Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua hoạt động học

BIỆN PHÁP Nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ I. Thông tin giáo viên dự thi 1. Họ và tên người dự thi: Trần Thị Xuyên 2. Chức vụ: Giáo viên 3. Đơn vị: Trường mầm non Việt Tiến II.Tên biện pháp : Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua hoạt động học. III. Nội dung 1.Thực trạng * Nêu vấn đề cần giải quyết Để chuẩn bị cho trẻ trở thành những chủ nhân trong tương lai của đất nước có phẩm chất đạo đức, biết cảm nhận, phân biệt được cái hay, cái xấu, cái đẹp... thì ngay từ bây giờ, giáo dục Mầm non phải giúp trẻ hứng thú với việc học và phát triển khả năng suy nghĩ trở thành người năng động, tích cực, chủ động và sáng tạo trong mọi hoạt động và hiểu biết về thế giới xung quanh. Hoạt động học là một trong những giờ sinh hoạt hàng ngày của cô và trẻ ở trường. Qua hoạt động học sẽ giúp trẻ có thêm một số kiến thức mới về sự vật, hiện tượng xung quanh và kỹ năng cần thiết. Cùng với yêu cầu tổ chức cho trẻ hoạt động trong chương trình Chăm sóc - giáo dục Mầm non hiện nay là lấy trẻ làm trung tâm, các cháu phải tự giác phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của mình. Tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ không phải là thuộc tính sẵn có, mà nó là "sản phẩm" của một quá trình giáo dục và nuôi dưỡng trong một môi trường đặc biệt, đó là môi trường Giáo dục Mầm non. Trong quá trình trực tiếp giảng dạy tại lớp, tôi thấy trẻ của lớp tôi còn hiếu động không chịu ngồi yên, hay đùa nghịch, nói tự do không tập trung chú ý, nên tôi nghĩ việc gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động học là rất quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Để tổ chức hoạt động học ngày càng tốt hơn tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi qua hoạt động học”, giúp phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ. *Đánh giá thực trạng -.Thuận lợi Ban giám hiệu luôn tạo điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị đồ dạy học, đặc biệt ưu tiên cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Giáo viên có trình độ chuyên môn, yêu nghề, mến trẻ có kinh nghiệm giảng dạy và có trách nhiệm đối với lớp, với trẻ, nhanh nhẹn, tích cực trong mọi công việc. 2 Tỷ lệ trẻ đi học chuyên cần đạt 98%. Phụ huynh rất nhiệt tình trong công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường, lớp về chăm sóc giáo dục trẻ, cung cấp hỗ trợ nguyên vật liệu, phế liệu để phục vụ giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi cho các cháu hoạt động, quan tâm đến chất lượng học và chơi của con em mình. -.Khó khăn Môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động còn chưa phong phú, còn nặng về hình thức. Trẻ rất hiếu động chưa mạnh dạn, còn nhút nhát chưa tích cực hứng thú tham gia vào trong các hoạt động. Nhận thức của trẻ không đồng đều. Qua quá trình khảo sát học sinh tôi nhận thấy mức độ hứng thú tham gia hoạt động học của trẻ như sau: Bảng 1:Khảo sát mức độ trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động học Trước khi áp dụng Nội dung biện pháp Ghi chú Số trẻ Đạt tỷ lệ Trẻ thường xuyên hứng thú tham gia 3 10% suốt thời gian học Trẻ liên tục hứng thú tham gia học 4 13,3% tập trong khoảng 20 phút Trẻ liên tục hứng thú tham gia học 12 40% tập trong 15 phút đầu Trẻ không hứng thú tham gia 11 36,7% *Nguyên nhân của hạn chế Do đặc điểm tâm lý lứa tuổi mầm non còn hiếu động, hoạt động chủ đạo là hoạt động vui chơi vì vậy khi trẻ tham gia hoạt động học sẽ bị gò bó, không tập trung chú ý. Đồ dùng, đồ chơi đã được đầu tư song chủ yếu là đồ dùng được sản xuất sẵn nên chưa phong phú, đa dạng và mới lạ. 3 2. Các biện pháp đã thực hiện 2.1. Biện pháp 1: Gây hứng thú thông qua việc tạo môi trường tốt nhất cho trẻ hoạt động Khi trang trí môi trường giáo dục theo chủ đề trong lớp, tôi và trẻ cùng trang trí tranh ảnh, đồ dùng, đồ chơi, sản phẩm của trẻ có liên quan đến chủ đề. Nhằm tạo sự mới mẻ, hấp dẫn kích thích trẻ hoạt động. Các góc hoạt động được bố trí phù hợp với diện tích phòng học và được sắp xếp khoa học, tên gọi các góc và việc sắp xếp đồ chơi mỗi góc phù hợp, thân thiện, lôi cuốn sự chú ý của trẻ, khuyến khích trẻ chơi, sử dụng và khám phá. Hình ảnh trẻ chơi ở góc học tập Môi trường học tập của trẻ tôi chuẩn bị phong phú, nhiều loại khác nhau, là loại dễ kiếm, dễ tìm thuận lợi để trẻ có nhiều cơ hội sáng tạo và thể hiện ý tưởng của mình. Ngoài tạo môi trường lớp học cô còn tạo môi trường không khí vui vẻ, thoải mái, đầy tình thương yêu giữa cô và trò đã ảnh hưởng trực tiếp đến tâm tư nguyện vọng của trẻ. Luôn tạo môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nhờ vậy mà trẻ ham muốn đến lớp, thích tham gia hoạt động cùng cô và các bạn. 2.2. Biện pháp 2: Gây hứng thú cho trẻ thông qua đồ dùng, đồ chơi, vật thật. Trẻ 5 tuổi tư duy trực quan hình tượng của trẻ rất phong phú, nên tôi đã sáng tạo làm nhiều loại đồ dùng, đồ chơi bằng những nguyên vật liệu phù với 4 từng nội dung hoạt động để gây hứng thú cho trẻ, giúp trẻ có những ấn tượng tốt về đồ vật, sự vật đó ngay từ đầu hoạt động học. Tôi chuẩn bị cho trẻ các nguyên vật liệu thiên nhiên gần gũi nhất, dễ tìm thấy nhất ở bất cứ nơi đâu: Ví dụ như cúc áo, sỏi, ống hút, vỏ sò, ốc, hến, hột hạt, nắp chai .để trẻ có thể chơi và sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau. Từ đó kích thích trẻ hứng thú tham gia hoạt động. Hình ảnh các nguyên vật liệu Ở chủ đề “Nước và các hiện tượng tự nhiên” trong tiết khám phá về các hiện tượng tự nhiên để thay đổi hình thức và tạo hứng thú cho trẻ tôi cho trẻ quan sát sa bàn rối dẹt về các hiện tượng nắng, mưa, sấm sét . Trong hoạt động âm nhạc: Tôi dùng vải dạ, xốp màu, hộp bánh, len, tạo thành những dụng cụ âm nhạc như: Đàn và trống để làm đồ dùng trực quan gây hứng thú cho trẻ. Với câu chuyện “Dê đen, dê trắng” tôi dùng vải dạ, bông gòn, hột hạt tạo những nhân vật rối như Chó Sói, Dê Đen, Dê Trắng để tạo hấp dẫn cho trẻ trong giờ kể chuyện. Cùng với đồ dùng tự tạo đó tôi chú ý đến việc sử dụng giới thiệu cho trẻ bằng nhiều hình thức khác nhau để gây hứng thú cho trẻ. 5 Hình ảnh cô sử dụng rối trong giờ kể chuyện Trong hoạt động trải nghiệm với đề tài:”Bé vui tết trung thu ” tôi đã cho trẻ sử dụng những loại quả thật để bày mâm ngũ quả. Trẻ được tham gia trải nghiệm làm các con vật bằng các loại quả cùng với cô: Như làm gấu bông bằng quả bưởi, làm con thiên nga bằng quả táo, làm con nhím bằng quả nho Qua đó trẻ được trải nghiệm, khám phá giúp trẻ hứng thú vào hoạt động. 2.3. Biện pháp 3: Gây hứng thú thông qua trò chơi Với trẻ lứa tuổi mẫu giáo, chơi là hoạt động chủ đạo, hoạt động chơi quyết định sự hình thành, phát triển tâm lý và nhân cách cho trẻ. Chơi là một hoạt động độc lập, tự do, tự nguyện của trẻ mẫu giáo. Qua trò chơi trẻ rèn luyện được tính độc lập của mình. Tính sáng tạo của trẻ cũng được thể hiện rõ nét trong hoạt động chơi. Khả năng sáng tạo của trẻ bắt đầu được thể hiện trong các hoạt động chơi.Chính vì điều đó tôi luôn tìm tòi, đổi mới các trò chơi trong tiết học giúp trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động. VD: Trong hoạt động âm nhạc tôi cho trẻ chơi trò chơi “Vòng tròn tiết tấu”.Trẻ ngồi thành vòng tròn, sử dụng dụng cụ âm nhạc sắc xô để rung, lắc theo tiết tấu của một bản nhạc. từ đó kích thích trẻ tham gia và biết sáng tạo trong khi chơi. 6 Hình ảnh trẻ chơi trò chơi trong hoạt động âm nhạc Trong mỗi tiết học Tôi luôn tổ chức đan xen các trò chơi để nhằm thay đổi trạng thái động và tĩnh cho trẻ. Từ nội dung của hoạt động, tôi chuyển sang trò chơi một cách nhẹ nhàng để trẻ cảm giác thoải mái, tránh nhàm trán. Trong hoạt động làm quen chữ cái P,Q tôi lựa chọn nhiều nguyên liệu mở, trò chơi mới lạ như xếp chữ cái bằng hột hạt, nắp trai, trang trí chữ cái bằng kim tuyến Tôi dùng xốp màu cắt thành những hình chữ nhật, hình vuông, hình tam giác, hình tròn và gắn thẻ chữ cái lên sau đó cho trẻ chơi trò chơi “Thi đội nào giỏi”, trẻ lên chọn các hình có chữ cái giống nhau để ghép thành phương tiện giao thông. Với cách làm như vậy tôi thấy trẻ ở lớp tham gia học một cách tự giác, tích cực và thể hiện sự thích thú khi hoàn thành công việc. 2.4. Biện pháp 4: Gây hứng thú qua sử dụng công nghệ thông tin Với sự phát triển của công nghệ thông tin và các ưu thế trong việc sử dụng chúng trong dạy học nên tôi đã khai thác thế mạnh này trong hoạt động học. Hơn nữa trong việc giáo dục, truyền đạt kiết thức cho trẻ không phải sự vật hiện tượng nào cũng có sẵn để trẻ được trực tiếp tri giác. Chính vì vậy tôi thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin vào tiết học là một việc cần thiết. Có thể sử dụng các phần mềm được thiết kế sẵn dưới dạng trò chơi, các bài tập nhận thức hoặc tự thiết kế các bài tập với mục đích cụ thể trên Powerpoint giúp bổ sung tri thức cho trẻ và tạo cơ hội cho trẻ tiếp cận với các phương tiện hiện đại. Công nghệ thông tin được đưa vào hoạt động học nhằm giúp trẻ hình thành những biểu tượng ban đầu về các đối tượng một cách sinh động mà trẻ không thể quan sát trực tiếp, cần kết hợp với các phương pháp khác để đạt hiệu quả tốt hơn như : Đàm thoại, đọc truyện,... Công nghệ thông tin còn được sử dụng với mục đích hỗ trợ cho phương pháp quan sát, đàm thoại làm chính xác hóa, hệ thống hóa, khái quát hóa tri thức cho trẻ 7 Ví dụ: Trong hoạt động khám phá với đề tài:Tìm hiểu về “Mưa có từ đâu?” Tôi sử dụng bài powerpoint trình chiếu các quá trình tạo thành mưa. (ánh nắng chiếu xuống mặt nước - Nước bốc hơi- Tạo thành mây - Gió thổi mây thành đám nặng rồi rơi xuống tạo thành mưa).Trẻ được xem video trực tiếp kích thích trẻ tham gia vào hoạt động một cách tốt nhất. Hình ảnh cô sử dụng powerpoint trong hoạt động khám phá Ở hoạt động Làm quen chữ cái tôi sử dụng công nghệ thông tin vào tiết dậy. Với trò chơi “Dích dắc” tôi cho trẻ chơi như sau: Trên màn hình xuất hiện một khuôn mặt cười và những chấm tròn tạo thành đường dích dắc. Phía dưới là các ô chứa những chữ cái đã học, nhiệm vụ của trẻ là nhấn chuột vào khuôn mặt cười cho chạy theo đường dích dắc rơi vào ô có chứa chữ cái nào thì phát âm chữ cái đó. Như vậy trẻ được tham gia vào trò chơi trên máy tính, được sử dụng chuột, bấm chuột, di chuột, kết hợp với những âm thanh sống động tạo sự thích thú cho trẻ. Qua việc sử dụng công nghệ thông tin vào trò chơi tôi đã giúp trẻ thứng thú, say mê vào các hoạt động học đồng thời giúp trẻ khắc sâu bài học hơn. 8 3. Kết quả Sau thời gian áp dụng “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua hoạt động học”, tôi đạt được một số kết quả như sau: Kết quả khảo sát thực nghiệm: Trước khi áp Sau khi áp Nội dung dụng biện pháp dụng biện pháp So sánh Số trẻ Đạt tỷ lệ Số trẻ Đạt tỷ lệ Trẻ thường xuyên hứng Tăng thú tham gia suốt thời 3 10% 23 76,6% 66,6% gian học Trẻ liên tục hứng thú tham Tăng gia học tập trong khoảng 4 13,3% 5 16,7% 3,4% 20 phút Trẻ liên tục hứng thú tham Giảm gia học tập trong 15 phút 12 40% 2 6,7% 33,3% đầu Trẻ không hứng thú tham Giảm 11 36,7% 0 0% gia 36,7% Sau khi áp dụng các biện pháp gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động học tôi thu được kết quả sau: Trẻ thường xuyên hứng thú tham gia suốt thời gian học đạt 76,6% .Trẻ liên tục hứng thú tham gia học tập trong khoảng 20 phút đạt 16,7%. Trẻ liên tục hứng thú tham gia học tập trong khoảng 15 phút còn 16,7%; Số trẻ không hứng thú không còn. *Đối với giáo viên Thông qua việc thực hiện các biện pháp nêu trên bản thân đã tích góp được những kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục, từ việc vận dụng chương trình giáo dục mầm non mới, đến việc lựa chọn nội dung, phương pháp và các hình thức cũng như việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình tổ chức các hoạt động đến nay có nhiều chuyển biến tốt, chất lượng giờ dạy đạt hiệu quả cao, đem lại hứng thú tích cực cho trẻ. *Đối với trẻ Trẻ có một môi trường hoạt động phong phú, hấp dẫn. Đa số trẻ tích cực, hứng thú tham gia vào hoạt động học, trẻ trở nên mạnh dạn, tự tin thể hiện khả năng và nói lên ý thích của bản thân. Trẻ có nền nếp học tập, sự lĩnh hội kiến thức của trẻ được tốt hơn và đồng đều giữa các trẻ. 9 Trên đây là toàn bộ sáng kiến kinh nghiệm của tôi “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua hoạt động học”.Tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp cũng như Ban giám khảo và Hội đồng chuyên môn góp ý, giúp đỡ để bản trình bày của tôi được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Việt Tiến, ngày 09 tháng 11 năm 2021 Xác nhận của đơn vị Người thực hiện Trần Thị Xuyên