Kế hoạch bài dạy Stem 3 - Bài: Trang phục khám phá cơ quan trong cơ thể

KẾ HOẠCH BÀI DẠY STEM BÀI HỌC STEM: TRANG PHỤC KHÁM PHÁ CƠ QUAN TRONG CƠ THỂ THÔNG TIN VỀ BÀI HỌC Lớp: 3 Thời lượng: 3 tiết Thời điểm tổ chức: Khi dạy nội dung Bài : Ôn tập chủ đề Con người và sức khoẻ Sách KNTT Sách CTST Sách Cánh diều Bài 25: Ôn tập chủ đề Con Bài 25: Ôn tập chủ đề Con Ôn tập chủ đề Con người người và sức khoẻ người và sức khoẻ và sức khoẻ Mô tả bài học: Nội dung chủ đề Con người và sức khoẻ của môn Tự nhiên và xã hội lớp 2, 3 có một số yêu cầu cần đạt như sau: - Chỉ và nói tên được các bộ phận chính của năm cơ quan: tiêu hóa, tuần hoàn, thần kinh (Lớp 3), hô hấp, bài tiết nước tiểu (Lớp 2). - Nhận biết được chức năng cơ bản của các cơ quan thông qua các hoạt động thường ngày của bản thân. - Trình bày được một số việc cần làm hoặc cần tránh để giữ gìn, bảo vệ các cơ quan. Trong bài học này, học sinh tham gia các hoạt động để ôn tập, củng cố các kiến thức đã học về các cơ quan trong cơ thể, sau đó HS sẽ lựa chọn vật liệu để làm bộ trang phục thể hiện các bộ phận chính của một cơ quan trong cơ thể. HS có thể sử dụng bộ trang phục này để chia sẻ cho mọi người về tên, chức năng cơ bản và việc cần làm hoặc cần tránh để giữ gìn, bảo vệ các cơ quan. Thông qua thử thách STEM làm bộ trang phục “Khám phá cơ quan trong cơ thể” với các yêu cầu như đã phân tích ở trên, đây là một bài học theo định hướng giáo dục STEM với các thành tố có mặt trong hoạt động của HS như sau: - Khoa học (S): HS nêu được tên các bộ phận chính, chức năng và cách chăm sóc, bảo vệ các cơ quan trong cơ thể người: hô hấp, bài tiết nước tiểu, tiêu hoá, tuần hoàn, thần kinh. - Kĩ thuật (T): HS thực hiện các thao tác cắt, dán, xếp, vẽ và tạo hình trang trí để mô phỏng được gần đúng hình dạng, màu sắc của bộ phận chính thuộc các cơ quan trong cơ thể. trong quá trình làm bộ trang phục. - Công nghệ (E): HS lựa chọn được vật liệu và sử dụng được các dụng cụ phù hợp để làm bộ trang phục khám phá cơ quan bên trong cơ thể một cách chắc chắn và sử dụng được nhiều lần. - Toán học (M): HS thực hành đo và ước lượng kích thước các bộ phận chính của cơ quan trong quá trình thiết kế và chế tạo bộ trang phục, giải quyết vấn đề liên quan đến việc tạo hình trang trí sản phẩm. Nội dung chủ đạo và tích hợp trong bài học: Môn học Yêu cầu cần đạt - Chỉ và nói tên được các bộ phận chính của năm cơ quan: tiêu hóa, tuần hoàn, thần kinh (Lớp 3), hô hấp, bài tiết nước tiểu (Lớp 2). Môn học Tự nhiên và - Nhận biết được chức năng cơ bản của các cơ quan thông chủ đạo Xã hội qua các hoạt động thường ngày của bản thân. - Trình bày được một số việc cần làm hoặc cần tránh để giữ gìn, bảo vệ các cơ quan. - Hiểu được một số thao tác, công đoạn cơ bản để làm nên sản phẩm. Mĩ thuật - Thể hiện được chi tiết hoặc hình ảnh trọng tâm ở sản phẩm. - Trưng bày, giới thiệu được sản phẩm, chia sẻ mục đích sử dụng. Môn học tích hợp Lựa chọn được vật liệu và sử dụng được các dụng cụ để Công nghệ làm sản phẩm đúng cách, an toàn. - Giải quyết được một số vấn đề liên quan đến gấp, cắt, Toán ghép, xếp, vẽ và tạo hình trang trí. - Thực hành các hoạt động có liên quan đến tính toán, đo lường, ước lượng. I. Yêu cầu cần đạt của bài học Qua bài học này, học sinh sẽ đạt được một số yêu cầu cần đạt trong chủ đề Con người và Sức Khoẻ, môn Tự nhiên và xã hội lớp 3, cụ thể như sau: (1) Nhắc lại tên và chức năng các bộ phận chính của năm cơ quan trong cơ thể: hô hấp, bài tiết nước tiểu, tuần hoàn, tiêu hoá, thần kinh. (2) Làm được bộ trang phục thể hiện các bộ phận chính của một cơ quan bên trong cơ thể: tiêu hóa, tuần hoàn, thần kinh, hô hấp và bài tiết nước tiểu. (3) Sử dụng bộ trang phục để chia sẻ, giới thiệu về tên, vị trí trong vùng cơ thể, chức năng và cách chăm sóc, bảo vệ cơ quan được thể hiện trên trang phục. (4) Hợp tác được với các thành viên trong nhóm khi thực hiện các nhiệm vụ học tập. (5) Tích cực, chủ động nêu ý kiến cá nhân, lắng nghe, góp ý và đưa ra các kết luận hay điều chỉnh trong quá trình làm việc nhóm, đóng góp ý kiến cá nhân để hoàn thiện sản phẩm của nhóm mình và các nhóm khác. II. Đồ dùng dạy học 1. Chuẩn bị của Giáo viên - Các phiếu học tập và phiếu đánh giá. - Dụng cụ/vật liệu giáo viên cung cấp cho 1 nhóm học sinh: Vật liệu, TT Số lượng Hình ảnh minh hoạ Dụng cụ Giấy bìa cứng hoặc giấy 1 mút xốp đủ màu 10 tờ Giấy bìa cứng Giấy mút xốp 2 Ghim kẹp giấy 4 cái 3 Bút lông dầu 3 cái 3 màu 4 Băng dính 2 mặt 1 cuộn 2. Chuẩn bị của học sinh - Mỗi nhóm (4-5 học sinh) tự chuẩn bị một số dụng cụ/vật liệu như sau: Vật liệu, TT Số lượng Hình ảnh minh hoạ Dụng cụ Tạp dề hoặc áo chống 1 nắng, áo thun bằng vải, áo 1 cái mưa trẻ em 2 Bút chì 1 cái 3 Kéo 1 cái 4 Thước kẻ (15-20cm) 1 cái III. Các hoạt động dạy học chủ yếu 3.1. Tiến trình dạy học chung Thời Thời gian Hoạt động lượng triển khai Tìm hiểu câu chuyện STEM Mở đầu Thay thế cho bài Tiếp nhận thử thách STEM về (Xác định học Ôn tập chủ đề làm trang phục “Khám phá cơ vấn đề) 2 tiết Con người và sức quan trong cơ thể” khoẻ trong chương Củng cố kiến thức về tên và chức Hình thành trình môn Tự nhiên năng các bộ phận chính của năm kiến thức mới và Xã hội cơ quan bên trong cơ thể (Nghiên cứu Tìm hiểu vị trí của các bộ phận kiến thức nền) trong vùng cơ thể Lên ý tưởng Thiết kế chi tiết Luyện tập Chế tạo sản phẩm Giờ chính khoá và vận dụng Thử nghiệm và hoàn thiện sản trong kế hoạch của (Tìm giải pháp, 1 tiết phẩm nhà trường hoặc chế tạo Báo cáo và trình diễn giờ tăng cường. và chia sẻ) Cải tiến, sáng tạo Học sinh làm ở nhà cùng người thân 3.2. Các hoạt động dạy học Hoạt động 1: Mở đầu (Xác định vấn đề) a. Mục tiêu HS tiếp nhận một số thông tin về một bảo tàng đầu tiên trên thế giới đưa du khách khám phá toàn bộ cơ thể người. Bảo tàng này có tên là Corpus ở Hà Lan. Ngoài ra, HS còn tiếp nhận thử thách STEM là làm trang phục để khám phá cơ quan trong cơ thể bằng các vật liệu đơn giản. b. Tổ chức hoạt động - HS xem hình ảnh hoặc một đoạn video ngắn giới thiệu về bảo tàng khám phá cơ thể người Corpus ở Hà Lan và nêu cảm nhận của bản thân khi xem những hình ảnh và đoạn video về bảo tàng. - HS trả lời câu hỏi trong SHS về những thông tin mà các kiến trúc sư cần tìm hiểu để có thể thiết kế mô hình các cơ quan bên trong bảo tàng Corpus. HS có thể trả lời các thông tin cơ bản như: bộ phận chính của các cơ quan trong cơ thể; chức năng, hình dạng, kích thước, vị trí của các bộ phận, các cơ quan hoạt động như thế nào . - GV chốt: Cơ thể được cấu tạo từ nhiều cơ quan, mỗi cơ quan đảm trách một chức năng riêng biệt để duy trì sự sống cho cơ thể. Các cơ quan trong cơ thể gồm: hô hấp, bài tiết nước tiểu (đã học trong môn Tự nhiên và xã hội lớp 2), tiêu hoá, tuần hoàn, thần kinh (trong môn Tự nhiên và xã hội lớp 3). Mỗi cơ quan bao gồm các bộ phận chính có hình dạng, kích thước và ở các vị trí khác nhau trên cơ thể. Mỗi bộ phận sẽ đảm nhận một chức năng nhất định của cơ quan. Việc tìm hiểu về các cơ quan bên trong cơ thể sẽ giúp em hiểu hơn về cơ thể mình và có những hành động để chăm sóc, bảo vệ các cơ quan. - GV đặt ra thử thách STEM và các yêu cầu về sản phẩm. Giải thích, làm rõ các yêu cầu để HS hiểu. Hoạt động 2: Củng cố kiến thức (Nghiên cứu kiến thức nền) a. Mục tiêu HS củng cố được kiến thức đã học về tên và chức năng các bộ phận chính của năm cơ quan trong cơ thể: hô hấp, bài tiết nước tiểu, tuần hoàn, tiêu hoá, thần kinh; đồng thời định hướng phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập. b. Tổ chức hoạt động Hoạt động 2.1. Ôn tập về các cơ quan bên trong cơ thể - HS quan sát và nêu tên của các cơ quan bên trong cơ thể (hình 1 SHS) và trả lời bộ phận chính nào trong hình giúp em xác định được tên của các cơ quan. - Hoạt động này giúp HS củng cố lại kiến thức về tên của các cơ quan và đặc điểm nhận biết các cơ quan trong cơ thể. Hoạt động 2.2. Nhắc lại các bộ phận chính của cơ quan trong cơ thể - HS quan sát gọi tên của các bộ phận trong SHS. Sau khi đã gọi tên các bộ phận, HS tiếp tục thảo luận để chỉ và gọi tên hình của các bộ phận trong cơ quan tương ứng. - GV lần lượt mời các nhóm trả lời bộ phận đó thuộc cơ quan nào. Cần lưu ý, trong hoạt động này chỉ đưa ra một số bộ phận chính của năm cơ quan trong cơ thể, ngoài ra các cơ quan còn có thêm các bộ phận chính khác như trong bài trước mà HS đã được học. Cụ thể: + Cơ quan tiêu hóa gồm các bộ phận chính: khoang miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già, hậu môn, tuyến nước bọt, gan, túi mật và tụy. + Cơ quan tuần hoàn gồm các bộ phận chính: tim và các mạch máu + Cơ quan thần kinh gồm các bộ phận chính: Bộ não, tủy sống và các dây thần kinh. + Cơ quan hô hấp gồm các bộ phận chính: Mũi, khí quản, phế quản và phổi. + Cơ quan bài tiết nước tiểu gồm các bộ phận chính: Thận, bàng quang và các ống dẫn. Hoạt động 2.3. Xác định vị trí của các bộ phận chính trong vùng cơ thể - GV tổ chức cho các nhóm chơi trò chơi “Nhà bạn ở đâu?” nhằm củng cố kiến thức của học sinh về vị trí các bộ phận chính của năm cơ quan trong cơ thể. Thời gian tổ chức trò chơi là 5 phút. - Luật chơi: + Một em HS sẽ chọn bộ phận nào đó trong năm cơ quan và đặt câu hỏi cho các bạn trong nhóm với cấu trúc: Tôi là ..Đố bạn nhà tôi ở đâu? + Người đặt câu hỏi sẽ được chọn bạn trong nhóm trả lời, câu trả lời có cấu trúc: Bạn là .. vậy nhà bạn ở vùng đầu/ngực/bụng/lưng. Nếu bạn được chọn không trả lời được thì nhanh chóng chọn một bạn khác trong nhóm trả lời. + Lần lượt các bạn trong nhóm sẽ đặt câu hỏi và trả lời đến khi hết thời gian. Hoạt động 2.4. Ôn tập về chức năng của các cơ quan bên trong cơ thể - GV tổ chức cho các nhóm bốc thăm một cơ quan và phát cho các nhóm phiếu bài tập gồm các mục: Tên cơ quan; Các bộ phận chính; Chức năng; Chăm sóc và bảo vệ được trình bày trên một tờ giấy khổ lớn. GV yêu cầu các nhóm thảo luận và điền thông tin vào phiếu bài tập theo các gợi ý. - GV lưu ý HS cần liệt kê đủ các bộ phận chính của cơ quan, trình bày chức năng và cách chăm sóc, bảo vệ cơ quan đó. Ô chăm sóc, bảo vệ cần nêu được việc cần làm hoặc cần tránh để giữ gìn, bảo vệ cơ quan và kể tên một số thức ăn, đồ uống và hoạt động có lợi cho cơ quan. - Các nhóm hoàn thành phiếu bài tập và treo sản phẩm của mình lên bảng. Lần lượt đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả của nhóm mình. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung. - Sau khi các nhóm báo cáo, GV đưa ra một vài tình huống về thức ăn, đồ uống để HS nhận biết có lợi hay có hại hoặc việc cần làm hay cần tránh để bảo vệ, chăm sóc cơ quan. - GV nhận xét, giới thiệu sơ đồ đầy đủ các nội dung và yêu cầu các nhóm đối chiếu, chỉnh sửa, viết và bổ sung thông tin nếu còn chưa chính xác hoặc thiếu. GV chốt: Tất cả các cơ quan trong cơ thể đều có quan hệ chặt chẽ và thống nhất với nhau. Cần ăn uống đủ chất, đa dạng và khoa học để các cơ quan trong cơ thể luôn khoẻ mạnh và cẩn thường xuyên sinh hoạt, ăn uống phù hợp, khoa học để bảo vệ sức khoẻ và nhắc nhở người thân cùng thực hiện. Hoạt động 3: Luyện tập và vận dụng (Tìm giải pháp, chế tạo và chia sẻ) a. Mục tiêu HS làm được bộ trang phục thể hiện các bộ phận chính của một cơ quan bên trong cơ thể: tiêu hóa, tuần hoàn, thần kinh, hô hấp và bài tiết nước tiểu. Sử dụng bộ trang phục để chia sẻ, giới thiệu về tên, vị trí trong vùng cơ thể, chức năng và cách chăm sóc, bảo vệ cơ quan được thể hiện trên trang phục. Đồng thời định hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, phẩm chất trách nhiệm trong quá trình thiết kế và chế tạo sản phẩm. b. Tổ chức hoạt động Hoạt động 3.1. Tìm hiểu về vật liệu và dụng cụ - Trước buổi học HS chuẩn bị một số vật liệu, dụng cụ cơ bản như kéo, thước, bút chì, bút lông màu, băng dính 2 mặt, ghim kẹp giấy - GV yêu cầu các nhóm kiểm tra đủ đồ dùng theo danh mục trong SHS. - HS quan sát hình . trong SHS, gọi tên các vật liệu, dụng cụ đã chuẩn bị và mới được GV phát. Đồng thời GV đặt câu hỏi “Có vật liệu, dụng cụ nào em chưa biết cách sử dụng không?” để có thể hướng dẫn hỗ trợ HS về cách sử dụng dụng cụ, vật liệu ít gặp, cần lưu ý khi sử dụng. Hoạt động 3.2. Em sáng tạo Hoạt động lên ý tưởng - HS đọc lại phần thử thách STEM và dựa vào kiến thức vừa tìm hiểu cũng như các vật liệu, dụng cụ được cung cấp để vẽ phác thảo bộ trang phục “khám phá bên trong cơ thể” - GV lưu ý khi vẽ phác thảo cần vẽ các bộ phận chính của cơ quan mà nhóm em đã chọn với hình dạng, vị trí các bộ phận đặt trên vùng cơ thể hợp lí và chú thích phù hợp. Bản vẽ phác thảo cần thống nhất với ý tưởng thiết kế của nhóm. GV cần quan sát hoạt động của các nhóm và nhắc nhỡ, gợi ý thêm. Hoạt động thiết kế chi tiết - Các nhóm thảo luận để lựa chọn vật liệu, dụng cụ phù hợp để làm trang phục theo bảng gợi ý trong SHS. - GV cần hướng dẫn HS sử dụng vật liệu đúng, tiết kiệm. Đối với một số dụng cụ sắc nhọn, yêu cầu HS cần đảm bảo an toàn. Hoạt động Chế tạo sản phẩm - HS suy nghĩ về cách sử dụng dụng cụ để làm các bộ phận của sản phẩm và điền thông tin vào cột cuối cùng “Cách làm” của bảng trong SHS. GV hướng dẫn HS sử dụng ngôn ngữ trình bày ngắn gọn quy trình (các bước) làm sản phẩm bằng các từ khóa. - Các nhóm thảo luận phân công nhiệm vụ trong nhóm và điền thông tin vào bảng, nhắc nhở HS về sự hợp tác trong nhóm. Có thể đưa ra các tiêu chí để có thêm điểm thưởng để thúc đẩy sự tích cực tham gia, hợp tác của các thành viên trong nhóm và hướng dẫn HS cách nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ của mỗi thành viên. - GV thông báo thời gian cho việc thực hiện sản phẩm. Trong quá trình các nhóm làm, GV đi quan sát, nhắc nhở, gợi ý thêm. Đặc biệt, GV nhắc HS các chú ý an toàn và cần căn cứ bản phác thảo, các yêu cầu đề ra để làm sản phẩm. Hoạt động thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm - Sau khi làm sản phẩm, HS mặc thử bộ trang phục và sử dụng bảng đánh giá sản phẩm để đối chiếu mức độ đạt được của sản phẩm của nhóm so với các yêu cầu đề ra. - Các nhóm tự đối chiếu sản phẩm của nhóm mình đạt hoặc chưa đạt yêu cầu nào và tiến hành điều chỉnh, sửa chữa nếu có. Hoạt động báo cáo, trình diễn - Các nhóm trình diễn trang phục mà nhóm đã làm, yêu cầu phần báo cáo gồm các thông tin như: tên, vị trí, chức năng của cơ quan được thể hiện trên trang phục và cần làm gì để chăm sóc, bảo vệ cơ quan này. GV cũng có thể gợi ý cho HS đặt thêm câu hỏi để các nhóm khác nhận diện, gọi tên cơ quan được thể hiện trên bộ trang phục trong bài trình bày. - Sau phần báo cáo của các nhóm, GV tổ chức cho HS căn cứ vào phiếu đánh giá sản phẩm để bình chọn cho nhóm có sản phẩm đáp ứng tốt các yêu cầu đề ra và có phần chia sẻ hay nhất. Hoạt động cải tiến, sáng tạo - GV gợi ý mở rộng nhiệm vụ trong bài học, yêu cầu HS về nhà có thể cùng anh chị và bố mẹ sử dụng các vật liệu sẵn có để cùng làm bộ trang phục với đầy đủ 5 cơ quan trong cơ thể mà em đã học. Sau khi làm xong HS sẽ sử dụng sản phẩm này để chia sẻ những điều các em đã học về các cơ quan trong cơ thể với người than. - GV lưu ý HS bảo quản sản phẩm để trưng bày trưng bày trong triển lãm sản phẩm STEM cuối học kì của lớp, trường. - GV nhận xét chung về các hoạt động học tập của học sinh trong bài học. Đồng thời giáo viên tổng kết một số nội dung quan trọng của bài học. IV. Điều chỉnh bài dạy (nếu có) .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................