Một số biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm quen chữ cái

BIỆN PHÁP Một số biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm quen chữ cái I. Thông tin giáo viên dự thi 1. Họ và tên người dự thi: Đặng Thị Thảo 2. Chức vụ : Giáo viên 3. Đơn vị : Trường Mầm non Việt Tiến II.Tên biện pháp: Một số biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm quen chữ cái III. Nội dung 1.Thực trạng 1.1. Đặt vấn đề Chúng ta đã biết ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp của con người, là nhân tố quan trọng trong sự hình thành và phát trển nhân cách cho trẻ Vì vậy, nhiệm vụ của người giáo viên là phải nắm được những khó khăn của trẻ để lập kế hoạch hỗ trợ trẻ, giúp trẻ có điều kiện thuận lợi để phát triển ngôn ngữ tiếng việt.Như chúng ta đã biết việc dạy trẻ 5- 6 tuổi làm quen chữ cái có ý nghĩa vô cùng quan trọng và là một trong những điều kiện để chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi vào lớp 1. Hiện nay giáo viên còn lúng túng trong việc tổ chức hoạt động làm quen với chữ cái theo hướng đổi mới và vẫn ảnh hưởng theo lối dạy cũ, chưa thực sự linh hoạt, sáng tạo trong tiết dạy, nên chưa thu hút, phát huy được tính tích cực, hứng thú của trẻ khi tham gia hoạt động này, khả năng nghi nhớ mặt chữ cái chưa cao, trẻ nhanh quên. Việc cho trẻ làm quen với chữ cái qua các trò chơi, thẻ chữ, tìm chữ cái trong từ, ghép chữ cái còn thiếu trong từ cho trẻ thấy được mối quan hệ giữa các chữ cái, trẻ hiểu được các chữ cái ghép lại tạo thành từ và đồng thời để luyện khả năng phát âm chuẩn cho trẻ. Hướng dẫn trẻ làm quen với các nét cơ bản thì giáo viên cần phải chuẩn bị nhiều đồ dùng, đồ chơi, tạo tình huống, không khí chơi vui vẻ để lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động Khi đề tài này thực hiện đã góp phần giúp cho giáo viên thể hiện được tính sáng tạo, tìm ra phương pháp phù hợp khi tổ chức hoạt động làm quen chữ cái. Bên cạnh đó, còn lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động một cách chủ động và thoải mái hơn. Để tổ chức hoạt động này ngày càng tốt hơn nên tôi đã chọn “Một số biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm quen với chữ cái” để vận dụng một số kinh nghiệm tốt nhất giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động một cách say mê thích thú không nhàm chán mà lại khắc sâu kiến thức. 1.2. Đánh giá thực trạng Trong quá trình giảng dạy tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn như sau 2 *Thuận lợi Được sự quan tâm sâu sắc của các cấp chính quyền địa phương và ban giám hiệu nhà trường luôn luôn giúp đỡ tạo điều kiện cho cô và trẻ trong các hoạt động, đổi mới hình thức phương pháp giáo dục trẻ và hướng dẫn giáo viên thực hiện việc lồng ghép cho trẻ làm quen chữ cái trong các chủ đề, chủ điểm. Lớp học được trang bị cơ sở vật chất đầy đủ, có đủ các góc cho trẻ hoạt động. Bố trí các góc phù hợp, dễ lấy đồ dùng, tạo nhiều thuận lợi cho trẻ chơi. Bản thân tôi là một giáo viên luôn yêu nghề, mến trẻ, có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ. Trẻ lớp tôi đi học đều có nề nếp. Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ khi giáo viên tuyên truyền vận động, sưu tầm nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi. *Khó khăn Một số giáo viên khi tổ chức hoạt động làm quen với chữ cái chưa theo hướng đổi mới và vẫn ảnh hưởng theo lối dạy cũ, chưa thực sự linh hoạt, sáng tạo trong tiết dạy. Trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn tham gia hoạt động với các bạn. Trẻ chưa chủ động tích cực trong hoạt động. Một số trẻ phát âm chưa chuẩn, chưa rõ lời Phụ huynh chưa chú trọng đến việc cho trẻ học và phát âm chữ cái ở nhà. 1.3. Nguyên nhân của hạn chế Giáo viên chưa phát huy khả năng hoạt động làm quen chữ cái của trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Đa số học sinh ở vùng nông thôn nên trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn, chưa chủ động tích cực tham gia hoạt động Đa số phụ huynh làm công ty nên chưa có thời gian quan tâm đến việc học của trẻ nhiều nên việc phối hợp phụ huynh đạt kết quả chưa cao. Tôi đã tiến hành khảo sát trên 34 trẻ của lớp mình đang phụ trách và thu được kết quả như sau: BẢNG KHẢO SÁT TRẺ TRƯỚC KHI THỰC HIỆN BIỆN PHÁP Nội dung khảo sát Số trẻ Kết quả đạt Chưa đạt Ghi khảo chú sát Số Tỉ lệ % Số Tỉ lệ lượng lượng % Trẻ nhận biết và phát âm đúng 34 15 44,1% 19 55,9% Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng tư 34 17 50% 17 50% thế. 3 Trẻ tô viết đúng chữ cái. 34 12 30% 22 64,7% Trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt 34 20 58,8% 14 41,2% động làm quen chữ cái. Biết cách cầm sách, mở sách ra 34 15 44,1% 19 55,9% xem và quy trình đọc. Với kết quả khảo sát trên trẻ, khi tổ chức hoạt động hoạt động làm quen chữ cái thì trẻ chưa thích thú và tập trung chú ý và đạt tỷ lệ chưa cao 2. Các biện pháp đã thực hiện 2.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường làm quen chữ cái Môi trường giáo dục trong lớp có tác dụng tốt đến quá trình giáo dục trẻ. Để trẻ được làm quen với chữ cái thì ở trong và ngoài lớp, tôi luôn cố gắng tạo môi trường chữ cái thật đẹp để cuốn hút trẻ. Ở lớp, tôi trang trí các góc chơi bằng chính các sản phẩm của cô và trẻ. Ngoài ra tôi còn trang trí ngoài hành lang cho trẻ vừa chơi vừa học, cũng như tạo môi trường chữ cái thông qua tên các cây xanh, cây cảnh để trẻ có thể học mọi lúc, mọi nơi. Hình ảnh : Môi trường chữ viết trong lớp 4 Hình ảnh : Môi trường chữ viết ngoài hành lang 2.2. Biện pháp 2: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết học làm quen chữ cái Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy, tạo cho trẻ niềm hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, làm cho hiệu quả giáo dục cao. Đặc biêt giúp giảm bớt đồ dùng không cần thiết, giảm bớt sức lao động của giáo viên và giảm bớt chi phí. Tôi đã áp dụng công nghệ thông tin trong việc tìm kiếm các trò chơi, cài đặt để dạy trẻ cho phù hợp với bài học như ngôi nhà văn học và chữ viết trong phần mềm kisdmart. Trong mỗi tiết dạy tôi cho trẻ hoạt động bằng nhiều hình thức khác nhau, để trẻ phát triển toàn diện. Trẻ được phát âm chữ cái, được tham gia các trò chơi chữ cái được sử dụng chuột, được di chuột để chọn chữ, kết hợp với âm thanh chữ cái nên trẻ rất thích 5 Hình ảnh: Cho trẻ làm quen chữ cái Hình ảnh: Trẻ học phòng tin học 2.3. Biện pháp 3: Cho trẻ làm quen chữ cái thông qua các trò chơi Muốn trẻ hiểu bài tốt hơn thì trẻ phải trực tiếp tham gia các hoạt động.Bằng các trò chơi mới trẻ sẽ hứng thú khám phá những điểm mới của bài học, tạo được sức hút mạnh mẽ của trẻ vào bài học và giúp trẻ khắc sâu về cấu tạo chữ được làm quen.Cho nên với mỗi tiết dạy tôi luôn tìm tòi, sáng tạo những trò chơi mới, cách chơi mới ứng dụng với các hình thức khác nhau, thường xuyên thay đổi trò chơi để tạo sự mới lạ hứng thú với trẻ. VD: Ở chủ điểm “Bản thân ” tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi với chữ cái như trò chơi “Về đúng nhà ” 6 Hình ảnh: Trẻ chơi trò chơi về đúng nhà VD : Ở chủ điểm “ Giao thông” tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi chữ cái p,q Trò chơi : “Ghép chữ” Hình ảnh : Ghép chữ bằng các nguyên vật liệu khác nhau 7 2.4. Biện pháp 4: Lồng ghép dạy trẻ làm quen chữ cái thông qua các hoạt động. Hoạt động tạo hình Tùy vào từng chủ đề mà tôi chọn đề tài để lồng ghép dạy trẻ cho phù hợp như hoạt động tạo hình trẻ nặn những chữ cái đã học, vẽ mưa trẻ sử dụng nét thẳng đứng ngắn để vẽ cơn mưa nhỏ, nét xiên dài để vẽ cơn mưa to... Hoạt động văn học Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi việc đọc các tiếng, các từ hầu như trẻ chưa tự mình đọc được mà phải đọc theo người lớn vì vậy trong quá trình dạy thơ cho trẻ tôi luôn chú trọng việc đọc cho trẻ nghe kết hợp với việc cho trẻ làm quen các từ, các từ bằng cách cô vừa đọc vừa chỉ vào các tiếng trong bài thơ chữ to cho trẻ quan sát 8 và đọc theo. Cô cũng có thể cho trẻ tìm chữ cái có trong tên bài thơ hoặc trong đoạn thơ theo yêu cầu của cô. Qua hoạt động này giúp trẻ có ấn tượng nhiều về các chữ cái, các từ, dần dần giúp trẻ nhận biết tốt các chữ cái. Hình ảnh : Trẻ tìm chữ cái trong bài đồng dao Hoạt động ngoài trời, hoạt động chơi ở các góc Đối với hoạt động vui chơi ngoài trời ngoài việc cho trẻ chơi trò chơi dân gian, trò chơi vận động, đồ chơi ngoài trời. Tôi còn cho trẻ sử dụng phấn để vẽ, viết những chữ cái, các nét cơ bản,... xuống sân trường. Hình ảnh: Trẻ chơi với đồ chơi ngoài trời 9 Hình ảnh : Trẻ sử dụng phấn để vẽ Đối với hoạt động chơi ở các góc tôi lồng ghép cho trẻ làm quen chữ cái một cách nhẹ nhàng phù hợp với chủ đề ví dụ chủ đề “Bản thân” ở ở góc học tập tôi cho trẻ tạo chữ cái đã học bằng các nguyên vật liệu khác nhau. Hình ảnh: Trẻ tạo chữ cái bằng các nguyên vật liệu khác nhau 10 2.5. Biện pháp 5 : Phối hợp với phụ huynh cho trẻ làm quen chữ cái Để hoạt động làm quen với chữ cái đạt hiệu quả cao thì sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh là hết sức cần thiết. Hằng ngày tôi thường xuyên thông báo với phụ huynh về chương trình hoạt động ở lớp cũng như sự phát triển của trẻ để phụ huynh kết hợp ôn luyện cho trẻ tại nhà . Lên kế hoạch chương trình dạy, nội dung dạy cài vào bảng tuyên truyền ở ngoài cửa lớp để phụ huynh theo dõi biết được tuần này học đến chữ gì để về ôn luyện cho con mình. Trong các buổi họp phụ huynh, tôi thông báo thống nhất về nội dung hoạt động của nhà trường và lớp học. Trao đổi về một số nhược điểm của trẻ: cách phát âm, nhận mặt chữ cái, cách cầm bút tô chữ, tư thế ngồi... Từ đó, phụ huynh có thể uốn nắn thêm cho trẻ. Hình ảnh: Họp phụ huynh đầu năm Hình ảnh: Trao đổi với phụ huynh qua zalo nhóm lớp 11 3. Kết quả Sau khi áp dụng các biện pháp nêu trên tại lớp 5-6 tuổi A4 tôi thu được kết quả như sau: Kết quả khảo sát trước Kết quả sau khi áp So khi áp dụng biện pháp dụng các biện pháp sánh kết quả Nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt Đạt Chưa đạt Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số Tỉ Tỉ lệ trẻ % trẻ % trẻ % trẻ lệ % tăng % Trẻ nhận biết và phát 15 44,1 19 55,9 33 97 1 3 52,9 âm đúng Trẻ cầm vở, để vở, 17 50 17 50 32 94,1 2 5,9 44,1 ngồi tô đúng tư thế. Trẻ tô viết đúng chữ 12 30 22 64,7 31 91,7 3 8,3 41,7 cái. Trẻ hứng thú tích cực 20 58,8 14 41,2 33 97 1 3 52,9 tham gia hoạt động làm quen chữ cái. Biết cách cầm sách, 15 44,1 19 55,9 31 91,7 3 8,3 41,7 mở sách ra xem và đọc đúng quy trình. * Đối với trẻ : Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động làm quen chữ cái hơn. Trẻ hồn nhiên mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động, hứng thú, tham gia vào các hoạt động, phát huy được tính tích cực, mở rộng được sự hiểu biết của trẻ về chữ cái. Các kỹ năng tô,đồ, viết đúng chữ cái cho trẻ cũng được tiến bộ rõ rệt. *Đối với giáo viên : Qua thực hiện các biện pháp, tôi thấy giáo viên luôn có sự sáng tạo linh hoạt nhạy bén xử lý tình huống trong khi tổ chức hoạt động , giúp tôi nắm vững phương pháp tổ chức cho trẻ làm quen chữ viết, chữ cái, xây dựng được môi trường cho trẻ làm quen chữ viết, chữ cái . * Đối với phụ huynh: Phụ huynh quan tâm và phối hợp nhiều hơn nên việc nhận biết và phát âm chữ cái của trẻ được thuận lợi hơn. Phụ huynh rất tin tưởng vào việc giáo dục của nhà trường, vui mừng vì sự tiến bộ của con em mình. Đề tài này tôi đã áp dụng thành công tại lớp tôi, áp dụng trong toàn trường và có khả năng áp dụng rộng rãi trong toàn huyện. 12 Sau khi thực hiện các biện pháp của đề tài này thành công bản thân tôi đã rút ra được bài học kinh nghiệm như sau: Một là, Cô giáo phải thực sự tâm huyết với nghề, yêu mến trẻ. Hai là, Cô giáo hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng cho trẻ làm quen chữ cái, từ đó cô xác định trách nhiệm của mình trong công tác giáo dục trẻ. Ba là, Giáo viên biết tận dụng linh hoạt sáng tạo khi đưa các nội dung cho trẻ làm quen chữ cái một cách nhẹ nhàng, luôn lắng nghe, tự học tập bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tích cực tham gia cá hoạt động dạy chuyên đề để nâng cao kiến thức cho bản thân mình vững vàng hơn. Bốn là Luôn phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh, phụ huynh và nhà trường để cùng đưa ra cách giáo dục trẻ đạt hiệu quả cao nhất. Trên đây là bài báo cáo thuyết trình của bản thân tôi. Tôi xin cam kết không sao chép nội dung của người khác. Tôi xin trân thành cảm ơn! Việt Tiến, ngày 05 tháng 11 năm 2021 Xác nhận của đơn vị Người thực hiện Đặng Thị Thảo