Giáo án cả năm Lịch sử 7 - Nguyễn Thị Yến

Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 1 Ngày soạn: . .. Tuần: 1 Ngày dạy: PHẦN MỘT KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI BÀI 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU (Thời sơ – trung kì trung đại )  I. MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1. Về kiến thức : - Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu , cơ cấu xã hội ( bao gồm hai giai - cấp cơ bản là lãnh chúa và nông nô ) - Hiểu khái niệm Lãnh địa Phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa - Hiểu được thành thị Trung đại xuất hiện như thế nào - Sự khác nhau giữa kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị trung đại 2. Tư tưởng : Bồi dưỡng nhận thức cho Hs về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến 3. Kĩ năng : - Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến. - Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến II THIẾT BỊ DẠY HỌC: - Bản đồ Châu Âu thời phong kiến, tranh ảnh - SGK (học sinh ) III BÀI MỚI : GV 1. Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu ✓ Kể tên một nhà nước cổ đại điển hình ở Âu : Châu Âu mà em biết ? ( Rô-ma) - Cuối thế kỉ V các bộ tộc người Giéc man ✓ Vì sao nhà nước Rô-ma bị sụp đổ ? Thời tràn xuống tiêu diệt đế quốc Rô-ma, thành lập ra gian ? nhiều vương quốc mới :( Ăng –glô xắc xông, ✓ Người Giéc-man làm gì sau khi tiêu diệt Phơ-răng ) nhà nước Rô-ma ? - Đất đai của chủ nô được chia cho các ✓ Xã hội Châu Âu đã có biến đổi gì sau sự tướng lĩnh quân sự và quý tộc , họ có ruộng đất kiện này ? ( xuất hiện giai cấp mới : Lãnh và tước vị => trở thành các lãnh chúa phong chúa và nông nô ) kiến - Nô lệ và nông dân bị biến thành nông nô, GV : xã hội bao gồm hai giai cấp cơ bản là lãnh phụ thuộc vào các lãnh chúa chúa – nông nô được gọi là xã hội phong kiến  Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành 2. Lãnh địa phong kiến : ✓ Thế nào là lãnh địa phong kiến ? - Mỗi lãnh chúa chiếm một vùng đất riêng ✓ Em hãy mô tã một lãnh địa phong kiến gọi là lãnh địa phong kiến, họ có toàn quyền điển hình (SGK) trong lãnh địa của mình ✓ Trong lãnh địa phong kiến bao gồm - Nông nô phải nộp tô và nhiều thứ thuế những tầng lớp người nào ?(Lãnh chúa – khác, phải lệ thuộc vào lãnh chúa =.> nghèo nông nô ) khổ ✓ Đặc điểm của nền kinh tế trong các lãnh - Đặc điểm kinh tế : đóng kín, tự cấp, tự GV: Nguyễn Thị Yến Trang 1 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 địa châu Âu ? (tự cấp, tự túc) túc 3. Sự xuất hiện các thành thị trung đại : - Từ cuối thế kỉ XI những thợ thủ công GV: Mặc dù gọi là kinh tế tự cấp tự túc nhưng đem hàng hoá của mình đế những nơi đông thật ra chỉ ở mức tương đối vì các lãnh địa vẫn người để bán và lập xưởng, hình thành các thị phải trao đổi hàng hoá với nhau (muối, sắt..) Từ trấn => thành thị trung đại ra đời cuối thế kỉ X việc sản xuất thủ công ngày càng phát triển , xuất hiện nhu cầu phải mở rộng việc trao đổi hàng hoá và mở rộng sản xuất = > thành thị ra đời ✓ Sự khác nhau giữa kinh tế thành thị và - Cư dân trong thành thị chủ yếu là thợ thủ kinh tế lãnh địa ? công và thương nhân ✓ Sự khác nhau về cư dân ? - Đặc điểm kinh tế : công thương nghiệp (kinh tế hàng hoá ) CỦNG CỐ : - Sự hình thành xã hội phong kiến châu Âu ? - Vì sao xuất hiện thành thị trung đại ? - Sự khác nhau giữa kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị trung đại ? DẶN DÒ : - Học bài , chuẩn bị bài 2 :”Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu “ Tiết: 2 Ngày soạn: . .. Tuần: 1 Ngày dạy: BÀI 2 SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU  I/ Mục tiêu bài học : 1. Kiến thức : - Nguyên nhân, hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý , tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa - Quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa 2. Tư tưởng : - Tính tất yếu, quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội TBCN 3. Kĩ năng : - Biết sử dụng bản đồ thế giới ( hoặc quả địa cầu ) để đánh dấu, xác định đường đi của các nhà phát kiến địa lý - Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử II/ Thiết bị, tài liệu : - Bản đồ thế giới ( hoặc quả địa cầu ) - Sưu tầm tranh ảnh , tài liệu về đoàn thám hiểm III/ Bài mới : 1. Những cuộc phát kiến về địa lí : ✓ Nguyên nhân của các cuộc phát kiến địa - Nguyên nhân :Từ giữa thế kỉ XV, do yêu lý ? cầu phát triển của sản xuất các thương nhân GV giải thích thêm về tình hình thếgiới thế kỉ châu Âu cần rất nhiều vàng bạc, nguyên liệu và XV, sự lớn mạnh của đế quốc Thổ Nhĩ Kì dẫn thị trường mới. Họ muốn tìm con đường biển để GV: Nguyễn Thị Yến Trang 2 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 đến việc con đường bộ để buôn bán với Ấn độ buôn bán với Ấn độ và các nước phương Đông của các nước châu Âu bị ngăn cản => buộc các nước châu Âu phải tìm con đường khác để đến Ấn độ và các nước phương đông - Kết quả : họ đã tìm ra con đường đến ✓ Kết quả ? ( GV giới thiệu con đường phát phương đông, tìm ra những vùng đất mới.(Cô- kiến địa lý theo bản đồ ) => Hs phải nắm được lôm bô tìm ra châu Mỹ năm 1492) những nét chính và tên của 3 nhà phát kiến nổi tiếng - Ý nghĩa : góp phần thúc đẩy công thương ✓ Ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lý ? nghiệp Châu Âu phát triển, đem lại cho giai cấp Tư sản Châu Âu những nguồn lợi khổng lồ : vàng bạc, nguyên vật liệu, những vùng đất mới 2. Sự hình thành chủ nghĩa Tư bản ở Châu Âu : ✓ Xã hội châu Âu đã có biến đổi như thế - Sau phát kiến địa lý các thương nhân nào sau các cuộc phát kiến địa lý ? Châu Âu giàu lên nhanh chóng, mở rộng việc - Các quý tộc, thương nhân đã làm gì sau kinh doanh khi tiến hành thành công các cuộc phát kiến địa - Các chủ xưởng, thương nhân giàu có dần lý ?( Còn được gọi là quá trình tích lũy Tư bản dần trở thành giai cấp tư sản, đông đảo những nguyên thủy ) người làm thuê trở thành giai cấp vô sản, bị tư ✓ Kết quả của quá trình biến đổi đó ? sản bóc lột => Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành CỦNG CỐ : 1. Nguyên nhân kết quả và ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lý ? 2. Các cuộc phát kiến địa lý đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu ? GV: Nguyễn Thị Yến Trang 3 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 3 Ngày soạn: . .. Tuần: 2 Ngày dạy: BÀI 3 CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU  I/ Mục tiêu bài học : 1. Kiến thức : - Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng. - Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến xã hội phong kiến châu Âu lúc bấy giờ 2. Tư tưởng : - Tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển của xã hội loài người, về vai trò của giai cấp tư sản. Giúp HS hiểu được quá trình sụp đổ của chế độ phong kiến 3. Kĩ năng : - Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẫn xã hội, từ đó thấy được nguyên nhân sâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến II/ Thiết bị, tài liệu : - Bản đồ thế giới ( hoặc bản đồ châu Âu ) - Sưu tầm tranh ảnh , tài liệu về thời kì văn hoá Phục hưng III/ Bài mới : 1. Phong trào văn hoá phục hưng (thế kỉ GV giới thiệu sơ lược về phong tràovăn hoá XIV-XVII) phục hưng, khái quát những tinh hoa của nền - Nguyên nhân :Là cuộc đấu tranh của tư văn minh Hy lạp-La mã cổ đại và nguyên nhân sản chống lại chế độ phong kiến. bắt đầu từ tan rã của nó từ đó giải thích tại sao giai cấp tư nước Ý sau đó lan rộng khắp tây Âu sản lại muốn “Phục hưng” văn hoá Hy-La Kể tên các nhà văn hoá-khoa học nổi tiếng thời phục hưng ? GV giới thiệu sơ lược về những thành tựu tiêu - Các nhân vật tiêu biểu : Ra-bơ-le (Văn biểu của các nhà khoa học thời phục hưng học), Đê-các –tơ ( Toán), Lê-ô-na đơ Vanh-xi ✓ Nội dung tư tưởng của văn hoá phục (hội hoạ), Cô-péc-ních (thiên văn) hưng? - Nội dung : lên án giáo hội Kitô và đả phá ✓ Ý nghĩa của phong trào văn hoá phục trật tự xã hội phong kiến, đề cao giá trị con hưng đối với Châu Âu và thế giới? người, đề cao khoa học tự nhiên - Ý nghĩa :Mở đường cho sự phát triển văn hoá châu Âu và văn hoá nhân loại 2. Phong trào cải cách tôn giáo : - Nguyên nhân :Giai cấp phong kiến châu ✓ Nguyên nhân của phong trào cải cách Âu lấy Kinh thánh của đạo Kitô và dựa vào tôn giáo ở châu Âu ? Giáo hội để thống trị nhân dân vì thế giai cấp tư sản đòi thay đổi và cải cách tổ chức Giáo hội - Người khởi xướng là Lu-thơ (148-1546) ✓ Diễn biến ? ở Đức sau đó lan rộng sang Thụy sĩ, Pháp, Anh.. - Kết quả : Đạo Kitô bị phân chia thành hai phái : Cựu Kitô giáo và Tân giáo. Hai giáo phái ✓ Kết quả ? này luôn mâu thuẫn, xung đột với nhau CỦNG CỐ : 1. Nội dung tư tưởng và ý nghĩa của phong trào văn hoá phục hưng? 2. Phong trào cải cách tôn giáo có ảnh hưởng như thế nào đến xã hội châu Âu lúc bấy giờ ? Tiết: 4 - 5 Ngày soạn: . .. GV: Nguyễn Thị Yến Trang 4 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tuần: 2 - 3 Ngày dạy: BÀI 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN  I/ Mục tiêu bài học : 1. Kiến thức : - Sự hình thành xã hội phong kiến Trung quốc, tên gọi và thế thứ các triều đại phong kiến ở Trung quốc - Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến - Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiến Trung quốc 2. Tư tưởng : - Giúp HS hiểu được Trung quốc là một quốc gia lớn, điển hình ở phương đông, có ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của lịch sử Việt nam 3. Kĩ năng : - Biết lập bảng niên biểu các triều đại Trung quốc - Bước đầu biết vận dụng các phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá II/ Thiết bị, tài liệu : - Bản đồ Trung quốc thời phong kiến - Sưu tầm tranh ảnh , tài liệu về một số công trình kiến trúc Trung quốc thời phong kiến III/ Bài mới : 1. Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc Gv nhắc lại sơ lược vế sự hình thành của các quốc gia cổ đại phương Đông nói chung và Trung quốc nói riêng ✓ Xã hội phong kiến Trung quốc được hình - Nhà nước cổ đại Trung quốc hình thành thành vào thời gian nào ? từ 2000 năm TCN, trải qua các triều đại Hạ, Thương , Chu ✓ Nguyên nhân chính dẫn đến những biến - Đến thời Xuân thu- chiến quốc, nhờ sự đổi của xã hội Trung quốc? xuất hiện công cụ bằng sắt ,năng xuất tăng, diện tích gieo trồng được mở rộng ✓ Quá trình hình thành giai cấp Địa chủ  Một số quan lại, nông dân giàu chiếm nhiều và nông dân lĩnh canh ở Trung quốc? có ruộng đất , trở thành địa chủ. nhiều nông dân điểm nào giống ở các nước Châu Âu ? bị mất ruộng, phải nhận ruộng đất của địa chủ để cày cấy, gọi là nông dân lĩnh canh ( hay Tá điền ), bị địa chủ bóc lột bằng địa tô  xã hội phong kiến Trung quốc hình thành 2. Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán: - Nhà Tần chia đất nước thành các quận huyện, trực tiếp cử quan lại đến cai trị, thống ✓ Những thành tựu của nhà Tần ? nhất tiền tệ và hệ thống đo lường, mở rộng lãnh ✓ Ngoài những thành tựu tiêu biểu, em còn thổ về phía bắc và Nam biết gì về Tần Thủy Hoàng ?( Tần Thuỷ - Nhà Hán xoá bỏ chế độ pháp luật hà khắc Hoàng từng mở chiến tranh xâm lược Âu lạc) của nhà Tần, khuyến khích phát triển nông ✓ Tình hình Trung quốc dưới thời Hán ? nghiệp. nhờ thế kinh tế phát triển , xã hội ổn ✓ So sánh điểm giống và khác nhau giữa định sự phát triển của nhà Tần và nhà Hán? 3. Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới GV: Nguyễn Thị Yến Trang 5 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 thời Đường: (618-907) - Bộ máy nhà nuớc được củng cố và hoàn thiện ✓ Nêu những biểu hiện sự phát triển thịnh - Mở nhiều khoa thi để kén chọn nhân tài vượng của nhà Đường ? - Thực hiện chế độ quân điền => nông - Gv có thể mở rộng thêm một số thành nghiệp phát triển tựu tiêu biểu của Trung quốc dưới thời Đường - Lãnh thổ được mở rộng, trở thành một quốc gia phong kiến cường thịnh nhất châu Á 4. Trung Quốc thời Tống –Nguyên :(960- 1368) Sau hơn nửa thế kỉ loạn lạc, đất nước bị chia cắt, nhà Tống có công thống nhất đất nướcnhưng sự phát triển không còn mạnh như dưới thời Đường - Đất nước tuy thống nhất nhưng không ✓ Chính sách phát triển kinh tế của nhà còn phát triển mạnh như thời Đường. Nhà Tống Tống ? mở mang các công trình thủy lợi, khuyến khích phát triển thủ công nghiệp - Dưới thời Nguyên, các vua người Mông cổ thi hành chính sách phân biệt đối xử giữa các ✓ Chính sách cai trị của nhà Nguyên ? dân tộc => nhân dân Trung quốc nhiều lần nổi ✓ Thái độ của nhân dân Trung quốc trước dậy chống lại nhà Nguyên chính sách cai trị của nhà Nguyên ? 5. Trung Quốc thời Minh-Thanh: (1368- 1911) - Cuối thời Minh-Thanh , xã hội phong Đặc điểm của giai đoạn này là thời kì khủng kiến Trung quốc dần dần lâm vào suy thoái hoảng và suy vong của chế độ phong kiến ở Trung quốc nói riêng và ở phương Đông nói - Cùng với sự phát triển công thương chung nghiệp, mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa ✓ Những biểu hiện của sự suy thoái của xã cũng dần dần xuất hiện. hội phong kiến Trung quốc ? ✓ Nguyên nhân ? 6. Văn hoá, khoa học-kĩ thuật Trung quốc thời Phong kiến: - Đạt được những thành tựu rực rỡ và có ảnh hưởng đến các nước chung quanh ✓ Nêu những thành tựu của Văn hoá- khoa - Tư tưởng : Nho giáo trở thành hệ tư học kĩ thuật của Trung quốc thời phong kiến tưởng của giai cấp phong kiến ? - Văn học: có nhiều nhà Văn, nhà thơ nổi tiếng: Lý bạch, Đỗ phủ (thơ Đường) - Biên soạn nhiều bộ Sử nổi tiếng : Sử kí, Hán thư, Đường thư - Có nhiều phát minh về khoa học kĩ thuật : giấy viết, nghề in, thuốc súng Gv có thể liên hệ ảnh hưởng của văn hoá Trung quốc đối với sự phát triển văn hoá nước ta CỦNG CỐ : 1. Xã hội phong kiến Trung quốc được hình thành như thế nào ? 2. Sự thịnh vượng của Trung quốc dưới thời Đường biểu hiện ở những mặt nào ? 3. Hãy nêu những thành tựu về văn hoá- khoa học – kĩ thuật của nhân dân Trung quốc thời phong kiến ? Tiết: 6 Ngày soạn: . .. GV: Nguyễn Thị Yến Trang 6 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tuần: 3 Ngày dạy: BÀI 5 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN  I .MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1. Kiến thức : Học sinh cần nắm những nội dung chính sau : - Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX - Những chính sách cai trị của các Vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Ấn độ thời Phong kiến - Một số thành tựu của văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại. 2. Về tư tưởng : Giúp học sinh thấy được đất nước Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông nam Á. 3. Về kĩ năng : Giúp học sinh biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài. II .THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU CẦN CHO BÀI GIẢNG : - Bản đồ địa lí Ấn độ ( bản đồ bán câm ) - Một số tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc Ấn độ – Đông nam Á. - Một số hình ảnh về chữ Phạn II .HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC : 1. Giới thiệu bài mới : Văn minh Ấn độ là một trong hai nền văn minh ra đời sớm nhất ở châu Á ( cùng với văn minh Trung hoa ), có ảnh hưởng sâu sắc đối với triết học, tôn giáo, văn học nghệ thuật và khoa học tự nhiên của thế giới, nhất là ở các nước đông nam Á. Để thấy rõ điều này, hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu qua bài 5 : ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN. 2. Dạy và học bài mới : 1. Những trang sử đầu tiên : ✓ GV: Qua chương trình đã được học ở lớp 6, các em hãy cho biết đặc điểm chung của sự hình thành các quốc gia cổ đại phương Đông? ✓ Ấn độ cổ đại ra đời ở lưu vực hai con - Trên lưu vực sông Ấn và sông Hằng sông nào ? Thời gian nào ? (khoảng 2500 – 1500 TCN ) hình thành các tiểu GV sử dụng bản đồ xác định vị trí địa lí Ấn độ quốc thời cổ- trung đại ; từ đó Gv điểm những nét lớn về sự hình thành nền văn minh sông Ấn – Hằng và sự phát triển vương quốc Ma-ga-đa ✓ Các tiểu quốc đầu tiên đã được hình - Cuối thế kỉ III TCN, các tiểu vương thành bao giờ và ở khu vực nào trên đất quốc thống nhất thành vương quốc Ma-ga-đa ( nước Ấn độ ? triều vua A-sô-ca ) - Từ sau thế kỉ III TCN Ma-ga-đa bị chia cắt => đầu thế kỉ IV Ấn độ được thống nhất dưới vương triều Gúp-ta. Chúng ta đã tìm hiểu qua quá trình hình thành quốc gia Ấn độ cổ đại => tiếp tục tìm hiểu Ấn độ thời Phong kiến. 2. Ấn độ thời Phong kiến : GV: giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của 3 vương triều : a. Vương triều Gúp-ta: GV: Nguyễn Thị Yến Trang 7 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 - Hs đọc “thời kì thống trị “ - Thời kì Gúp-ta : là thời kì phát triển ✓ Sự phát triển của Ấn độ dưới vương của miền bắc Ấn về kinh tế, xã hội, văn hoá. triều Gúp-ta được biểu hiện như thế nào ? - Hs thảo luận : “ Nêu những nghề thủ công truyền thống và những làng thủ công nổi tiếng của Ấn độ . “ - Đến đầu thế kỉ VI Vương triều Gúp-ta Thế kỉ VI vương triều Gúp-ta bị diệt vong bị diệt vong, Ấn độ luôn bị các nước ngoài xâm => Ấn độ bị người nước ngoài thống trị. lược, thống trị. b. Vương triều Hồi giáo Đê-li: - Thế kỉ XII người Thổ Nhĩ Kì theo đạo ✓ Nêu những chính sách cai trị của Hồi thôn tính Bắc An , lập vương triều Hồi giáo người Hồi giáo Đê-li ? Đê-li c. Vương triều Ấn độ Mô-gôn : - Đầu thế kỉ XVI người Mông cổ lật đổ ✓ Nêu những chính sách cai trị của vương triểu Hồi giáo, lập nên vương triều Ấn người Mông cổ ? có tiến bộ gì so với chính sách độ Mô-gôn của người Hồi giáo Đê-li ? GV: Vương triều Mô-gôn tồn tại đến giữa thế kỉ - Đến thế kỉ XIX thực dân Anh xâm XIX thì bị Thực dân Anh xâm lược => Ấn độ lược Ấn độ => Ấn độ trở thành thuộc địa của trở thành thuộc địa của Anh. nước Anh ✓ Các em hãy nêu các vương triều đã được hình thành ở Ấn độ thời Phong kiến ? 3. Văn hoá Ấn độ : • Chữ viết : • Chữ viết : GV giới thiệu cho Hs xem một số chữ Phạn tiêu - Chữ Phạn là nguồn gốc của chữ viết biểu . Hin-đu hiện nay • Tôn giáo : • Tôn giáo : GV giới thiệu sơ nét về đạo Bà-la-môn - đạo - Đạo bà-la-môn và đạo Hin-đu Phật, cho Hs xem một số tranh ảnh • Văn học : • Văn học : GV giới thiệu các tác phẩm VH cổ đại lớn => - Kinh Vệ-đa cho các em xem một trang từ bản kinh Vê-đa - Hai bộ sử thi nổi tiếng (Ma-ha-bra-ta - Giới thiệu sơ nét bộ Sử thi Ma-ha-bha- và Ra-ma-ya-na) ra-ta. • Kiến trúc : • Kiến trúc : - Cho Hs xem một số tranh ảnh về kiến - Kiến trúc Hin-đu : gồm những đền thờ trúc cổ của Ấn độ => cho Hs rút ra nhận xét ( hình tháp nhọn nhiều tầng. Khác nhau ) => ảnh hưởng của Tôn giáo đến - Kiến trúc Phật giáo :Chùa xây bằng đá kiến trúc hoặc khoét sâu vào vách núi; những tháp có mái tròn như chiếc bát úp. BÀI TẬP CỦNG CỐ : 1. Hãy nối các dữ kiện ( ở cột 1 ) với ( cột 2 ) sao cho đúng : THỜI GIAN ( Cột 1 )SỰ KIỆN (Cột 2 ) 2. Qua hai bức tranh em quan sát, hãy xác định bức tranh nào thể hiện kiến trúc Hin-đu ? DẶN DÒ : - Học bài, làm bài tập số 1 ( SGK trang 17 ) - Chuẩn bị bài 6 : Khu vực Đông nam Á ngày nay bao gồm bao nhiêu nước ? kể tên ? GV: Nguyễn Thị Yến Trang 8 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 7 - 8 Ngày soạn: . .. Tuần: 4 Ngày dạy: Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á  I. MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1. Kiến thức : Học sinh cần nắm những nội dung chính sau : - Khu vực Đông nam Á hiện nay gồm những nước nào? Tên gọi và vị trí những nước này có những điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt? - Các giai đọan phát triển lịch sử lớn của khu vực. - Nhận rõ vị trí địa lí của Campuchia và Lào và các giai đọan phát triển của hai nước. 2. Về tư tưởng : Giúp học sinh nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và gắn bó lâu đời của các dân tộc Đông nam Á. Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt nam và hai nước Cam-pu-chia và Lào 4. Về kĩ năng : Giúp học sinh biết sử dụng bản đồ hành chánh Đông nam Á để xác định vị trí của các vương quốc cổ và phong kiến. Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đọan phát triển của lịch sử. II .THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU CẦN CHO BÀI GIẢNG : - Bản đồ hành chính khu vực Đông nam Á - Một số tranh ảnh về các công trình kiến trúc, văn hóa Đông nam Á. III .HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC : 1. Sự hình thành các vương quốc cổ Đông nam Á ✓ Kể tên các nước Đông nam Á ? - Đông Nam Á gồm 11 nước, có cùng ✓ Các quốc gia Đông nam Á có những điều kiện tự nhiên: có hai mùa rõ rệt, phù hợp đặc điểm nào chung về mặt địa lý và khí hậu ? cho sự phát triển của cây lúa nước ✓ Các quốc gia cổ đại Đông nam Á được - Trong khoảng 10 thế kỉ đầu công hình thành vào khoảng thời gian nào ? Kể tên ? nguyên, hàng loạt các quốc gia nhỏ được hình Gv cho Hs chỉ vị trí các nước Đông nam Á trên thành và phát triển ( Cham-pa, Phù nam, In-đô- bản đồ nê-xia) 2. Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông nam Á : ✓ Những nét chung về sự hình thành , - Từ khoảng nửa sau thế kỉ X đến đầu thế phát triển của các nước Đông nam Á ? kỉ XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong kiến Đông nam Á ( In-đô- nê-xia, Đại Việt, Cham pa..) - Từ nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia phong kiến Đông nam Á dần suy yếu, trở thành thuộc địa của các nước tư bản phương Tây - Cho hs thảo luận, điền nội dung vào bảng niên biểu 3. Vương quốc Cam-pu-chia: THỜI GIAN NỘI DUNG - Thế kỉ VI vương quốc của người Khơ TK I=> IV Phù Nam me hình thành(gọi là Chân lạp) TK VI => IX Chân Lạp - Từ thế kỉ IX đến XV là thời kì phát triển TK IX => XV Thời kì Ăng co , còn gọi là thời kì Ăng-co Những thành tựu tiêu biểu - Sau thời Ăng-co, Cam-pu-chia bước vào GV: Nguyễn Thị Yến Trang 9 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 TK XV Thời kì suy yếu giai đoạn suy yếu, kéo dài tới khi bị thực dân =>1863 Pháp xâm lược (1864) Hs thảo luận nhóm 4. Vương quốc Lào: Trước TK XIII Người Lào Thơng - Chủ nhân đầu tiên là người Lào Thơng, Sau TK XIII Người Thái -> Lào Lùm đến thế kỉ XIII có thêm người Lào Lùm 1353 Nước Lạn Xạng thành lập - Năm 1353 một tộc trưởng người Lào là TK XV => XVII Thời kì thịnh vượng Pha Ngừm đã thốngnhất các bộ lạc, thành lập Những thành tựu tiêu biểu nước Lạn Xạng ( Triệu voi). Vương quốc Lạn TK XVIII => Thời kì suy yếu xạng phát triển từ thế kỉ XV-XVII: XIX - Sang thế kỉ XVIII, Lạn xạng bị vương quốc Xiêm xâm chiếm và cai trị cho đến cuối thế kỉ XIX CỦNG CỐ: 1. Lập niên biểu các giai đoạn chính của khu vực Đông nam Á cho đến giữa thế kỉ XIX 2. Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Lào và Cam-pu-chia ? GV: Nguyễn Thị Yến Trang 10 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 9 Ngày soạn: . .. Tuần: 5 Ngày dạy: BÀI 7 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN  I .MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1. Kiến thức : Học sinh cần nắm những nội dung chính sau : - Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến - Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến 2. Về tư tưởng : Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịchsử, hững thành tựu kinh tế và văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời phong kiến. 3. Về kĩ năng : Bước dầu làm quen với phương pháp tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện, biến cố lịch sử để rút ra kết luận. II .THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU CẦN CHO BÀI GIẢNG : - Bản đồ hành chính khu vực Đông nam Á - Một số tranh ảnh về các công trình kiến trúc, văn hóa Đông nam Á. - Niên biểu các giai đoạn phát triển và đặc điểm của xã hội phong kiến HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC : 1. Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến : Cho hs dựa vào bảng niên đại để nhận xét và rút - Phương Đông : ra kết luận: ▪ Xuất hiện sớm( TCN),phát triển chậm, quá Các thời kì lịch XH PK phương XH PK Châu trình khủng hoảng và suy vong kéo dài sử Đông Âu - Phương Tây : Từ TK III TCN Thời kì hình Từ TK V đến ▪ Xuất hiện muộn (TK V), phát triển và hoàn đến khoảng TK thành TK X X thiện nhanh, khủng hoảng và suy vong ngắn Thời kì Phát Từ TK X đến Từ TK XI đến triển TK XV TK XIV 2. Cơ sở kinh tế và xã hội của xã hội Thời kì khủng Từ TK XVI đến Từ TK XIV đến phong kiến hoảng và suy giữa TK XIX TK XV - Phương Đông : Nông nghiệp đóng kín vong Nông nghệp trong các công xã nông thôn; có hai giai cấp cơ Nông nghiệp đóng kín trong bản là Địa chủ và nông dân lĩnh canh Cơ sở kinh tế đóng kín trong các công xã - Phương Tây: Nông nghiệp đóng kín các lãnh địa nông thôn trong các lãnh địa; có hai giai cấp cơ bản là Các giai cấp cơ Địa chủ và tá Lãnh chúa và Lãnh chúa và nông nô bản điền nông nô - Phương thức bóc lột : bằng tô thuế ✓ Thời gian hình thành và phát triển ? => sự khác nhau giữa phương Đông và châu Âu ? 3. Nhà nước phong kiến : ✓ Điểm giống và khác nhau giữa cơ sở kinh - Đều hình thành chế độ quân chủ (nhà tế ở phương Đông và châu Âu? nước do Vua đứng đầu ) ✓ Thể chế nhà nước phong kiến ? ✓ Vì sao gọi là chế độ quân chủ ? CỦNG CỐ : 1. Lập bảng so sánh chế độ phong kiến phương Đông và Châu Âu theo mẫu sau :(Trang 46 ) 2. Trong XHPK có những giai cấp nào ? Trình bày mối quan hệ giữa các giai cấp ấy ? GV: Nguyễn Thị Yến Trang 11 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 10 Ngày soạn: . .. Tuần: 5 Ngày dạy: BÀI TẬP LỊCH SỬ GV: Nguyễn Thị Yến Trang 12 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 11 Ngày soạn: . .. Tuần: 6 Ngày dạy: CHƯƠNG I BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ – ĐINH- TIỀN LÊ (Thế kỷ X) BÀI 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP  I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thúc: - Ngô Quyền dựng nền độc lập, đất nước ta không còn phụ thuộc vào các triều đại phong kiến Trung quốc. - Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh 2. Tư tưởng : - Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc - Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành lại quyền tự chủ, thống nhất, mởra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta. 3. Kĩ năng : Bồi dưỡng kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài/ II . ĐỒ DÙNG DẠY HỌC : - Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước - Lược đồ 12 sứquân - Một số tranh ảnh, tư liệu về di tích liên quan đến thời Ngô-Đinh III . KIỂM TRA BÀI CŨ: 1. Tình bày những đặc điểm cơ bản của xã hội phong kiến châu Âu 2. Xã hội phong kiến phương Đông có gì khác so với xã hội phong kiến phương tây? IV . BÀI MỚI : • GV cho hs nhắc lại ý nghĩa của chiến 1. Ngô Quyền dựng nền độc lập: thắng Bạch đằng năm 938. - Năm 939 Ngô Quyền lên ngôi vua ✓ Những việc làm của Ngô Quyền sau khi - Đóng đô ở Cổ loa đánh tan quân Nam Hán? - Xây dựng triều đình mới ở Trung ương ✓ Tổ chức chính quyền thời Ngô ? ✓ Vì sao Ngô Quyền lại bãi bỏ chính quyền của họ Khúc để xây dựng chính quyền mới? ✓ Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô ? • GV: Chính vì bộ máy nhà nước còn sơ sài nên ngay sau khi Ngô Quyền mất tình hình đất nước lập tức bị thay đổi. 2. Tình hình chính trị cuối thời Ngô: ✓ Tình hình đất nước khi Ngô quyền mất? - Năm 944 Ngô Quyền mất, Dương Tam ✓ Hậu quả của việc Dương Tam Kha cướp Kha cướp ngôi => Đất nước mất ổn định ngôi ? - Năm 965, Ngô Xương văn mất => loạn 12 ✓ Hãy xác định tên của 12 sứ quân ? sứ quân 3. Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước : ✓ Hậu quả của loạn 12 sứ quân đối với đất - Loạn 12 sứ quân làm cho đất nước bị chia nước? cắt , nhà Tống đe doạ xâm lược ✓ Nhờ đâu Đinh Bộ Lĩnh dẹp được loạn 12 - Được sự ủng hộ của nhândân, Đinh Bộ GV: Nguyễn Thị Yến Trang 13 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 sứ quân? Lĩnh liên kết với sứ quân Trần Lãm rồi đem quân dẹp loạn => đất nước trở lại thống nhất hoà bình ✓ Ý nghĩa của việc dẹp loạn 12 sứ quân? V. CỦNG CỐ : - Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô - Tình hình đất nước cuối thời Ngô có gì đặc biệt ? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp được loạn 12 sứ quân ? VI . DẶN DÒ : - Làm bài tập 3, 6 trang 36 - Chuẩn bị bài 9 :” Nước Đại Cồ Việt thời Đinh-tiền Lê “ GV: Nguyễn Thị Yến Trang 14 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 12 - 13 Ngày soạn: . .. Tuần: 6 - 7 Ngày dạy: BÀI 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ  I . MỤC TIÊU : 1. Kiến thức : - Thời Đinh - tiền Lê, bộ máy nhà nước đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh - Nhà Tống tiến hành xâm lược nước ta và đã bị quân dân ta đánh bại - Các vua Đinh - Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp - Cùng với sự phát triển kinh tế- văn hoá. Xã hội cũng có nhiều thay đổi 2. Tư tưởng : - Lòng tự hào dân tộc - Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước 3. Kĩ năng : - Biết vẽ sơ đồ, biểu đồ - Kĩ năng phân tích, rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tếvăn hoá thời Đinh- Tiền lê II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC : - Tranh ảnh các công trình văn hoá, kiến trúc thời Đinh-Tiền Lê - Tư liệu thành văn về các triều đại Đinh – tiền Lê III . KIỂM TRA BÀI CŨ : 1. Trình bày tình hình đất nước cuối thời Ngô và quá tình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh 2. Nêu công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập IV. GIẢNG BÀI MỚI : 1. Nhà Đinh xây dựng đất nước: ✓ Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh sau khi - Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, dẹp loạn 12 sứ quân? đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư • GV: giải thích khái niệm hoàng đế và nhấn mạnh việc Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế là muốn khẳng định nền độc lập, đặt nước ta ngang hàng với Trung quốc - Phong vương cho các con, cử các tướng có ✓ Đinh Tiên Hoàng có những biện pháp gì để công nắm giữ các chức vụ chủ chốt xây dựng đất nước? - Cho đặt quan hệ ngoại giao với nhà Tống ✓ Ý nghĩa của những việc làm trên? 2. Tổ chức chính quyền thời Đinh- Tiền Lê ✓ Nhà Tiền lê đượcthành lập trong hoàn cảnh - Năm 979 Đinh Tiên Hoàng mất, nhà Tống nào? nhân cơ hội chuẩn bị xâm lược ✓ Vì sao gọi là nhà Tiền Lê ? - Trước tình hình đó các quan đồng lòng tôn • GV: nhấn mạnh sự kiện Thái hậu Dương Lê Hoàn lên làm Vua để chỉ đạo cuộc kháng chiến Vân Nga nhường ngôi cho Lê Hoàn, thể hiện việc => nhà Lê được thành lập ( Tiền Lê) hy sinh quyền lợi của họ Đinh để bảo vệ đất nước ✓ Những việc làm của nhà Lê sau khi thành lập? ✓ Tổ chức chính quyền thời Lê ? - Nhà Lê tổ chức lại chính quyền và quân đội : ( chia cả nước thành 10 lộ, dưới lộ là phủ và châu; quân đội gồm hai bộ phận: Cấm quân và quân địa phương) GV: Nguyễn Thị Yến Trang 15 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 3. Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn ✓ Vì sao nhà Tống đem quân xâm lược nước - Đầu năm 981 quân Tống do Hầu Nhân Bảo ta ? chỉ huy tiến vào nước ta ✓ Hãy trình bày diễn biến cuộc kháng chiến - Lê Hoàn trực tiếp tổ chức đánh tan giặc ở chống xâm lược Tống của Lê Hoàn sông Bạch Đằng, hầu Nhân Bảo tử trận • GV: hướng dẫn trên bản đồ, Lưu ý trong  cuộc kháng chiến thắng lợi. cuộc kháng chiến này chỉ có chiến thắng Bạch Đằng chứ không có chiến thắng Chi lăng như SGK viết ✓ Ý nghĩa của chiến thắng này? Ý nghĩa : - Khẳng định quyền làm chủ đất nước - Khẳng định khả năng bảo vệ đất nước của dân tộc, củng cố nền độc lập II . SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ • Với thắng lợi của cuộc kháng chiến, 1. Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ : nền độc lập của đất nước được củng cố, đây là điều kiện để xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập ✓ Nhà Đinh-Tiền Lê đã có những chính sách gì để phát triển kinh tế : - Nông nghiệp : Chia ruộng đất cho nhân • Nông nghiệp ? dân, khai hoang được mở rộng, chú trọng thủy lợi - Thủ công nghiệp :Xây dựng một số xưởng • Thủ công nghiệp? thủ công nhà nước, các nghề thủ công cổ truyền phát triển • Thương nghiệp? - Thương nghiệp : Đúc tiền đồng, buôn bán ✓ Em có nhận xét gì về kinh tế nước ta so với với nước ngoài thời còn bị Trung quốc đô hộ ? ✓ Nguyên nhân của sự phát triển đó? 2. Đời sống xã hội và văn hoá : ✓ Thời Đinh-tiền Lê, xã hội nước ta có mấy - Xã hội chia làm hai giai cấp : tầng lớp? - Giai cấp thống trị : Vua, quan, một số nhà ✓ Vì sao các nhà sư lại thuộc tầng lớp thống sư trị ? - Giai cấp bị tri : nông dân, thợ thủ công,thương nhân, địa chủ. ✓ Tình hình giáo dục ? - Giáo dục chưa phát triển ✓ Tôn giáo ? - Đạo Phật được truyền bá rộng rãi V. CỦNG CỐ : 1.Nguyên nhân nào làm cho kinh tế thời Đinh - tiền lê phát triển ? 2. Nhà Đinh-Tiền lê đã có những chính sách gì để phát triển kinh tế ? VI . DẶN DÒ : - Làm bài tập 9, 10 (trang 41-42) - Chuẩn bị bài mới :" Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dượng đất nước" GV: Nguyễn Thị Yến Trang 16 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 14 Ngày soạn: . .. Tuần: 7 Ngày dạy: CHƯƠNG II NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (Thế kỉ XI – XII ) Bài 10 NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC  I . MỤC TIÊU : 1. Kiến thức : - Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nước : dời đô về Thăng long, đặt tên nước là Đại Việt, tổ chức lại bộ máynhà nước từtrung ương đến địa phương, xây dựng luật pháp, quân đội vững mạnh .. 2. Tư tưởng : - Lòng tự hào dân tộc - Ý thức chấp hành pháp luật và nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc 3. Kĩ năng : - Rèn luyện kĩ năng lập bảng, biểu thống kê, hệ thống các sự kiện II . THIẾT BỊ DẠY HỌC : - Bản đồ Việt Nam - Sơ đồ tổ chức bộ mày nhà nước ( để trống) III . KIỂM TRA BÀI CŨ : - Những chính sách của nhà Đinh- Tiền Lê nhằm xây dựng nền kinh tế tự chủ - Đời sống xã hội thời Đinh-Tiền Lê. Vì sao các nhà Sưđược trọng dụng? IV . BÀI MỚI : 1. Sự thành lập nhà Lý : ✓ + Nhà Lý được thành lập trong hoàn cảnh - Cuối năm 1009 vua cuối cùng của nhà nào? Tiền lê là Lê Long Đĩnh chết, các đại thần tôn Lý • GV giới thiệu một số sự kiện liên quan Công Uẩn lên làm vua => nhà Lý được thành lập đến Lê Long Đĩnh, là nguyên nhân làm cho nhà - Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại la Lê sụp đổ và đổi tên là Thăng Long ✓ + Những việc làm của nhà Lý sau khi thành - Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt lập? • Vì sao Lý Công Uẩn lại dời đô về Thăng Long? - Chia cả nước làm 24 Lộ, phủ. Dưới Lộ, • GV nhấn mạnh ý nghĩa của việc dời đô phủ là huyện, hương và xã cũng như việc chúng ta đang chuẩn bị kỉ niệm 1000 năm Thăng long-Hà nội vào năm 2010 ✓ Tổ chức bộ máy nhà nước thời Lý? Có gì khác so với thời Đinh-Tiền Lê • GV cho hs điền vào khung vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy chính quyền thời Lý ( trung ương và địa phương) 2. Luật pháp và quân đội : ✓ Nhà Lý làm gì để xây dựng luật pháp ? - Năm 1042 nhà Lý ban hành bộ Hình thư ✓ Nội dung chính của bộ Hình thư? - Quân đội gồm hai bộ phận : cấm quân và quân địa phương. Thi hành chính sách "Ngụ binh GV: Nguyễn Thị Yến Trang 17 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 ✓ Tổ chức quân đội thời Lý ? ư nông" • GV giải thích chính sách " Ngụ binh ư nông" và ý nghĩa của nó đối với tình hình nước ta ✓ Nhà Lý đã có những chính sách gì nhằm đoàn kết dân tộc trong nước cũng như ngoại giao - Đoàn kết dân tộc, quan hệ hoà hiếu với với nước ngoài? nước ngoài V . CỦNG CỐ : 1. Điền vào sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước trung ương và địa phương 2. Nhà Lý đã làm gì để củng cố nền thống nhất quốc gia VI . DẶN DÒ : - Làm bài tập 2, 3 (trang 43) - Chuẩn bị bài mới :"Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống" GV: Nguyễn Thị Yến Trang 18 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 Tiết: 15 - 16 Ngày soạn: . .. Tuần: 8 Ngày dạy: BÀI 11 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG (1075 – 1077 )  I . MỤC TIÊU : 1. Kiến thức : - Âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống nhằm bành trướng lãnh thổ, đồng thời gỉai quyết khó khăn về tài chính và xã hội trong nước - Diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống qua hai giai đoạn và thắng lợi to lớn của quân dân Đại Việt 2. Tư tưởng : - Lòng tự hào dân tộc, biết ơn người anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt - Bồi dưỡng lòng dũng cảm, nhân ái, tình đoàn kết dân tộc 3. Kĩ năng : - Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ để tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến - Phân tích, đánh giá sự kiện, nhân vật lịch sử II . THIẾT BỊ DẠY HỌC : - Bản đồ Đại Việt thời Lý-Trần - Lược đồ cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống (1075-1077) III . KIỂM TRA BÀI CŨ : - Nhà Lý được thành lập trong hoàn cảnh nào? - Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền ở trung ương và địa phương IV . BÀI MỚI : I . GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT (1075) 1. Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta • GV: Trong lúc tình hình Đại Việt đang đi vào ổn định, nhân dân ta đang sống bình yên thì ở Trung Quốc, nhà Tống đang vấp phải những khó khăn chồng chất => âm mưu xâm lược nước - Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta để ta giải quyết tình hình khó khăn trong nước ✓ Vì sao nhà Tống có âm mưu xâm lược nước ▪ Xúi dục Cham pa đánh lên từ phía nam ta? ▪Dụ dỗ các tù trưởng dân tộc ít người ở phía ✓ Âm mưu đó thể hiện qua những việc làm bắc nào?  làm suy yếu lực lượng của nhà Lý ✓ Đứng trước những âm mưu của kẻ thù, nhà Lý đã chủ trương đối phó như thế nào? 2. Nhà Lý chủ động tiến công để tự vệ • Đối với các tù trưởng dân tộc ít người? - Thái uý Lý Thường Kiệt được cử làm chỉ • Đối với Champa? huy tổ chức cuộc kháng chiến: • Với nhà Tống ? ▪ Chủ trương : "Ngồi yên đợi giặc không ✓ Vì sao Lý Thường Kiệt lại tấn công vào bằng đem quân đánh trước để chặn thế mạnh của Ung Châu và Khâm châu ? giặc" ✓ Diễn biến cuộc tấn công vào đất Tống? ▪ Tăng quân cho các tù trưởng, đánh ✓ Ý nghĩa của cuộc tấn công này ? Champa ▪ Cuối năm 1075 , 10 vạn quân ta chia làm hai đạo tiến vào đất Tống, mục tiêu là phá huỷ các kho quân lương của địch gần biên giới Đại Việt GV: Nguyễn Thị Yến Trang 19 Trường PTCS TT Lục Nam Giáo Án Lớp 7 đặc biệt là thành Ung châu ▪ Sau khi đạt mục tiêu, Lý Thường Kiệt chủ động rút quân về nước, chuẩn bị bố phòng ✓ Lý Thường Kiệt đã làm gì sau khi rút quân II. GIAI ĐOẠN THỨ HAI: (1077) về nước? 1. Kháng chiến bùng nổ : - Rút quân về nước, Lý Thường kiệt gấp rút chuẩn bị bố phòng : ✓ Ví sao Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như • Bộ : xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt do nguyệt làm phòng tuyến chống quân xâm lược Lý Thường Kiệt chỉ huy Tống? • Thủy : do Lý Kế Nguyên chỉ huy ✓ Phản ứng của nhà Tống sau thất bại ở Ung - Cuối năm 1076 quân Tống chia làm hai Châu? đạo thủy, bộ do Quách Quỳ và Triệu Tiết chỉ huy ✓ Kết quả của cuộc tiến quân này? tiến vào nước ta. • ( Cho Hs trình bày các mũi tấn công - Quân bộ bị chặn lại ở phòng tuyến Như trên bản đồ) Nguyệt, quân thủy bị Lý Kế Nguyên đánh tan ✓ Em có nhân xét gì về kế hoạch tổ chức bố phòng của Lý Thường Kiệt? 2. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như • Như vậy ngay từ đầu kế hoạch tấn công Nguyệt : của nhà Tống đã vấp phải khó khăn, muốn tiếp tục tấn công thì phải vượt qua phòng tuyến Như nguyệt, ngược lại nhà Lý cũng quyết tâm bảo vệ phòng tuyến. Như vậy cuộc chiến quyết định sẽ phải xãy ra trên phòng tuyến này và kết quả cuối cùng cũng sẽ được quyết định tại đây ✓ Quách Quỳ làm gì sau khi không thấy thủy - Không thấy Thủy binh đến, Quách Quỳ binh đến? nhiều lần tập trung lực lượng đánh vào phòng ✓ Theo em vì sao Quách Quỳ phải làm như tuyến nhưng thất bại, Quách Quỳ lui về giữ thế vậy? phòng ngự ✓ Kết quả các cuộc tấn công của Quách Quỳ? • Với những thiếu sót ngay khi chuẩn bị cuộc chiến, Quách Quỳ chỉ có một con đường tấn công càng nhanh càng tốt, thế nhưng chúng không thể vượt được phòng tuyến, thời gian càng kéo dài càng bất lợi cho chúng vậy mà khi tuyệt vọng, Quách Quỳ còn ra lệnh " Ai còn bàn đánh sẽ bị chém" ✓ Tình cảnh của quân Tống sau những cuộc tấn công không thành? - Một đêm cuối xuân năm 1077 quân ta bất ✓ Trước tình hình giặc như vậy, cho biết kế ngờ vượt sông đánh vào trận tuyến của giặc, quân hoạch phản công của quân ta? Tống bị tiêu diệt quá nửa ✓ Kết quả cuộc phản công? - Lý Thường Kiệt chủ động giảng hoà => ✓ Vì sao Lý Thường Kiệt lại chủ dộng giảng Quách Quỳ vội vã rút quân về nước hoà? vì sao Quáh Quỳ lại chấp nhận?  Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi, Nhà ✓ Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống xâm Tống phải từ bỏ mộng xâm lượcnước ta, lược Tống? nền độc lập được giữ vững IV . CỦNG CỐ : 1.Trình bày cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt theo lược đồ 2. Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi? Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này ? V . DẶN DÒ : - Làm bài tập 4,11 (trang 45,48) GV: Nguyễn Thị Yến Trang 20