Giáo án cả năm Tin học 6 - Năm học 2014-2015 - Nguyễn Thị Bình

Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình Tuần 1 Ngày soạn: 20/08/2014 Ngày giảng: 26/8/2015 CHƯƠNG I: LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ Tiết 1: BÀI 1: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC I. Mục tiêu: 1) Về kiến thức - Học sinh biết được khái niệm thông tin của con người. - Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong hoạt động thông tin. - Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của Tin học. 2) Về kỹ năng - Ban đầu làm quen với tin học và các thao tác cơ bản trong tin học 3) Về thái độ. - Thấy được tầm quan trọng của thông tin. Tầm quan trọng của môn tin học. - Say mê hứng thú trong học tập. II. Chuẩn bị của GV và HS: 1) Chuẩn bị của GV: - Giáo án, đồ dùng dạy học, sưu tập các loại thông tin tranh ảnh...., Phiếu học tập, nghiên cứu trước tài liệu tham khảo 2) Chuẩn bị của HS - SGK, Vở, đồ dùng học tập. phiếu học tập - Học bài cũ chuẩn bị bài mới. III. Phương pháp giảng dạy: - Nêu vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. IV. Tiến trình bài dạy: 1) Ổn định tổ chức lớp học (1’) 2) Kiểm tra bài cũ (không). 3) Dạy nội dung bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung chính Hoạt động 1: (15’) 1. Thông tin là gì ? Tìm hiểu về thông tin a) Khái niệm : ? Bạn An đọc sách giúp bạn ấy điều gì HS: Hiểu biết GV: Cho học sinh quan sát các biển báo - Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu giao thông, hình ảnh sinh hoạt hàng ngày, biết về thế giới xung quanh ( sự vật, sự kiện các tư liệu về âm thanh ..) và về chính con người. ? Em nhận biết thông tin bằng cách nào. ? Thông tin là gì? HS: Tìm hiểu và phát biểu lấy ví dụ về các b) Các ví dụ: thông tin trong đời sống. - VD1 : Tín hiệu đèn xanh, đỏ, vàng trên đường - VD2 : Tiếng trống trường báo cho em đến giờ ra chơi hay vào lớp... Hoạt động 2: (25’) 2. Hoạt động thông tin của con người. Hoạt động thông tin của con người. - Hoạt động thông tin của con người được GV: Chúng ta không chỉ tiếp nhận mà còn tiến hành trước hết là nhờ vào giác quan và bộ lưu trữ, trao đổi và xử lý thông tin. não bao gồm việc tiếp nhận, xử lý, lưu trữ và Giáo án Tin 6 1 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình ? Con người tiếp nhận thông tin nhờ vào truyền đi các (trao đổi) thông tin. giác quan nào? -Việc tiếp nhận, xử lý, lưu trữ và truyền (trao ? Hoạt động thông tin của con người diễn đổi) thông tin được gọi chung là hoạt động ra như thế nào? thông tin. + Xử lí thông tin đóng vai trò quan trọng vì nó đem lại sự hiểu biết cho con người. Mục đích chính của xử lý thông tin là đem lại sự hiểu biết cho con người, trên cơ sở đó mà có những kết luận và quyết định cần thiết. Mô hình quá trình xử lí thông tin Thông tin vào Thông tin ra GV: Xử lí - Dựa vào mô hình quá trình ba bước Yêu cầu HS hãy nêu một số ví dụ về hoạt động + Thông tin được xử lý được gọi là thông tin thông tin của con người. vào, còn thông tin nhận được sau xử lý được gọi là thông tin ra. HS : Phát biểu, lấy ví dụ về các hoạt động + Việc lưu trữ, truyền thông tin làm cho thông thông tin của con người. tin và những hiểu biết được tích luỹ và nhân GV: rộng. - Thông qua mô hình xử lý thông tin các em thấy rằng máy tính là công cụ giúp con người xử lý các thông tin. 4) Củng cố, luyện tập: (3’) - Hệ thống lại kiến thực trọng tâm của bài 5) Hướng đẫn học sinh tự học ở nhà: (1’) - Học thuộc bài cũ - Trả lời câu hỏi SGK trang 5. - Đọc thêm tài liệu 2 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình Ngày soạn: 20/08/2014 Ngày giảng: 26/8/2015 Tiết 2: BÀI 1: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC (TIẾP) I. Mục tiêu: 1) Về kiến thức - Học sinh biết được khái niệm thông tin và hoạt động thông tin của con người - Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của Tin học. 2) Về kỹ năng Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin. 3) Về thái độ Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học. II. Chuẩn bị của GV và HS: 1) Chuẩn bị của GV: Máy vi tính, giáo án, sách giáo khoa, sách GV tham khảo, tranh ảnh tư liệu, nghiên cứu trước tài liệu tham khảo. 2) Chuẩn bị của HS: - Học bài cũ và chuẩn bị bài mới - Sách giáo khoa, vở ghi chép, Tìm hiểu sách, báo, Phiếu học tập. III. Phương pháp giảng dạy: - Nêu vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. IV. Tiến trình bài dạy: 1) Ổn định tổ chức lớp học (1’) 2) Kiểm tra bài cũ (5’): Thông tin là gì? Lấy ví dụ. Đặt vấn đề : (2’) Trong cuộc sống hàng ngày máy tính giúp ta những công việc gì? Máy tính thường xuất hiện ở đâu? 3) Dạy nội dung bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung chính Hoạt động 1: (15’) 3. Hoạt động thông tin và tin học. Tìm hiểu khả năng của máy tính. a) Khả năng của máy tính: GV: Đưa ra một số ví dụ minh hoạ công cụ - Máy tính là công cụ giúp con người tự giúp ích cho con người trong quá trình động thực hiện các hoạt động thông tin (cụ nghiên cứu. thể là xử lý thông tin) - Máy tính ra đời như là một công cụ trợ HS: nghe giảng và ghi chép nội dung giúp nhằm mục đích thực hiện các hoạt động và những khả năng hạn chế của con người. - Máy tính không chỉ là công cụ trợ giúp tính toán thuần tuý mà còn có thể hỗ trợ con GV: Yêu cầu hs đọc nội dung ghi nhớ SGK người trong nhiều lĩnh vực khác nhau của HS : Tìm hiểu công cụ máy tính có những cuộc sống. khả năng gì? máy tính trợ giúp con người VD : Máy tính hỗ trợ cho công việc tính trong những công việc gì? lấy ví vụ. toán của con người, soạn thảo các loại văn Hoạt động 2: (18’) bản, tạp chí... Tìm hiểu Vai trò của ngành tin học. GV: Giải thích rõ vì sao ngành khoa học b) Vai trò của ngành tin học mới hình thành này có tốc độ phát triển - Nhiệm vụ chính của tin học là nghiên cứu mạnh mẽ và có vai trò quan trọng như hiện việc thực hiện các hoạt động thông tin một nay. cách tự động trên cơ sở sử dụng máy tính Giáo án Tin 6 3 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình - Lấy VD : không ít các ngành khoa học điện tử. khác, có ngành có lịch sử hình thành và phát - Ngành công nghệ thông tin (sự mở rộng triển hàng trăm năm, với thành tựu và kết khái niệm tin học) nhằm tổ chức, khai thác, quả nghiên cứu rất cơ bản đồ sộ. Nhưng sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin CNTT lại có thể sánh vai, thậm chí vượt lên phong phú trong mọi lĩnh vực hoạt động của trên ngành đó về tầm quan trọng vào khả con người. CNTT đang nổi lên như là một năng ứng dụng một cách có hiệu quả trong lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng quan trọng cuộc sống ngày nay. nhất. HS : Tìm hiểu khả năng của máy tính và vai trò của ngành tin học. Lấy VD. Bài đọc thêm số 1 GV : Cho Hs tìm hiểu bài đọc thêm Bài đọc thêm 1: SGK.6 Sự phong phú của thông tin 4) Củng cố, luyện tập : (3’) - Nhắc lại những nội dung chính của bài 5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’) - Học thuộc bài cũ - Trả lời các câu hỏi và bài tập SGK.5 - Đọc thêm tài liệu tham khảo. 4 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình Ngày soạn: 20/08/2014 Ngày giảng: 26/8/2015 Tiết 3: BÀI 2: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN I. Mục tiêu: 1) Về kiến thức - Học sinh biết được khái niệm thông tin của con người. - Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong hoạt động thông tin. - Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của Tin học. - Phân biệt đựoc các dạng thông tin cơ bản. 2) Về kỹ năng - Ban đầu làm quen với tin học và các thao tác cơ bản trong tin học 3) Về thái độ. - Thấy được tầm quan trọng của thông tin. Tầm quan trọng của môn tin học. - Say mê hứng thú trong học tập II. Chuẩn bị của GV và HS: 1) Chuẩn bị của GV: - Giáo án, đồ dùng dạy học, bảng phụ, nghiên cứu trước tài liệu tham khảo, sách giáo viên, SGK 2) Chuẩn bị của HS: - Học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới - SGK, Vở, đồ dùng học tập, phiếu học tập III. Phương pháp giảng dạy: - Đặt vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. IV. Tiến trình bài dạy: 1) Ổn định tổ chức lớp học (1’) 2) Kiểm tra bài cũ (5’) Câu hỏi. - Nêu vai trò của ngành tin học, hãy nêu các ví dụ về phương tiện giúp con người vượt qua hạn chế của giác quan. 3) Dạy nội dung bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung chính Hoạt động 1: (15’) Các dạng thông tin 1. Các dạng thông tin cơ bản. cơ bản. * Dạng văn bản: Là những gì được ghi lại ? Các dạng thông tin mà con người tiếp bằng các con số, bằng chữ viết hay ký nhận là những dạng thông tin nào? hiệu trong sách vở, báo chí... + Dạng văn bản : cho HS xem các trang * Dạng hình ảnh: Những hình vẽ minh viết dưới dạng văn bản ( sách, báo, tạp hoạ trong sách báo, các tấm ảnh chụp chí...) phong cảnh, con người, đồ vật... + Dạng hình ảnh : cho học sinh xem các * Dạng âm thanh: Tiếng đàn ghi ta, tiếng bức tranh, bức ảnh về phong cảnh, hoa, còi các phương tiện giao thông, tiếng ảnh con vật, đồ vật... trống trường, cho chúng ta thông tin + Dạng âm thanh : cho học sinh lắng nghe dưới dạng âm thanh. 1 bản nhạc, tiếng kêu của 1 số loài vật... => Là những dạng cơ bản mà máy tính có ? Ngoài 3 dạng thông tin cơ bản trên, con thể xử lý được. người còn thu nhận dạng thông tin nào khác không? Hoạt động 2: ( 20’) Biểu diễn thông tin. 2. Biểu diễn thông tin. Giáo án Tin 6 5 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình GV : Đưa ra một vài gợi ý cụ thể gần gũi *) Biểu diễn thông tin. với học sinh về cách biểu diễn thông tin - Là cách thể hiện thông tin dưới dạng cụ (dạng văn bản, âm thanh, hình ảnh...) thể thể nào đó. Ba dạng thông tin cơ bản văn hiện cách biểu diễn thông tin. bản (Text, charecter), các số liệu (Nuber), HS : Tìm hiểu cách biểu diễn thông tin, âm thanh (Sound), đồ họa (graphic) chính lấy ví dụ là chỉ cách biểu diễn thông tin. GV : lấy ví dụ để diễn tả thông tin có - Một thông tin có thể có nhiều cách biểu nhiều cách biểu diễn: diễn khác nhau ( ba dạng thông tin ở trên, HS : Lấy ví dụ vê 1 thông tin mà nhiều về thực chất, chỉ là các cách biểu diễn cách biểu diễn. thông tin mà thôi) GV: Giúp học sinh tìm hiểu vai trò của Vai trò của biểu diễn thông tin. biểu diễn thông tin có vai trò quan trọng - Biểu diễn thông tin nằm mục đích lưu đối với việc truyền và tiếp nhận thông tin. trữ và chuyển giao thông tin thu nhận HS : Tìm hiểu và lấy ví dụ. được. Mặt khác thông tin cần được biểu diễn dưới dạng có thể tiếp nhận được( đối tượng nhận thông tin có thể hiểu và xử lý được) 4) Củng cố, luyện tập (3’) - Nhắc lại những nội dung chính của bài - Cho học sinh trả lời 1 số câu hỏi trắc nghiệm (chọn câu trả lời đúng) 5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’) - Học thuộc bài cũ - Trả lời các câu hỏi bài tập SGK.9 - Đọc thêm tài liệu. V5. Rút kinh nghiệm giờ dạy: 6 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình Tiết 4: BÀI 2: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN (TIẾP) Ngày soạn: 31/8/2015 Ngày dạy: 03/9/2015 Lớp dạy: 6E I. Mục tiêu: 1) Về kiến thức: - Phân biệt được các dạng thông tin cơ bản. - Biết khả năng biểu diễn thông tin và cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bit - Biết cách mã hoá thông tin trong máy tính. 2) Về kỹ năng: - Biết khái niệm biểu diễn thông tin và cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng dãy bít. 3) Về thái độ: Có khái niệm ban đầu cách biểu diễn thông tin trong máy tính, nghiêm túc, hứng thú say mê trong học tập II. Chuẩn bị của GV và HS: 1) Chuẩn bị của GV: Máy vi tính, giáo án, sách giáo khoa tin học, sách GV tham khảo, ảnh tư liệu, bảng phụ, phiếu học tập, nghiên cứu trước tài liệu tham khảo 2) Chuẩn bị của HS: - Học bài cũ chuẩn bị bài mới. - Sách giáo khoa, vở ghi chép, tìm hiểu sách, báo, phiếu học tập. III. Phương pháp giảng dạy: - Đặt vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. IV. Tiến trình bài dạy: 1) Ổn định tổ chức lớp học (1’) 2) Kiểm tra bài cũ (5’) Câu hỏi: + Nêu các dạng thông tin cơ bản, cho ví dụ về các dạng thông tin đó. + Nêu một vài ví dụ minh hoạ việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa dạng khác nhau. 3) Dạy nội dung bài mới Giáo án Tin 6 7 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình Hoạt động của GV và HS Nội dung chính Hoạt động 1: (15’) Tìm hiểu cách 3. Biểu diễn thông tin trong máy tính. biểu diễn thông tin trong máy tính - Thông tin được biểu diễn bằng nhiều cách khác GV: giải thích cho học sinh hiểu thế nhau. nào là cách biểu diễn thông tin trong máy - Việc lựa chọn thông tin tuỳ theo mục đích và đối tính, đưa một số kiểu dữ liệu được mã tượng dùng tin vó vai trò rất quan trọng. hoá thông tin( thông tin được máy tính VD: + Người khiếm thính thì không thể dùng âm xử lí) thanh. GV: Chỉ ra cho hs thấy cách biểu diễn + Người khiếm thị thì không thể dùng hình thông tin với các đối tượng dùng tin. ảnh. - Máy tính biểu diễn thông tin dưới dạng dãy bit HS: Nghe giảng, ghi chép nội dung. (còn gọi là nhị phân) chỉ bao gồm 2 kí hiệu 0 và 1. - Để máy tính xử lý được thông tin các thông tin GV: Yêu cầu học sinh lấy một số ví dụ cần biến đổi thành dãy các bit. về vấn đề này. - Trong tin học thông tin lưu trữ trong máy tính gọi HS: Lấy ví dụ minh hoạ. là “Dữ liệu”. GV: Chỉ ra cho học sinh thấy cách mà - Hai kí hiệu 1 và 0 tương ứng với trạng thái, có hay máy tính biểu diễn thông tin. không có tín hiệu, hoặc đóng hay ngắt mạch điện. * Để máy tính có thể đảm bảo quá trình hoạt động thông tin thì máy tính cần có những bộ phận: + Biến đổi thông tin đưa vào máy tính thành dãy bít + Biến đổi thông tin lưu trữ dưới dạng bit thành 1 trong các dạng quen thuộc với con người: VB, âm thành, và h/a Phiếu nhóm 1,2 Phiếu nhóm 3,4 Hãy lựa chọn đáp án Hãy lựa chọn đáp án đúng trong các câu đúng trong các câu sau: sau: a. Máy tính biểu diễn a. Máy tính biểu diễn thông tin dưới dạng thông tin bằng hai kí dãy bit. hiệu 0 và 1 Hoạt động 2: (20’) thảo luận nhóm b. Máy tính biểu diễn b. Để máy tính xử lý GV: + Chia lớp làm làm 4 nhóm. thông tin dưới dạng được thông tin không + Giao phiếu học tập có nội dung dãy nhị phân. cần biến đổi thành trắc nghiệm. c. Thông tin lưu trữ dãy bit. trong máy tính gọi là c. Hai kí hiệu 0 và 1 HS: Hoạt động nhóm. vật liệu. tương ứng với hai d.Thông tin lưu trữ trang thái có hay GV: + Thu và cho các nhóm nhận xét trong máy tính gọi là không có tín hiệu. chéo. dữ liệu d. Dãy bit có thể biểu + GV nhận xét và đưa ra đáp án. Cho diễn được ba dạng điểm những có kết qủa tốt. thông tín cơ bản. * Ghi nhớ: SGK 8 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình GV: Gọi một vài em đọc ghi nhớ. 4) Củng cố, luyện tập - Nhắc lại những nội dung chính của bài - Học sinh trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm. 5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà - Học thuộc bài cũ - Trả lời các câu hỏi bài tập SGK.9 - Đọc thêm tài liệu. - Đọc trước bài mới V. Rút kinh nghiệm giờ dạy: ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . TIẾT 5 BÀI 3. EM CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC GÌ NHỜ MÁY TÍNH Ngày soạn: 7/9/2015 Ngày dạy: 10/9/2015 Lớp dạy: 6E I. Mục tiêu: 1) Về kiến thức: - Biết được các khả năng ưu việt của máy tính cũng như các ứng dụng đa dạng của tin học trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội. - Biết được máy tính chỉ là công cụ thực hiện những gì con người chỉ dẫn. 2) Về kỹ năng: - Bước đầu hiểu được cách làm việc và những công việc mà tin học có thể làm được 3) Về thái độ: Giáo án Tin 6 9 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình - Thấy được tầm quan trọng của tin học trong cuộc sống. - Có thái độ nghiêm túc, say mê trong học tập II. Chuẩn bị của GV và HS: 1) Chuẩn bị của GV: - Giáo án, SGK, nghiên cứu trước tài liệu tham khảo. 2) Chuẩn bị của HS: - Sách, vở, đồ dùng học tập - Học bài cũ, chuẩn bị trước bài mới III. Phương pháp giảng dạy: - Đặt vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. IV. Tiến trình bài dạy: 1) Kiểm tra bài cũ (5’) 2) Ổn định tổ chức lớp học (1’) Câu hỏi: + Máy tính biểu diễn thông tin bằng hình thức nào? + Máy tính cần có bộ phận nào để đảm bảo quá trình hoạt động thông tin? 3) Dạy nội dung bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung Hoạt động 1: (15’) Một số khả năng 1. Một số khả năng của máy tính. của máy tính. - Khả năng tính toán nhanh. GV: Nêu các khả năng của máy tính và - Tính toán với độ chính xác cao. liên hệ so sánh với khả năng sinh học - Khả năng lưu trữ lớn. của con người. - Khả năng “làm việc” không mệt mỏi. - Ví dụ minh hoạ trực tiếp về khả năng tính toán nhanh của máy tính. - Khả năng tính toán với độ chính xác cao HS : Tìm hiểu các khả năng của máy tính và cho ví dụ chứng minh. GV: Đưa ra những khả năng của máy tính có thể làm được. Hoạt động 2: (15’) Có thể dùng máy 2. Có thể dùng máy tính điện tử vào tính điện tử vào những việc gì? những việc gì? Gv: Chia lớp thành nhóm và giao cho - Thực hiện các tính toán nhóm lấy ví dụ về các chủ đề đưa ra từ - Tự động hoá các công việc văn phòng trước. - Hỗ trợ công tác quản lí - Công cụ học tập và giải trí HS: Hoạt động nhóm. - Điều khiển tự động và robot GV: Yêu cầu nhóm trưởng mỗi nhóm - Lỉên lạc và tra cứu và mua bán trực đưa ra kết quả của nhóm mình. tuyến HS: Nhóm trưởng phát biểu và hs khác nhận xét bổ sung. GV: Kết luận Hoạt động 3: (5’) Máy tính và điều 3. Máy tính và điều chưa thể chưa thể Tất cả sức mạnh của máy tính đều phụ GV: Theo em máy tính đã có thể thay thuộc vào con người và do những hiểu thế được con người không? biết của con người quyết định. Máy tính HS: Đưa ra ý kiến của mình chỉ làm được những gì mà con người chỉ 10 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình HS: Nhận xét, bổ sung dẫn thông qua các câu lệnh. GV: Nhận xét và đưa ra kết luận 4) Củng cố, luyện tập - Hệ thống lại nội dung bài học - Trả lời nhanh về một số câu hỏi trắc nghiệm. 5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà - Học bài cũ. trả lời các câu hỏi cuối SGK - Đọc và xem trước bài 4. V. Rút kinh nghiệm giờ dạy: ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . Giáo án Tin 6 11 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình TIẾT 6 BÀI 4: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH Ngày soạn: 7/9/2015 Ngày dạy: 10/9/2015 Lớp dạy: 6E I. Mục tiêu: 1) Về kiến thức: - Biết về mô hình 3 bước của cách xử lý thông tin trong máy tính - Biết được sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan trọng nhất của máy tính cá nhân. 2) Về kỹ năng: - Biết sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan trọng nhất của máy tính cá nhân. - Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính. Biết được máy tính hoạt động theo chương trình. 3) Về thái độ: - Rèn luyện học sinh ý thức mong muốn hiểu biết về máy tính và tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác. II. Chuẩn bị của GV và HS: 1) Chuẩn bị của GV: - Máy vi tính, giáo án, sách giáo khoa tin học, sách GV tham khảo, tranh ảnh tư liệu, các thiết bị máy tính, bảng phụ vẽ hình ảnh cấu trúc máy tính. Một vài thiết bị máy tính chuột, ram, bàn phím .... 2) Chuẩn bị của HS: - Sách giáo khoa, vở ghi chép, tìm hiểu sách, báo, phiếu học tập. Học bài cũ. III. Phương pháp giảng dạy: - Đặt vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. IV. Tiến trình bài dạy: 1) Kiểm tra bài cũ (5’) 2) Ổn định tổ chức lớp học (1’) Câu hỏi: + Trong cuộc sống hàng ngày máy tính giúp ta những công việc gì? + Nêu những hạn chế của máy tính. 3) Dạy nội dung bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung bài dạy Hoạt động1 (10’)Tìm hiểu quá trình ba 1. Mô hình quá trình ba bước bước của máy tính. GV: Cho hs quan sát mô hình quá trình ba Nhập XỬ LÍ Xuất INPUT OUTPU bước, giải thích bằng cách liên hệ các công T việc quen thuộc hàng ngày. - Lấy ví dụ mô hình xử lí thông tin trong máy Để trở thành công cụ trợ giúp xử lí tính (bài 1) thông tin, máy tính cần có các bộ VD: Giặt quân áo, pha tra, nấu cơm phận (thiết bị) đảm nhận các chức HS : Tìm hiểu và lấy thêm các ví dụ ngoài năng nhập, xử lý và xuất thông tin SGK. để giúp con người trong hoạt động 12 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình thông tin. Hoạt động 2 (25’) Tìm hiểu Cấu trúc chung 2. Cấu trúc chung của máy tính của máy tính điện tử điện tử GV: Giới thiệu qua về nhà khoa học Von Cấu trúc của một máy tính điện tử Neumann. gồm có 5 thành phần chính: “ Cha đẻ của kiến trúc máy tính” - Bộ xử lý trung tâm CPU. - Giới thiệu cấu trúc và các thành phần máy - Bộ nhớ trong ; tính ( sử dụng máy tính làm công cụ trực quan) - Bộ nhớ ngoài. GV: Treo tranh vẽ cấu trúc của máy tính cho - Thiết bị vào : bàn phím, chuột. học sinh quan sat và cho biết: - Thiết bị ra : màn hình, máy in... - Cấu trúc gồm có mấy thành phần? KL: Chương trình là tập hợp các câu - Thành phần nào quan trọng nhất? lệnh, mỗi câu lệnh hướng dẫn một Hs: Quan sát, trả lời. thao tác cụ thể cần thực hiện. HS : Nhận xét, bổ sung. GV : Nhận xét đưa ra chuẩn kiến thức a) Bộ xử lí trung tâm. a) Bộ xử lí trung tâm (CPU) : - Cho hs quan sát một số hình ảnh minh họa về Được coi là là bộ não của máy tính. cấu trúc của CPU Pentium 4 của hãng Intel). CPU thực hiện các chức năng tính HS : Quan sát và ghi chép thông tin. toán, điều khiển và phối hợp hoạt động của máy tính theo sự chỉ dẫn b) Bộ nhớ của chương trình(là tập hợp các câu - Cho hs quan sát một số hình ảnh minh họa về lệnh, mỗi câu lệnh là 1 thao tác cụ cấu trúc của một thanh RAM( dung lượng 256 thể cần thực hiện) hoặc 128). b) Bộ nhớ: - Giải thích từ viết tắt : Bộ nhớ là nơi lưu trữ các chương + Ram (Random Access memory) trình dữ liệu. Người ta chia bộ nhớ + Rom (Read Only memory) thành 2 phần : HS : Quan sát , ghi chép thông tin - Bộ nhớ trong (RAM và ROM) + Dùng để lưu giữ chương trình và GV :Cho hs quan sát một số hình ảnh minh dữ liệu trong quá trình máy tính làm họa về cấu trúc của một số thiết bị lưu trữ việc. ngoài (đĩa CD, DVD, USB..) + Khi tắt máy tính toàn bộ các thông tin trong RAM sẽ bị mất đi. HS : Tìm hiểu, quan sát, ghi chép thông tin. - Bộ nhớ ngoài (đĩa CD.DVD..) GV : Để đo dung lượng thiết bị nhớ người ta + Dùng để lưu trữ lâu dài chương phải sử dụng 1 đơn vị để đo dung lượng đó là trình và dữ liệu bên ngoài máy tính BYTE. (đĩa cứng, đĩa mềm. đĩa CD.DVD, - Yêu cầu HS kẻ bảng đo dung lượng bộ nhớ bộ nhớ Flash(USB) vào vở và tìm hiểu dung lượng của bộ nhớ + Thông tin lưu trên bộ nhớ ngoài thông qua các ổ đĩa, thư mục, tệp trong máy không bị mất đi khi ngắt điện. tính dưới sự hướng dẫn của giáo viên. * Đơn vị dùng để đo dung lượng c) Thiết bị vào/ra. thiết bị nhớ là byte (bai) GV : Cho hs quan sát một số hình ảnh minh c) Thiết bị vào.ra ( Input.Output - họa về cấu trúc 1 số thiết bị vào (Input); thiết I.O) bị xuất dữ liệu (Output) - Thiết bị vào.ra (thiết bị ngoại vi) HS : Tìm hiểu, quan sát, ghi chép thông tin giúp máy tính trao đổi thông tin với Giáo án Tin 6 13 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình lấy ví dụ. bên ngoài, đảm bảo việc giao tiếp với người sử dụng. - Các thiết bị vào.ra được chia làm 2 loại chính: + Thiết bị nhập: Bàn phím, chuột, máy quét... + Thiết bị xuất: màn hình, máy in, máy vẽ, máy chiếu (projector) 4) Củng cố, luyện tập - Nhắc lại những nội dung chính của bài - Cho học sinh trả lời một số câu hỏi dạng trắc nghiệm 5) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà - Học thuộc bài cũ - Trả lời các câu hỏi bài tập SGK.19 - Đọc thêm tài liệu phần cứng máy tính. V. Rút kinh nghiệm giờ dạy: ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . 14 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình TIẾT 7 BÀI 4: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH (TIẾP) Ngày soạn: 25/09/2014 Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng............................. Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng............................. Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng...............7.......... Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng............................. 1. Mục tiêu: a) Về kiến thức: - Biết được sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan trọng nhất của máy tính cá nhân. - Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính. - Biết được máy tính hoạt động theo chương trình. b) Về kỹ năng: - Biết sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan trọng nhất của máy tính cá nhân. - Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính. Biết được máy tính hoạt động theo chương trình. c) Về thái độ: - Rèn luyện học sinh ý thức mong muốn hiểu biết về máy tính và tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác. 2. Chuẩn bị của GV và HS: a) Chuẩn bị của GV: Giáo án Tin 6 15 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình - Máy vi tính, giáo án, sách giáo khoa tin học, sách GV tham khảo, tranh ảnh tư liệu, các thiết bị máy tính, bảng phụ vẽ hình ảnh cấu trúc máy tính. Một vài thiết bị máy tính chuột, ram, bàn phím .... b) Chuẩn bị của HS: - Sách giáo khoa, vở ghi chép, tìm hiểu sách, báo, phiếu học tập. 3. Phương pháp giảng dạy: - Đặt vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. 4. Tiến trình bài dạy: a) Ổn định tổ chức lớp học (1’) b) Kiểm tra bài cũ (5’) ? Vẽ sơ đồ cấu trúc máy tính. ? Cấu trúc chung của máy tính điện tử gồm mấy thành phần? c) Dạy nội dung bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung bài dạy Hoạt động 1: (17’)Máy tính là một công cụ 3. Máy tính là một công cụ xử lí thông xử lí thông tin tin - Yêu cầu HS đọc sgk. - Máy tính hoạt động dưới sự hướng dẫn GV cho HS quan sát hình Tr17 của các chương trình (là tập hợp các câu ? Hãy nêu mô hình quá trình 3 bước lệnh, mỗi câu lệnh là 1 thao tác cụ thể - Máy tính xử lí thông tin theo mô hình quá cần thực hiện) trình ba bước. - Quá trình xử lý thông tin trong máy - INPUT : bàn phím, chuột... tính được tiến hành một cách tự động - Xử lí : CPU và các thành phần theo sự chỉ dẫn của các chương trình - OUTPUT : Màn hình, máy in, loa... 4. Phần mềm và phân loại phần mềm Hoạt động 2 (18’) Phần mềm và phân loại * Phần mềm là gì ? phần mềm - Phần mềm máy tính là các chương trình GV : Giúp hs tìm hiểu khái niệm phần mềm. điều khiển mọi hoạt động phần cứng của - Vai trò của phần mềm máy tính máy tính.( đưa sự sống đến cho phần - Cho 1 số ví dụ về phần mềm hệ thống và cứng) phần mềm ứng dụng. - Phần mềm được chia làm 2 loại chính : VD : Chương trình hệ điều hành windows (nếu không có phần mềm này, màn hình của + Phần mềm hệ thống : Là các chương em không hiển thị bất cứ thứ gì, không điều trình tổ chức việc quản lí, điều phối các khiển được loa(âm thanh) không đánh được bộ phận chức năng của máy tính sao cho văn bản trên bàn phím. chúng hoạt động một cách nhịp nhàng. HS : học sinh hoạt động thảo luận theo bàn, VD : DOS, Windows 98, Windows XP.. đại diện bàn lên bảng làm. + Phần mềm ứng dụng : là các chương GV: Lấy ví dụ về các loại phần mềm cho học trình đáp ứng những yêu cầu ứng dụng sinh hiểu hơn. cụ thể của con người. VD : Phần mềm Word tạo ra các trang văn bản, phần mềm đồ hoạ để vẽ hình và trang trí, các phần mềm giải trí Game... d) Củng cố, luyện tập (3’) - Nhắc lại những nội dung chính của bài - Trả lời một số câu hỏi củng cố bài học e) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’) - Học thuộc bài cũ 16 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình - Trả lời các câu hỏi bài tập SGK.19 - Đọc thêm tài liệu, Bài đọc thêm cuối SGK 5. Rút kinh nghiệm giờ dạy: ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ----------------------------------------------------------------------------------- TIẾT 8 BÀI THỰC HÀNH SỐ 1: LÀM QUEN VỚI MỘT SỐ THIẾT BỊ MÁY TÍNH Ngày soạn: 25/09/2014 Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng............................. Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng............................. Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng............................. Ngày dạy....../....../..............tại lớp.............sỹ số lớp.....................vắng............................. 1. Mục tiêu: a) Về kiến thức: - Bước đầu rèn kỹ năng lam quen và phân biêt được một số thiết bị máy tính cơ bản. b) Về kỹ năng: - Nhận biết được một số bộ phận cấu thành cơ bản của máy tính cá nhân (loại máy tính thông dụng nhất hiện nay) - Biết cách bật. tắt máy tính. - Làm quen với bàn phím và con chuột máy tính. c) Về thái độ: - Hiểu và thấy được sự cần thiết phải tuân thủ nội quy phòng máy tính. Giáo án Tin 6 17 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình 2. Chuẩn bị của GV và HS: a) Chuẩn bị của GV: - Giáo án, phòng máy, một vài thiết bị máy tính, Nghiên cứu trước tài liệu tham khảo, SGK, Sách giáo viên b) Chuẩn bị của HS: - Sách, vở, đồ dùng học tập. 3. Phương pháp giảng dạy: - Đặt vấn đề, giảng giải vấn đáp, nhóm. 4. Tiến trình bài dạy: a) Ổn định tổ chức lớp học (1’) b) Kiểm tra bài cũ (5’) ? Phần mềm là gì. Phân biệt các loại phần mềm. c) Dạy nội dung bài mới (35’) Hoạt động của GV và HS Nội dung GV cho HS học nội quy phòng máy tính và a) Phân biệt các bộ phận của máy tính yêu cầu HS phải tuân thủ nội quy. cá nhân - Gv: Sử dụng một số thiết bị phòng máy để * Các thiết bị nhập dữ liệu hướng dẫn cho hs quan sát về các thiết bị máy - Bàn phím (keyboard) : là thiết bị nhập dữ tính như: Ram, Rom, CPU, ổ đĩa cứng, ổ đia liệu chính của máy tính. mềm, ổ CD... Và giúp học sinh phân biệt đâu - Chuột (Mouse) : Là thiết bị điều khiển là thiết bị vào, đâu là thiết bị ra. nhập dữ liệu được dùng nhiều trong môi Gv: giới thiệu về các chức năng chính của các trường giao diện đồ học máy tính. thiết bị nhập dữ liệu, về các thiết bị cấu thành * Thân máy tính : nên máy tính Chứa các thiết bị ( là các linh kiện điện tử) bao gồm: - Bộ vi xử lí (CPU), - Bộ nhớ (RAM và ROM) - Nguồn điện - Các ổ cứng, ổ CD – ROM.. cùng với các linh kiện điện tử khác - > Tất cả được gắn trên 1 bảng mạch có tên là Bảng mạch chủ. CPU: * Các thiết bị xuất : - Màn hình : Màn hình dùng để hiển thị kết quả hoạt động của máy tính và hầu hết là nơi giao tiếp giữa người và máy tính. - Máy in : Thiết bị dùng để đưa dữ liệu ra giấy. Có rất nhiều loại máy in ( thông ổ đĩa cứng: dụng hiện nay là máy in kim, máy in laser, máy in phun mực) - Loa : Thiết bị dùng để đưa âm thanh ra - ổ ghi CD.DVD : Thiết bị dùng để ghi dữ liệu ra các đĩa dạng CD – ROM.DVD Rom, Main: * Các thiết bị lưu trữ dữ liệu : - Đĩa cứng : Là thiết bị lưu trữ dữ liệu chủ yếu của máy tính, có dung lượng lưu trữ lớn. 18 Giáo án Tin 6 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình - Đĩa mềm : Có dung lượng nhỏ, chủ yêu dùng để sao chép dữ liệu từ máy tính này sang máy tính khác. - Các thiết bị nhớ hiện đại : đĩa quang, flash (USB)... * Các bộ phận cấu thành một máy tính hoàn chỉnh. Một bộ máy tính hoàn chỉnh đủ để đáp ổ CD: ứng yêu cầu học tập của học sinh bao gồm các thiết bị sau : - Bàn phím, chuột - Bộ vi xử lý trung tâm, bộ nhớ.. (cây vi tính) - Màn hình, loa, máy in - Nếu điện áp của lưới điện không ổn định, có thể dùng thêm thiết bị Điện áp để bảo vệ máy tính khi điện tăng giảm đột ngột b) Bật CPU và màn hình Bật công tắc màn hình và công tắc thân máy -> quan sát các đèn tín hiệu và quá Màn hình: trình khởi động máy qua các thay đổi trên màn hình -> đợi xuất hiện màn hình windows thì quá trình khởi động sẽ hoàn tất. c) Làm quen với bàn phím và con chuột Chuột, bàn phím: , * Bàn phím : Loại US98(104 phím) Khu vực chính của bàn phím gồm 5 hàng HS: Quan sát, nghe. phím GV : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu các phím + Hàng phím số : (0 ... 9) trên bàn phím và cách thực hiện một số thao + Hàng phím trên: các phím (Q...P) tác với phím đặc biệt( Tab, Shift, Alt ..) + Hàng phím cơ sở : có 2 phím gai (f và j) + Hàng phím dưới : Phím (Z ..M) - Yêu cầu hs thực hiện các thao tác + hàng phím có phím Spacebar - Các phím điều khiển, phím đặc biệt như : HS : Thực hiện các thao tác theo sự hướng dẫn Spacebar, Ctrl, Alt, Shift, Caps Lock, Tab, của GV. Enter, Backspace. * Con chuột : - Cấu tạo con chuột máy tính có 2 nút ( trái, phải. - Cách dùng: dùng tay phải để điều khiển GV : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cấu tạo con chuột. Ngón tay trỏ đặt vào nút trái chuột, chuột, cách sử dụng. ngón tay giữa đặt vào nút phải chuột. - Yêu cầu hs thực hiện các thao tác với chuột HS : Thực hiện các thao tác theo sự hướng dẫn d) Cách tắt máy tính của GV. Start -> Turn off Computer -> Turn off. Giáo án Tin 6 19 Trường THCS Cương Sơn Giáo viên: Nguyễn Thị Bình GV : Hướng dẫn học sinh cách tắt máy đúng Quan sát quá trình tự kết thúc - Tắt màn qui cách. hình (nếu cần) - Yêu cầu hs thực hiện đúng thao tác HS : Thực hiện các thao tác theo sự hướng dẫn của GV. d) Củng cố, luyện tập (3’) - Đánh giá, nhận xét buổi thực hành. - Yêu cầu hs về nhà xem lại nội dung bài thực hành, và ôn lại kiến thức của toàn bộ chương I để chuẩn bị học chương II. e) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’) Ôn lại toàn bộ kiến thức của chương 1. 5. Rút kinh nghiệm giờ dạy: ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . ........................................................................................................................................... . 20 Giáo án Tin 6