cùng quan trọng đối với sự phát triển nhận thức, tình cảm kỹ năng xã hội và thẩm mĩ cũng như phát triển toàn diện của trẻ em. Dựa trên đặc điểm tâm sinh lí của trẻ: “ Học mà chơi- chơi mà học” việc tổ chức giáo dục trẻ Bảo vệ môi trường, giúp trẻ hình thành nhân cách và phát triển kỹ năng sống. Do đó giáo viên phải biết cách lựa chọn các biện pháp phù hợp và vận dụng các biện pháp đó có hiệu quả. - Những bất cập: Trong thực tế giáo viên đã thường xuyên phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục Bảo vệ Môi trường cho trẻ, tuy nhiên hiệu quả chưa cao do thái độ của người lớn chưa là những tấm gương sáng cho các con noi theo. - Phụ huynh còn chiều chuộng trẻ, chưa đưa trẻ vào nề nếp để có những hành vi Bảo vệ Môi trường ngay từ trong gia đình. - Nguyên nhân: Công tác bồi dưỡng cho giáo viên để có biện pháp tuyên truyền về “Một số biện pháp giáo dục Bảo vệ môi trường trẻ 4-5 tuổi ” của nhà trường còn hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu của giáo dục mầm non. Chưa khai thác được tối đa được năng lực của giáo viên, nhiều giáo viên lười tuyên truyền tới phụ huynh. Vì vậy có những ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường ở nhà trường cững như ở gia đình. - Qua những nguyên nhận trên bản thân tôi thấy cần đánh giá thực trạng và tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất nhằm nâng cao chất lượng việc thực hiện “ Một số biện pháp giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi” cho giáo viên ở trường Mầm non Hữu Sản nói riêng và của giáo viên mầm non nói chung. Để tổ chức tốt hoạt động cũng như lồng ghép các biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường. PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI I. Cơ sở lý luận của đề tài: Ngày nay, khi xã hội càng phát triển, lối sống con người càng hiện đại thì việc xây dựng nếp sống văn minh thân thiện với môi trường và giáo dục trẻ hành động vì môi trường xanh- sạch- đẹp càng trở nên cấp thiết và quan trọng hơn bao giờ hết. Nếp sống văn minh là tuân thủ những qui định của Luật bảo vệ Môi trường, sức ảnh hưởng lẫn nhau và sâu rộng của hành vi, giữ gìn vệ sinh, bảo quản đồ dùng đồ chơi, trang phục cá nhân Trên thực tế nếp sống văn minh thân thiện với môi trường hình thành và có liên quan chặt chẽ với nhau. Tuy nhiên ở đây, nhận thức được tầm quan trọng của các hành vi, nhìn thấy lợi ích và nhu cầu, mối quan tâm và sự thỏa mãn của con người, nếp sống văn minh vẫn và sẽ rất quan trọng, là một trong những vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ môi trường, đặc biệt là đối với lứa tuổi Mầm non. Với vai trò của giáo dục, sự hỗ trợ của cha mẹ, trong những năm tháng đầu đời thông qua các hoạt động vui chơi sẽ giúp trẻ phát triển trí tuệ, hình thành những cảm xúc tích cực. Điều này tạo cho trẻ kỹ năng phân tích đến kỹ năng hành động vì môi trường. Nội dung giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường Mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về: Khái niệm môi trường; Ô nhiễm môi trường; Giáo dục bảo vệ môi trường. Chương trình giáo dục Mầm non được thiết kế theo hướng tích hợp thông qua các chủ đề giáo dục đã tạo được ưu thế cho việc đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào chương trình chăm sóc giáo dục trẻ hàng ngày. Môi trường và tài nguyên thiên nhiên nước ta hiện nay ngày càng bị suy thoái. Muốn bảo vệ môi trường và phát triển bền vững chúng ta phải có nhận thức đúng đắn và biết cách bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường. - Với lớp mẫu giáo lớn 4-5 tuổi khu Dần do tôi phụ trách có tổng số 29 cháu, nhưng sự nhận thức của các cháu trong việc bảo vệ môi trường vẫn còn mơ hồ. Đa số các cháu vẫn chưa có ý thức bảo vệ môi trường vẫn còn vứt giác bừa bãi. Đứng trước yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra của năm học, ngoài việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục trẻ trong các hoạt động học, bản thân tôi suy nghĩ làm thế nào giúp trẻ hiểu và biết bảo vệ môi trường: + Biết chăm sóc bảo vệ cây. + Biết giữ gìn vệ sinh trật tự nơi công cộng. + Không vứt rác ra ngoài đường biết thu gom rác. + Phân biệt hành động đúng, hành động sai đối với môi trường. + Nhắc nhở người lớn tiết kiệm. + Khi chơi xong biết cất dọn đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định. + Biết sử dụng và tiết kiệm nước và năng lượng. - Xuất phát từ cơ sở trên tôi nghĩ mình phải cố gắng đưa trẻ vào nề nếp, giúp trẻ hiểu được hành vi, ý thức và trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường. Nhận thức được điều này, là một giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc, giáo dục và nuôi dưỡng các cháu, tôi quyết định chọn đề tài: “ Một số biện pháp giáo dục Bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi ” làm sáng kiến kinh nghiệm cho năm học 2021 - 2022, tại chính nhóm lớp tôi giảng dạy: lớp 4-5 tuổi khu Dần Trường Mầm non Hữu Sản. II. Thực trạng của vấn đề: Sau khi đưa các biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi vào nghiên cứu tôi gặp phải một số thuận lợi và khó khăn sau: 1. Thuận lợi: - Đối với trẻ + Trẻ đi học đều chuyên cần 98 – 100%. + Một 100% trẻ ăn bán trú tại lớp. + Trẻ lắng nghe và hứng thú khi nghe cô nói về việc bảo vệ môi trường. - Đối với nhà trường. Việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ chẳng bao giờ là sớm, vì vậy với trách nhiệm của một nhà giáo dục, trong những năm qua cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường đã được đầu tư xây dụng, sửa chữa và nâng cấp để đáp ứng nhu cầu giáo dục và nghiên cứu làm phong phú thêm hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ đặc biệt với chuyên đề giáo dục Bảo vệ môi trường . - Đối với giáo viên. Với môi trường làm việc hăng say và tâm huyết với trẻ, tất cả các giáo viên đều cố gắng hết mình để truyền tải những kiến thức, kỹ năng để giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong mọi hoạt động ở trường với hình thức lồng ghép, tích hợp phong phú. 2. Khó khăn: - Đối với trẻ: + Mặc dù là trẻ mẫu giáo lớn đã có ý thức nề nếp học tập, song trẻ còn bỡ ngỡ và làm theo những điều trẻ muốn nên việc hình thành nếp sống văn minh môi trường phải trải qua quá trình thường xuyên và lâu dài. + Trẻ chưa có kiến thức sâu về môi trường, vì vậy mà việc tiếp thu những kỹ năng, hành động mờ nhạt, tính tích cực không được phát huy, trẻ nọ bị ảnh hưởng bởi trẻ kia trong môi trường sinh hoạt nên việc hình thành ý thức bảo vệ môi trường ngay từ đầu gặp rất nhiều khó khăn. + Trẻ chưa tập trung chú ý vào các hoạt động khám phá Môi trường nên trẻ ít có cơ hội trải nghiệm, từ đó chưa khắc sâu vấn đề, giải quyết những thắc mắc và dự đoán những điều xảy ra. - Đối với nhà trường: + Bên cạnh đồ dùng được nhà trường nâng cấp và trang bị, về chất lượng đồ dùng còn hạn chế + Phòng học của trẻ quá trật chội nên khi trẻ sử dụng đồ dùng dễ bị nhâm lẫn. - Đối với giáo viên: + Việc sử dụng câu hỏi gợi mở để kích thích sự tìm tòi sáng tạo còn chưa thường xuyên, áp dụng công nghệ thông tin còn hạn chế dẫn đến kết quả giáo dục chưa cao. + Giáo viên đã thường xuyên phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục Bảo vệ Môi trường cho trẻ, tuy nhiên hiệu quả chưa cao do thái độ của người lớn chưa là những tấm gương sáng cho các con noi theo. + Chưa có các hình thức tuyên truyền với cha mẹ, với các bé bằng những hình ảnh dễ hiểu về bảo vệ Môi trường. Đặc biệt chưa đề cao vai trò là một tấm gương. - Đối với phụ huynh: + Còn chiều chuộng trẻ, chưa đưa trẻ vào nề nếp để có những hành vi Bảo vệ Môi trường ngay từ trong gia đình. + Người lớn, cha mẹ, người thân chưa là tấm gương trong việc bảo vệ môi trường, chưa nhấn mạnh để trẻ lưu ý quân tâm nhiều hơn đến môi trường sáng cho trẻ noi theo. 3. Kết quả khảo sát trẻ Để nắm được kỹ năng cũng như khả năng bảo vệ môi trường của trẻ ngay từ đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ trước khi áp dụng biện pháp mới trong giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cụ thể như sau: Bảng khảo sát giai đoạn đầu về đặc điểm của trẻ Thời gian khảo sát: Tháng 01/ 2021 BẢNG KHẢO SÁT TRẺ TRƯỚC KHI THỰC HIỆN BIỆN PHÁP MỚI * Số trẻ : 29 cháu KẾT QUẢ TT NỘI DUNG Tỷ lệ Chưa Tỷ lệ Đạt % đạt % 1 Biết chăm sóc bảo vệ cây 16/29 55,2 13/29 44,8 2 Biết giữ gìn vệ sinh trật tự nơi công cộng 16/29 55,2 13/29 44,8 Biết cất dọn đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy 3 15/29 51,7 14 48,3 định 4 Không vứt giác ra đường biết thu gom giác 13/29 44,8 16/29 55,2 Biết phân biệt hành động đúng, sai đối với 5 15/29 51,7 14 48,3 môi trường 6 Biết nhắc nhở người lớn tiết kiệm 13/29 44,8 16/29 55,2 7 Biết lợi ích tác hại của nắng, mưa, gió 16/29 55,2 13/29 44,8 Từ kết quả như trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ: - Biện pháp giúp trẻ có những kỹ năng, hành động đúng trong bảo vệ môi trường. - Biện pháp nào giúp phát triển nhận thức đúng về việc bảo vệ mội trường . - Làm cách nào để hình thành xúc cảm, tình cảm tích cực và kinh nghiệm cũng như kỹ năng sống cho trẻ và trẻ mong muốn bảo vệ gìn giữ môi trường. Dựa vào vốn kiến thức đã học và được bồi dưỡng chuyên môn, tôi đã tìm ra một số biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường đạt hiệu quả cao hơn như sau: III. Các biện pháp thực hiện * Biện pháp 1: Công tác tự học tự bồi dưỡng: - Tôi không ngừng tìm tòi và học hỏi khinh nghiệm từ thực tiễn bản thân, từ sách báo và cùng với đồng nghiệp bàn bạc thảo luận về những vấn đề cụ thể sau: + Mục tiêu xây dựng và giáo dục Bảo vệ Môi trường đối với trẻ mầm non. + Vai trò của môi trường đối với sự phát triển của trẻ thơ. + Nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục Bảo vệ Môi trường cho trẻ mầm non. + Xây dựng môi trường giáo dục đáp ứng với nhu cầu vui chơi học tập của trẻ mầm non. + Lên kế hoạch cho trẻ khám phá, thực hành, trải nghiệm. + Cách thức đưa nội dung giáo dục Bảo vệ Môi trường cho trẻ lồng ghép vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ trong ngày. + Cách chơi một số trò chơi. Để đạt được mục tiêu đề ra, tôi đã nghiên cứu và sưu tầm rất nhiều tài liệu về Bảo vệ Môi trường. Qua đó giúp tôi tự tin truyền đạt cho trẻ những kiến thức Bảo vệ Môi trường một cách hiệu quả. * Tóm lại: Việc bồi dưỡng nhận thức cho giáo viên về tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường là vô cùng cần thiết, vì khi giáo viên nhận thức và hiểu nhiệm vụ từ đó sẽ quan tâm đi sâu giáo dục trẻ bảo vệ môi trường. * Biện pháp 2: Họp phụ huynh học sinh, trao đổi - tuyên truyền về nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi: Phụ huynh là nguồn động viên khích lệ và luôn sát cánh bên nhà trường bởi vì không những phụ huynh rèn nề nếp cho trẻ của mình mà còn tuyên truyền cho các bậc phụ huynh khác cùng ý thức để bảo vệ môi trường và nhiệt tình ủng hộ các phong trào của trường lớp. Cô giáo cần tuyên truyền với phụ huynh về sự ô nhiễm môi trường của địa phương hiện nay bằng cách: + Trưng bày các góc chơi, sản phẩm của trẻ để giới thiệu với phụ huynh. + Qua buổi đón trả trẻ nhắc nhở phụ huynh thường xuyên giáo dục trẻ bảo vệ môi trường. Nhắc nhở phụ huynh để xe đúng khu vực cho phép. + Kết hợp với phụ huynh xây dựng môi trường thân thiện trong và ngoài lớp để tạo môi trường sạch đẹp từ đó sẽ tạo cho trẻ ý thức bảo vệ môi trường bằng cách chăm sóc cây hoa cây cảnh. Hình ảnh: GV kết hợp phụ huynh lao động tạo môi trường ngoài sạch đẹp. - Lồng vào các buổi họp phụ huynh trao đổi về tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường. Tuyên truyền phụ huynh rèn nề nếp cho trẻ ở nhà như nhắc trẻ biết chào hỏi người lớn, mời bố mẹ ăn cơm, ăn cơm xong biết lấy tăm, lấy nước, gấp quần áo để vào tủ của mình, cùng bố mẹ tham gia chăm sóc bảo vệ cây trong gia đình, giữ gìn vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, tích cực diệt ruồi, muỗi... - Tuyên truyền bằng góc tranh ảnh ngoài cửa lớp học về các khu ô nhiễm môi trường, khu rác thải chưa được xử lý, những cánh đồng lạm dụng thuốc trừ sâu, trừ cỏ Tôi lên kế hoạch với phụ huynh và kết hợp với nhà trường tổ chức họp phụ huynh theo quý. Qua đó trao đổi thông tin và tình hình cụ thể của trường, của lớp và của trẻ. Trong các buổi họp phụ huynh này tôi nhấn mạnh và thảo luận tình hình phát triển hành vi Bảo vệ Môi trường của con trẻ. “ Những gì sách dạy chúng ta cũng giống như lửa. Chúng ta lấy nó từ nhà hàng xóm, thắp nó trong nhà ta, đem nó truyền cho người khác, và nó trở thành tài sản của tất cả mọi người” (Voltaire). Chúng ta hãy cùng nhau chia sẻ những kinh nghiệm hay trong giáo dục để ngọn lửa tri thức, ngọn lửa nhiệt huyết đối với giáo dục luôn cháy sáng. Qua đó, tháo gỡ được những khó khăn và có những biện pháp giáo dục phù hợp và gần gũi hơn với trẻ, giúp các bậc phụ huynh hướng tới mục tiêu chung là hoàn thiện nếp sống văn minh của trẻ theo chuẩn mực chung và hiệu quả. * Tóm lại: Việc phối kết hợp với cha mẹ học sinh về giáo dục trẻ bảo vệ môi trường là rất cần thiết: Vì qua trao đổi thông tin hai chiều giáo viên và gia đình trẻ cùng ý thức bảo vệ môi trường và là những tấm gương cho trẻ. * Biện pháp 3: Xây dựng môi trường gần gũi, mọi lúc mọi nơi: - Cô và trẻ thường xuyên nói chuyện được chuyện trò, kể chuyện với nhau về môi trường trong suốt quá trình hoạt động ở trường. Cô tạo sự gần gũi cho trẻ đẻ trẻ cảm giác cô là một một người bạn lớn sẵn sàng chia sẻ mọi thắc mắc cũng như tháo gỡ mọi khó khăn khi trẻ gặp phải. Trẻ sẽ thoải mái trong tiếp thu và phát huy được tính tự giác trong hoạt động. - Lớp học được trang trí bằng những hình ảnh sống động về cảnh đẹp hùng vĩ của thiên nhiên, con người với động vật, với các hiện tượng xung quanh - Xây dựng kịch bản ô nhiễm môi trường để trẻ xử lý một cách linh hoạt mà không bị phụ thuộc. - Cho trẻ thường xuyên được trò chuyện mỗi buổi sáng về chủ đề, lồng ghép với môi trường đất, nước, không khí, thời tiết, sức khỏe, lớp học, sân trường, đường phố để trẻ cảm nhận được sự biến đổi của môi trường xung quanh qua đó thấy được kết quả tích cực hay tiêu cực của môi trường khi bị tác động của bàn tay con người. - Trẻ thường xuyên được nói ra suy nghĩ, biết lắng nghe và phân biệt được đúng sai. Thường xuyên được hành động vì môi trường. - Bản thân tôi vừa là giáo viên vừa kiêm nhiệm Bi thư chi đoàn thanh niên nên các hoạt động của đoàn tôi cũng đã kết hợp với Đoàn xã thực hiện tuyên truyền với bà con nhân dân, phụ huynh học sinh cùng chung tay bảo vệ môi trường thông qua những hoạt động tuyên truyền bằng tờ rời, hay đến gia đình vận động thu gom rác thải, mỗi gia đình xây dựng một nhà chữa rác thải sinh hoạt tránh tình trạng vất rác bừa bãi, ngoài ra tôi còn tham gia vẽ tranh tuyên truyền bảo vệ môi trường tời phụ huynh học sinh tại cổng trường nơi tôi công tác. Hình ảnh: Hoạt động vẽ tranh tuyên truyền bảo vệ môi trường. * Tóm lại : Việc đầu tư cho trẻ và xây dựng môi trường giáo dục với đồ chơi phù hợp và an toàn cho trẻ là rất cần thiết, những khu vui chơi này giúp trẻ hoạt động ngoài trời thoải mái, hứng thú, trẻ được gần thiên nhiên, cây cảnh, từ đó giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường. * Biện pháp 4: Triển khai giáo dục Bảo vệ Môi trường thông qua các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ: Với chương trình giáo dục mầm non mới trẻ đã phát huy được tính tích cực, đặc biệt là phản ứng nhanh hơn với các tình huống. Tuy nhiên tôi cũng không đạt ra yêu cầu quá cao là trong mọi hoạt động có thể lồng ghép được giáo dục bảo vệ môi trường mà tôi đặc biệt chú trọng trong các giờ hoạt động ngoài trời và các lĩnh vực phát triển. - Tích hợp nội dung giáo dục Bảo vệ Môi trường vào các chủ đề: Với mỗi chủ đề tôi lại đưa ra hình thức khác nhau để tích hợp giáo dục Bảo vệ Môi trường cho trẻ, căn cứ vào tình hình phát triển nhận thức của trẻ ở từng giai đoạn. VD: Đối với chủ đề bản thân Nội dung tích hợp cụ thể là: + Tìm hiểu về sức khỏe con người và một số nguyên nhân gây bệnh ung thư, bệnh ngoài da, bệnh hô hấp, bệnh suy dinh dưỡng... mà tác nhân là môi trường. + Cách vệ sinh cơ thể khi mắc bệnh truyền nhiễm. VD: Đối với chủ đề gia đình Nội dung tích hợp cụ thể là: + Tìm hiểu về cách sinh hoạt của gia đình: cách bảo toàn đồ dùng, cách tiêu dùng mua sắm, vệ sinh trong gia đình có ảnh hưởng tới môi trường. + Tìm hiểu nghề nghiệp của từng thành viên trong gia đình để tìm ra sức ảnh hưởng gia đình với trẻ từ đó có sự giáo dục cụ thể, thiết thực hơn về lối sống thân thiện với môi trường. + Tìm hiểu đồ dùng sử dụng bằng điện trong gia đình bé: Bóng điện để thắp sáng, quạt, ti vi, đài, tủ lạnh Cô giáo dục trẻ kỹ năng sử dụng đồ dùng bằng điện đúng cách vừa tiết kiệm lại bảo quản được đồ dùng tránh được các vấn đề cháy nổ nguy hiểm khác. Cô đưa ra các tình huống nhằm lồng ghép nội dung “ Sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả” như: khi đi ra khỏi phòng các con phải làm gì?... VD: Đối với chủ đề thế giới động vật và thực vật Nội dung tính hợp là: + Tìm hiểu về các động vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt trủng, nguyên nhân. + Tìm hiểu hệ sinh thái, hậu quả của việc mất cân bằng hệ sinh thái. + Thái độ tình cảm của con người với động vật, thực vật đưa ra kế hoạch hành động để bảo vệ các loài động vật. + Thông qua chủ điểm giáo dục trẻ yêu quý các loài động vật, không ăn thịt các loài động vật quý hiếm để bảo tồn cân bằng hệ sinh thái. Không chặt cây, phá rừng Dù tích hợp vào chủ đề nào thì cũng đều phải lưu ý tới hiệu quả giáo dục tính hợp Bảo vệ Môi trường một cách linh hoạt, đúng trọng tâm gây được sự chú ý cho trẻ. Tích hợp nội dung giáo dục Bảo vệ Môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động học tập. Việc tích hợp nội dung giáo dục là rất cần thiết thông qua các hoạt động khám phá khoa học, hoạt động âm nhạc, hoạt động làm quen với văn học, tạo hình Sau đây là một số hình thức tính hợp giáo dục Bảo vệ Môi trường cho trẻ trong các hoạt động có chủ đích. VD: Giờ hoạt động âm nhạc : “ Em yêu cây xanh” lồng ghép giáo dục bảo vệ cây xanh bảo vệ môi trường: Hình ảnh: hoạt động âm nhạc có lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường + Tình cảm của con người với cây xanh còn được thể hiện qua những lời ca với giai điệu thiết tha tình cảm đi sâu vào lòng người. + Chúng ta hãy trồng nhiều cây xanh quanh mình. Cây xanh mang lại bầu không khí trong lành để chúng ta hít thở, giúp hạn chế không khí ô nhiễm khói bụi . Nếu không có cây xanh chúng ta sẽ không có oxi để thở, chúng ta sẽ chết. Vậy hành vi chặt cây, phá rừng chính là hành vi phạm tội. Chúng ta hãy yêu cây xanh như yêu một món quà quý giá của thiên nhiên trao tặng. VD: Hoạt động khám phá khoa học: *Dạy tiết Khám phá khoa học “ Tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường ”, lồng ghép giáo dục: + Tổ chức cho trẻ quan sát những hình ảnh nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường: do nhà máy xả nước thải ra nguồn nước sạch, do con người vứt rác thải xuống nguồn nước, do con người chặt phá rừng, xảy ra lũ lụt cuốn trôi rác bẩn bừa bãi ra môi trường + Tổ chức cho trẻ quan sát, trò chuyện về các động vật quý hiếm bị tuyệt chủng khi bị ô nhiễm môi trường dẫn đến nguồn nước ô nhiễm gây ảnh hưởng đến sự sống của động vật quý hiếm . + Cho trẻ xem hình ảnh và đưa ra nhận xét một số hành vi đúng sai của con người với môi trường nước, một số hành vi , những điều nên làm để bảo vệ môi trường sống. Hình ảnh: Trẻ hoạt động nhóm tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường =>Trẻ biết một số hiện tượng tự nhiên: Gió, nắng, mưa, hạn hán lũ lụt., trẻ biết tác hại của việc chặt phá rừng. Trẻ biết một số nguyên gây ra ô nhiễm môi trường nước, và tác hại khi môi trường nước bị ô nhiễm. Từ đó sẽ có ý thức bảo vệ môi trường bằng những việc làm vừa sức. * Tóm lại: Với một quá trình giáo dục trẻ Bảo vệ Môi trường thường xuyên và xuyên suốt các chủ đề đã mang lại hiệu quả đáng mừng. Trẻ dần hình thành nếp sống văn minh trong sinh hoạt, có thái độ tích cực lan rộng trong gia đình, cộng đồng về ý thức bảo vệ môi trường. * Biện pháp 5: Tích hợp nội dung Bảo vệ Môi trường trong các trò chơi: Với đặc trưng hiếu động và thích vận động, trẻ rất hứng thú khi tham gia vào các trò chơi. Khi chơi, trẻ có thể học được những kĩ năng hành vi đúng mực và gắn với từng luật chơi cụ thể. Qua đó giúp trẻ rèn luyện tính nguyên tắc trong trò chơi. Trong hành vi bảo vệ môi trường cũng vậy, nó có những nguyên tắc cụ thể mà bản thân trẻ không thể làm sai. Tổ chức nhiều trò chơi cho trẻ trong các giờ học sẽ giúp trẻ tiếp thu kiến thức tốt hơn kiến thức cô giáo truyền đạt. VD: Tôi tổ chức trò chơi “ Phân biệt các loại rác thải” Cô chuẩn bị các loại phế liệu như: hộp sữa bằng nhựa, bằng giấy, trai nước, lon nước, túi nilon, giấy , ống hút, quấn áo bỏ, hộp sữa to bằng sắt, đồ chơi bị hỏng Cô đưa ra cách chơi: lớp được chia làm 4 nhóm, có tên: Nhóm 1: rác thải khó phân hủy Nhóm 3: rác thải tái chế Nhóm 2: rác thải dễ phân hủy Nhóm 4: rác thải không tái chế được. Mỗi nhóm hãy chọn các loại rác thải đúng đặc điểm như tên nhóm mình. (Cô giải thích cho trẻ hiểu ý nghĩa tác dụng của tên ở từng nhóm) Cô đưa ra luật chơi: Nếu nhóm nào lựa chọn sai sẽ bị “môi trường” tác hại mang lại cảm giác khó chịu ngột ngạt. Đội sai phải ngồm chụm lại một nhóm, đội đúng đóng vai trò làm “môi trường” nắm chặt tay nhau đi vòng tròn lúc chụm lại dồn ép nhóm sai, lúc mở ra và kêu “á !” Hình ảnh: Học sinh thu gom và phân loại rác thải. * Tóm lại: Việc xây dựng kế hoạch lồng ghép giáo dục cho trẻ bảo vệ môi trường trong hoạt động hàng ngày là rất cần thiết, vì trẻ qua đó trẻ biết yêu thiên nhiên, biết bảo vệ môi trường sống. * Biện pháp 6: Tổ chức các buổi dạo chơi , tham quan. Trẻ luôn lạ lẫm với những điều mới lạ xung quanh mình. Qua những buổi dạo chơi, dã ngoại đã lưu lại trong ký ức của trẻ và để lại rất nhiều kỷ niệm đẹp, trẻ kể lại cho người thân nghe những điều hôm nay trẻ được tìm hiểu. Điều đó khiến tôi cảm thấy dạo chơi, dã ngoại là điều tuyệt vời đối trẻ, khắc sâu trong tiềm thức của trẻ về ký ức tuổi thơ. Tôi đã thường xuyên tổ chức các buổi dạo chơi, hoạt động ngoài trời, tổ chức dã ngoại, hoạt động cụ thể như sau: