Biện pháp hướng dẫn trẻ lớp 5 - 6 tuổi trường Mầm non Hữu Sản làm đồ chơi sáng tạo từ các nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu phế thải

Thuyết minh mô tả “Biện pháp hướng dẫn trẻ lớp 5 - 6 tuổi trường Mầm non Hữu Sản làm đồ chơi sáng tạo từ các nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu phế thải” CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ BIỆN PHÁP 1. Tên biện pháp: “Biện pháp hướng dẫn trẻ lớp 5 - 6 tuổi trường Mầm non Hữu Sản làm đồ chơi sáng tạo từ các nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu phế thải” 2. Ngày biện pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 5/9/2022 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có) 4. Mô tả các biện pháp cũ thường làm 4.1.1 Những biện pháp cũ thường làm - Biện pháp 1: Khảo sát thực trạng hoạt động và mức độ của trẻ khi hoạt động với nguyên vật liệu mở - Biện pháp 2: Lựa chọn, gom nhặt những nguyên vật liệu phế thải làm đồ dùng, đồ chơi sao cho đảm bảo vệ sinh, an toàn và đẹp mắt - Biện pháp 3: Tổ chức cho trẻ làm đồ chơi từ các nguyên vật liệu tự nhiên 4.1.2. Thực trạng Từ những nội dung liên quan đến đề tài tôi tiến hành khảo sát trước thời gian thực nghiệm. Sau khi nghiên cứu tôi nhận thấy một số thực trạng, nhược điểm, hạn chế của biện pháp cũ như sau: * Về phía giáo viên: - Thực tế khi lên tiết cho các hoạt động như: Hoạt động góc, hoạt động tạo hình, hoạt động trải nghiệm giáo viên chủ yếu lựa chọn nội dung bài học chưa phong phú, chủ yếu là tô, vẽ, nặn, xé, dán theo lối truyền thống, ít có sự sáng tạo. - Giáo viên đã tận dụng được nguồn nguyên vật liệu để làm đồ chơi tuy nhiên chưa có sự đầu tư sưu tầm và nghiên cứu cụ thể các loại nguyên vật liệu và cách tổ chức phù hợp cho trẻ. - Trên thực tế việc hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi còn hạn chế, trẻ tiếp thu kiến thức ở hoạt động này còn chưa sâu, giáo viên chưa có nhiều sáng tạo trong việc dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi nên trẻ chưa phát huy hết được tính sáng tạo và tự lập. - Giáo viên đôi khi còn dập khuôn, chưa tạo được tình huống bất ngờ để thu hút trẻ tham gia vào hoạt động sáng tạo. Ít có thời gian để nghiên cứu những đồ chơi mới lạ. - Giáo viên thường làm theo lối cũ, cho trẻ sẵn một mẫu cho trẻ làm theo. Điều này làm hạn chế phần nào sự sáng tạo của bản thân trẻ. - Chưa có sự phối hợp giữa phụ huynh và giáo viên để tìm kiếm, tận dụng nguyên vật liệu sẵn có ở gia đình trẻ làm phong phú nguồn nguyên liệu cho trẻ tham gia vào hoạt động. * Về phía trẻ: - Trẻ có thói quen chơi với đồ chơi có sẵn nên ít có tư duy khi tham gia chơi. Một số trẻ hiếu động còn chưa tập trung vào hoạt động. - Trẻ vốn thiếu kinh nghiệm sống nên thường gặp trở ngại khi cô gợi ý “Chúng ta làm được đồ chơi gì với những nguyên vật liệu này”. - Trẻ còn thụ động, chưa phát huy được hết tính tích cực và sự sáng tạo của bản thân, thường chờ cô đưa ra mẫu và làm theo. - Trẻ trong lớp có nhận thức không đồng đều, kỹ năng còn hạn chế đòi hỏi giáo viên phải lựa chọn nội dung phù hợp với tất cả trẻ trong lớp. a. Ưu điểm: - Ban giám hiệu nhà trường luôn chỉ đạo sát sao, có chất lượng về mặt chuyên môn cũng như chú trọng đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động. Đặc biệt hàng năm tổ chức thi đồ dùng đồ chơi tạo điều kiện cho tôi được học hỏi các đồng nghiệp. - Bản thân đươc tham gia các lớp học chuyên đề, các buổi làm đồ dùng, đồ chơi do nhà trường, phòng GD tổ chức, được tổ chuyên môn, BGH cho đi tham quan học tập ở một số trường về việc làm đồ dùng đồ chơi bằng nguyên vật liệu tự nhiên. Từ đó có thêm kinh nghiệm để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi. - Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, năng động, nhiệt huyết, có năng khiếu có năng khiếu thẩm mỹ trong việc tạo môi trường và làm đồ dùng đồ chơi, có tinh - Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, năng động, nhiệt huyết, có năng khiếu có năng khiếu thẩm mỹ trong việc tạo môi trường và làm đồ dùng đồ chơi, có tinh thần học hỏi cao, thích tìm tòi sáng tạo, có trình độ chuyên môn, luôn ý thức tìm tòi nghiên cứu học hỏi, sáng tạo trong việc làm đồ dùng đồ chơi. - Lớp học, khu vực hành lang, sân trường, khu vui chơi của bé rộng rãi thoáng mát. - Trẻ lớp tôi đồng đều ở cùng một độ tuổi, các cháu hồn nhiên, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn. - Trường học, nơi trẻ sống là khu vực vùng miền núi có nguồn nguyên vật liệu có sẵn trong tự nhiên phong phú, đa dạng, có phế liệu là kho tài nguyên vô tận, không tốn kém về chi phí. b. Hạn chế - Trẻ trong lớp còn thụ động, chưa mạnh dạn tự tin nêu ý tưởng, chưa phát huy được tính tích cực khi tham gia hoạt động. - Kiến thức kỹ năng tạo hình, khả năng sáng tạo của trẻ trong lớp còn hạn chế, không đồng đều. Một số trẻ hiếu động còn chưa tập trung trong giờ học. - Do đặc thù công việc bận rộn giáo viên không có nhiều thời gian nên việc tìm nguyên vật liệu từ thiên nhiên còn hạn chế, chưa được phong phú về thể loại nguyên vật liệu, chưa có thời gian sáng tạo ra nhiều đồ chơi mới lạ. - Chưa thu hút được sự phối hợp của phụ huynh để tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có của gia đình trẻ chưa - Phương pháp hướng dẫn trẻ còn dập khuôn thường là làm theo mẫu có sẵn nên chưa phát huy được sự sáng tạo của trẻ. 5. Sự cần thiết phải áp dụng biện pháp Đồ chơi là một nhu cầu thiết yếu của trẻ mầm non, vì đặc điểm tư duy của trẻ ở độ tuổi này là tư duy trực quan hình tượng nên việc sử dụng đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động học và chơi của trẻ là rất quan trọng. Nếu trong một hoạt động mà cô không sử dụng đồ dùng, đồ chơi thì sẽ không gây hứng thú cho trẻ và trẻ sẽ nhàm chán, học không tập trung, làm cho chất lượng dạy và học của cô và trẻ cũng bị hạn chế. Đồ chơi khiến trẻ nhập vào hành động chơi giống như thực, đáp ứng nhu cầu bắt chước hành động của người lớn và làm quen thế giới xung quanh. Chính Đồ chơi là sợi dây bền chắc nhất liên kết trẻ với nhau để cùng chơi, cùng hành động và để duy trì hứng thú của trẻ với trò chơi đồng thời đồ chơi còn giúp trẻ hình thành sự chú ý và ghi nhớ có chủ định, góp phần phát triển trí tuệ, tích luỹ các biểu tượng làm cơ sở cho hoạt động tư duy. Hoạt động làm đồ chơi sáng tạo cho trẻ mầm non cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc giáo dục trẻ. Trong quá trình trẻ làm đồ chơi sáng tạo đòi hỏi trẻ phải luôn tìm hiểu, khám phá, phát hiện những tính chất của các vật liệu làm đồ chơi cũng như khả năng tạo hình, khả năng tạo ra sức truyền cảm cho chúng, trẻ được lĩnh hội, rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo tạo hình nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong hoạt động tạo hình nói riêng và nâng cao chất lượng đổi mới giáo dục nói chung. Đồ chơi do tự tay mình làm ra, trẻ sẽ cảm thấy yêu quý, hứng thú hơn. Đây cũng chính là một hình thức dạy trẻ biết yêu quý sức lao động ngay từ khi còn bé. Đề tài này thể hiện sự quan tâm thiết thực đến trẻ em, tôn trọng quyền trẻ em được sống và phát triển, quyền được học tập, hình thành, tiếp thu nền giáo dục tiến bộ, được hưởng nền văn hóa của dân tộc mình. Trên cơ sở tiếp thu và vận dụng những thành tựu niên ngành, thì đề tài này góp phần làm sáng tỏ đúng đắn các vấn đề lý luận học tập và vui chơi của trẻ với phương châm: “Học mà chơi, chơi mà học”. Trong quá trình trẻ làm đồ chơi sáng tạo trẻ sẽ lĩnh hội được những kinh nghiệm, dễ dàng tiếp thu kiến thức, có thể sẽ đưa ra những sáng kiến riêng, dần dần kỹ năng, kỹ xảo, tạo hình sẽ ngày một hoàn thiện hơn, đôi bàn tay của trẻ sẽ ngày một linh hoạt và khéo léo hơn. Ngoài ra, trẻ sẽ học được cách chia sẻ trong quá trình lao động. Điều này sẽ giúp trẻ tích cực, tự chủ trong hoạt động: “Tớ rất thích làm đồ chơi vì tớ được làm những đồ chơi mà tớ thích”. Đây là một trong những câu nói của trẻ trong quá trình tôi quan sát và ghi lại được một cách ngẫu nhiên sau khi trẻ mang sản phẩm do tự tay mình làm lên trưng bày. Quả thực, khi đồ chơi do tự tay mình làm ra trẻ sẽ thấy thú vị, tự hào và rất trân trọng Với những vật liệu từ thiên nhiên như: lá cây, vỏ cây, thân một số loại cây, hột, hạt một số loại quả đều là những nguyên vật liệu an toàn, gần gũi với trẻ. Nhờ bàn tay khéo léo, óc thẩm mỹ và sự sáng tạo trẻ có thể tạo ra được nhiều loại đồ chơi ngộ nghĩnh: Làm con trâu bằng lá đa (lá mít), làm con mèo từ lá chuối, làm con cào chào từ lá cọ giúp trẻ có nhiều đồ dùng đồ chơi sáng tạo có tính gợi mở, trẻ được sáng tạo, tìm tòi cách làm đồ dùng đồ chơi, cách chơi. Một đồ dùng đồ chơi nhưng có rất nhiều cách chơi (cùng là nguyên vật liệu từ lá chuối trẻ có thể làm con mèo hoặc cuộn thành chiếc kèn để thổi ). Việc trẻ tự tay làm đồ chơi sẽ tạo cho trẻ môi trường hoạt động trải nghiệm hứng thú và tạo sự thích thú cho trẻ khi được cùng cô và bạn tham gia làm đồ dùng đồ chơi. Hơn nữa những sản phẩm được tạo ra từ nguyên liệu rẻ tiền, sẵn có mang tính sáng tạo cao mà không cần phải tốn kém nhiều tiền, tận dụng tái sử dụng lại nguyên vật liệu phế thải giúp bảo vệ môi trường. 6. Mục đích của biện pháp 6.1. Mục tiêu chung - Giúp giáo viên nắm chắc phương pháp hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên, trẻ có kĩ năng làm đồ chơi từ nguyên vật liệu thiê nhiên. - Thông qua quá trình cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo từ việc vận dụng các nguyên vật liệu khác nhau giúp trẻ phát triển toàn diện về các lĩnh vực: Thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm kĩ năng xã hội, phát triển thẩm mĩ. 6.2. Mục tiêu cụ thể a. Giáo dục về thể chất: Thông qua làm đồ dùng đồ chơi và chơi với đồ dùng, đồ chơi giúp trẻ vận động các cơ, phát triển sự khéo léo của đôi tay b. Giáo dục về phát triển trí thông minh, nhận thức: Thông qua làm đồ dùng đồ chơi và chơi với đồ dùng, đồ chơi mà các giác quan của trẻ được luyện tập và phối hợp cùng nhau như: So sánh, nêu đặc điểm, định hướng, giải quết vấn đề. Giúp trẻ biết cách tận dụng nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải để bảo vệ môi trường. c. Giáo dục về phát triển ngôn ngữ: Trao đổi, bàn bạc cách làm, cách chơi nhằm mục đích phát triển ngôn ngữ, mở rộng vốn từ cho trẻ d. Giáo dục về phát triển tình cảm kĩ năng xã hội: Thông qua làm đồ dùng đồ chơi và chơi với đồ dùng, đồ chơi giúp phát triển ở trẻ kĩ năng hợp tác, gắn kết, chia sẻ giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với cô giáo. e. Giáo dục về phát triển thẩm mĩ: Sau khi hoàn thành một đồ dùng - đồ chơi do mình làm ra trẻ được chơi với đồ chơi giúp trẻ thoải mái, thích thú kích thích trẻ mong muốn được sáng tạo ra sản phẩm đẹp để sử dụng chơi. Trẻ biết giữ gìn, trân trọng sản phẩm của mình và mọi người làm ra. 7. Nội dung 7.1. Thuyết minh biện pháp mới hoặc cải tiến a) Biện pháp 1: Nâng cao kiến thức cho bản thân về kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo - Để đáp ứng việc lựa chọn nội dung giáo dục trẻ, phải lựa chọn, tìm cách lựa chọn đồ chơi để phục vụ mục đích hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo một cách có hiệu quả thì trước hết cần phải nắm chắc những kiến thức cơ bản thông qua “Tài liệu hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên” của Thạc sỹ Nguyễn Thị Bách Chiến. - Tích cực tham gia vào các buổi bồi dưỡng kiến thức qua các buổi học chuyên đề do Phòng giáo dục và đào tạo tổ chức. Nhà trường tạo điều kiện sắp xếp thời gian đi tham quan các trường trọng điểm trong tỉnh và tỉnh bạn để tìm tòi, khám phá những đồ chơi có tính sáng tạo cao áp dụng tạo ra những đồ chơi phù hợp với từng loại nguyên vật liệu. - Tham khảo các đồ dùng đồ chơi qua mạng internet, các kênh truyền hình đặc biệt là các chương trình dành cho thiếu nhi như chương trình “Những tờ giấy diệu kỳ” dạy trẻ cách làm một số đồ dùng đồ chơi cho trẻ Mầm non, vào mạng xem các chương trình “Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ Mầm non” của các nước trên thế giới qua yotube, và qua trường bạn và bạn bè đồng nghiệp. - Sưu tầm những hình ảnh đẹp được làm từ nguyên vật liệu thiên nhiên để làm tư liệu, cẩm nang cho bản thân. - Hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo đúng quy trình có tác dụng hình thành, củng cố khái niệm, khám phá kha học, hấp dẫn, kích thích trí tò mò của trẻ, trẻ có thể thao tác với đồ chơi trong nhiều trò chơi. - Bản thân luôn sáng tạo thiết kết hoạt động làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên liệu thiên nhiên sẵn có của địa phương, phù hợp, an toàn, không độc hại, không nguy hiểm. - Biết sáng tạo, linh hoạt tổ chức các hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ một loại nguyên vật liệu có thể tạo hình thành nhiều đồ chơi khác nhau, có ý tưởng mới trong khai thác sử dụng. - Để có thể thực hiện tốt hoạt động “Hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo” giáo viên mầm non không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt động mà giáo viên còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hằng ngày của trẻ. - Xây dựng kế hoạch cụ thể cho hoạt động phù hợp với từng chủ đề thực hiện. - Qua việc học hỏi kinh nghiệm, tôi tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu góp phần giáo dục toàn diện cho trẻ và bổ xung được nhiều đồ dùng đồ chơi được làm ra từ đôi tay khéo léo của cô và trẻ, bổ sung nhiều đồ dùng dạy học ở lớp và hướng dẫn cho học sinh tự tay mình làm ra những đồ dùng đồ chơi giúp trẻ hoạt động một cách tích cực và hứng thú hơn trong hoạt động học tập và vui chơi. b. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường, tạo các góc mở thu hút trẻ tham gia hoạt động làm đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên,phế thải - Sau khi khảo sát lớp có những phần nhược điểm trên, tôi đã lên kế hoạch triển khai xây dựng môi trường học tập và các góc mở để trẻ được hoạt động làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo theo các chủ đề. Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ phù hợp, đa dạng, phong phú nhằm khơi dậy ở trẻ lòng ham muốn được làm đồ chơi sáng tạo, giúptrẻ hứng thú hơn khi tham gia các hoạt động. - Trong lớp học: + Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo ở các góc nghệ thuật, góc khám phá trải nghiệm, góc bé khéo tay phù hợp theo từng chủ đề. + Ngoài những đồ dùng đồ chơi theo thông tư mà Bộ Giáo dục ban hành thì bản thân tôi luôn luôn cố gắng sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải để tạo thành các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động như: Hạt gấc, hạt na, vỏ hến, sỏi, vỏ hộp, bìa cat tông, chai nọ nhựa.... Góc mở của trẻ trưng bày, trang trí bằng các đồ dùng, đồ chơi sáng tạo trẻ tự làm qua đó giúp trẻ học được cách giữ gìn, nâng niu, trân trọng sản phẩm của mình và bạn làm ra. Xắp xếp đồ dùng, đồ chơi tại các góc khoa học, gọn gàng thu hút sự chú ý của trẻ. + Làm nhiều dồ dùng từ nguyên vật liệu thiên nhiên, phế phải đẹp mắt để trang trí và cho trẻ chơi ở các góc như góc phân vai: Chơi bán đồ lưu niệm vòng cổ, vòng tay làm từ lá sắn, lắ cọ, con vật làm từ vỏ chai lọ nhựa Góc xây dựng tận dụng chai lọ nhựa làm đụng cụ xây dựng cho trẻ chơi. Góc khám phá trải nghiệm tận dụng chai lọ nhựa làm dụng cụ cho trẻ chơi đong, đo làm thí nghiệm Góc học tập tận dụng giấy báo cũ, lá cây cho trẻ chơi vẽ số đồ vật biểu thị số lượng tương ứng. - Ngoài lớp học: Khu vực hành lang xây dựng các góc trò chơi dân gian bố trí, sắp xếp các đồ chơi làm từ nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải do trẻ làm ra để trẻ được thực hiện trực tiếp trải nghiệm chơi với đồ chơi đó, kích thích sự ham muốn, khả năng sáng tạo, trí tưởng tượng của trẻ. - Khu vơi chơi của bé trang trí bằng các đồ chơi do cô và trẻ cùng làm từ các nguyên vật liệu, thiên nhiên, phế thải để trẻ chơi, qua quá trình chơi trẻ sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức, tự mày mò khám phá về các hiện tượng, âm thanh, cách chơi, công dụng, chất liệu kích thích trí tưởng tượng, sự ham muốn của trẻ được tạo sản phẩm đẹp từ vật liệu thiên nhiên, phế tải đễ kiếm, dễ tìm Đồ chơi chơi bằng nguyên vật liệu phế thải tại khu vui chơi c) Biện pháp 3: Tổ chức cho trẻ làm đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải. * Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo trong các hoạt động học. - Để giúp trẻ mầm non phát huy được tính tích cực sáng tạo nên đan xen giữa các nội dung hoạt động giáo dục một cách thống nhất, hài hoà. Tổ chức cho trẻ làm đồ chơi sáng tạo qua các hoạt động trải nghiệm, hoạt động tạo hình, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời như: Trải nghiệm làm đèn lồng từ chai nọ nhựa và giấy báo, làm đồ chơi những con sâu ngộ nghĩnh từ giấy báo cũ... Hình ảnh trẻ làm đồ chơi sáng tạo trong hoạt động học - Với hoạt động làm đồ dùng đồ chơi trên tiết học là hình thức học đóng vai trò chủ chốt, ở đó trẻ có thể tìm hiểu cuộc sống xung quanh, trẻ tiếp thu các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo theo một chương trình có tính hệ thống. - Trên tiết học, giáo viên có vai trò là người hướng dẫn, củng cố kỹ năng cũ và cung cấp cho trẻ những kỹ năng tạo hình mới. Đồ chơi của cô làm và sự dẫn dắt bằng tình huống có vấn đề sẽ kích thích trẻ hứng thú tham gia vào quá trình hoạt động. - Với hoạt động này, tôi tổ chức như một tiết học bình thường, tôi và trẻ được học thông qua việc chơi. - Quy trình tổ chức hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu khác nhau tuân thủ các bước sau: * Bước 1: Chuẩn bị nguyên vật liệu. - Có kế hoạch chuẩn bị nguyên vật liệu. - Xác định mức độ tham gia của trẻ cụ thể (trẻ tham gia ở công đoạn nào trong quá trình chuẩn bị nguyên vật liệu ) - Xác định nguyên vật liệu cần dùng cho một hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ chơi, để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vật liệu, đảm bảo các nguyên vật liệu thiên nhiên sạch sẽ, an toàn và sử dụng dễ dàng. - Trong quá trình chuẩn bị nguyên vật liệu sạch, an toàn để làm đồ chơi giáo viên cho trẻ quan sát màu sắc (xanh, đỏ, vàng..) hình dáng (tròn, dài, nhọn, bẹt ), tính chất (cứng, mềm, xốp, nhẵn, ráp ). Tạo điều kiện để trẻ tiếp xúc trực tiếp để nhận biết và nói lên suy nghĩ, ý tưởng của trẻ. * Bước 2. Tổ chức thực hiện. - Làm tốt phần cho trẻ xem mẫu (sờ vào mẫu đồ chơi hoặc cho trẻ chơi thử đồ chơi đó để gây hứng thú, sự tò mò của trẻ về đồ chơi làm bằng nguyên vật liệu từ thiên nhiên). - Cần có hệ thống câu hỏi mở (để kích thích trẻ quan sát và phát hiện điều mới lạ khi sử dụng nguyên vật liệu từ thiên nhiên cũng như cách làm ra đồ chơi) - Khi làm mẫu, cô làm từng bước từ nguyên liệu đến mẫu hoàn chỉnh cho trẻ xem. Sau đó hướng dẫn tuần tự từng bước cho trẻ làm theo. Làm xong bước này mới hướng dẫn trẻ làm tiếp bước khác, vừa làm vừa nhấn mạnh, giải thích, hướng dẫn cụ thể, chi tiết để trẻ có thể làm được - Lưu ý: Cần kiên trì hướng dẫn trẻ làm, kết nối các bộ phận của đồ chơi và động viên khích lệ trẻ làm tới khi trẻ tự làm được trọn vẹn cả sản phẩm. Với những trẻ yếu, giáo viên trực tiếp làm lại cho trẻ xem, cầm tay giúp trẻ làm lại * Bước 3: Nhận xét sản phẩm và hướng dẫn trẻ sử dụng sản phẩm. - Khi trẻ làm xong đồ chơi, giáo viên cho trẻ tự nhận xét sản phẩm của mình và bạn, bày tỏ cảm xúc của mình khi hoàn thành sản phẩm và hướng dẫn trẻ sử dụng, - Gợi ý trẻ đặt tên cho sản phẩm. - Khi nhận xét sản phẩm giáo viên trò chuyện cùng trẻ để trẻ nhận thấy các dáng vẻ khác nhau của mỗi đồ chơi. Mặc dù đồ chơi đó cùng được làm từ nguyên vật liệu giống nhau. Ví dụ: Đề tài “Làm con con trâu từ lá mít”. + Chuẩn bị: - Lá mít - Kéo - Dây len + Tiến hành: - Cô cho trẻ cùng hát “Macdonal had a farm” và tham quan trang trại của các bác nông dân, đàm thoại với trẻ về các con vật nuôi trong trang trại: - Trang trại của bác nông dân có những con gì? - Những chú trâu của bác nông dân có gì đặc biệt? - Cô cho trẻ về nhóm đón nhận món quà của bác nông dân. - Bác nông dân tặng gì? - Các con hãy cùng khám phá xem con trâu được làm từ những nguyên liệu gì? Con đoán xem con trâu này làm bằng cách nào? - Các con có muốn tự tay mình làm được những chú nhím xinh xắn này không? Cô hướng dẫn cách làm: - Hướng dẫn trẻ lấy kéo cắt hình sừng trâu theo đường gân lá vào đến sống lá (ở phía gần cuống lá) để làm đầu của con trâu. Sau đó hướng dẫn trẻ cuốn lá lại rồi buộc dây để làm thân.Cuối cùng buộc dây vào cuống lá rồi luồn sợi dây đó vào trong thân vừa cuốn. Như vậy bé đã làm xong một con trâu rồi. Hãy giật nhẹ sợi dây xuống để con trâu cử động đầu nhé! - Sau khi hướng dẫn cô hỏi lại trẻ các thao tác. - Cô cho trẻ tự lấy đồ dùng về chỗ để thực hiện làm con trâu. - Cô quan sát, bao quát giúp đỡ trẻ để trẻ hoàn thiện sản phẩm. - Cô cho trẻ nhận xét sản phẩm, giới thiệu cách sử dụng sản phẩm - Cuối giờ cô cho trẻ trải nghiệm chơi với sản phẩm của mình tạo ra. - Có thể sử dụng sản phẩm cho trẻ chơi hoạt động góc, chơi ngoài trời Hình ảnh trẻ chơi với đồ chơi tự làm Một số gợi ý làm đồ chơi sáng tạo lồng ghép vào hoạt động góc, hoạt động ngoài trời kích thích trẻ hứng thú khi tham gia vào các hoạt động. Ví dụ: Làm con cá bằng vỏ sò + Chuẩn bị: - Vỏ sò, keo dán, màu vẽ, mắt nhựa + Cách làm: Cô hướng dẫn trẻ lựa chọn vỏ sò có kích cỡ khác nhau để làm con cá. Dùng vỏ sò to làm thân con cá.Tiếp đến cho trẻ dùng keo để gắn vỏ sò nhỏ làm vây và đuôi cá.Cuối cùng gắn mắt ngựa vào như vậy là đã có một chú cá nhỏ nhỏ, xinh xinh vô cùng dễ thương. Hình ảnh sản phẩm con cá từ vỏ sò Ví dụ: Đề tài “Làm vòng tay từ hoa” + Chuẩn bị: - Hoa bưởi, dây cước để xâu hoa + Cách làm: - Cô có thể cho trẻ tự chuẩn bị hoa ở nhà để làm phong phú màu sắc cho chiếc vòng tay. Nếu hoa còn ở cành thì hướng dẫn trẻ ngắt rời từng bông hoa ra, tiếp theo dùng dây xâu lần lượt từng bông hoa thành một vòng làm sao cho vừa với tay của mình. Cuối cùng buộc 2 đầu dây lại với nhau để tạo thành một chiếc vòng đeo tay. Hình ảnh sản phẩm làm vòng tay từ hoa * Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo ngoài hoạt động học. - Có thể nói đây là một hoạt động mang tính tự do mà trẻ có thể tham gia một cách tự nguyện, tự giác. Các hoạt động này có thể diễn ra ở những thời điểm khác nhau trong ngày một cách hợp lý như dạo chơi, sinh hoạt chiều. Tổ chức các cuộc thi để cho trẻ có cơ hội được làm đồ chơi dự thi. - Với hoạt động chiều và trong các cuộc thi, tôi thường chuẩn bị cho trẻ những nguyên vật liệu đơn giản và phổ biến. Yêu cầu về kiến thức và kỹ năng của trẻ hầu hết là nhằm rèn luyện, củng cố những kỹ năng đã học, khuyến khích trẻ vận dụng những kỹ năng cũ để sáng tạo ra những sản phẩm mới có thể là trẻ tự tưởng tượng hoặc cô có thể gợi ý. Ví dụ: Trong giờ dạo chơi ngoài sân trường tôi cho trẻ nhặt những chiếc lá rụng và gợi ý tưởng hướng dẫn trẻ những chiếc lá đó có thể làm được rất nhiều đồ chơi, các con cuộn lá lại để làm những chiếc kèn thổi rất hay, hoặc có thể cuộn dọc lá rồi dùng dây buộc lại sau đó lấy một chiếc dây khác buộc phần cuống lại làm con cào cào... ngoài ra từ chiếc lá còn có thể làm con châu chấu. - Làm như vậy trẻ vừa được tham gia vào hoạt động dạo chơi, lao động lại vừa góp phần làm sạch sân trường và đặc biệt trẻ làm được một đồ chơi do chính tay mình làm ra, trẻ sẽ rất hứng thú và tham gia một cách rất tích cực. - Như vậy, việc dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi không chỉ có thể tổ chức trên tiết học mà còn có thể tổ chức ngoài tiết học. Hoạt động dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi luôn được trẻ ủng hộ và tham gia khá nhiệt tình. - Ngoài ra, trong những giờ sinh hoạt chiều, tôi thường tổ chức cho trẻ tự làm một đồ chơi cho riêng mình từ những nguyên vật liệu tự nhiên được huy động ở gia đình trẻ, tuy đó chỉ là những đồ chơi rất đơn giản nhưng đây là một việc làm hết sức ý nghĩa đối với trẻ, hơn thế nữa tôi tổ chức một cuộc thi làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ và chắc chắn không khí của tiết học sẽ trở nên tưng bừng và náo nhiệt hơn. Sản phẩm của trẻ làm ra vừa để ngắm vừa là một món quà độc đáo của trẻ nhỏ dành cho người thân bằng chính sức lao động và khả năng của mình, lại vừa thoả mãn chính nhu cầu chơi của trẻ. Sản phẩm của trẻ giờ hoạt động buổi chiều đ) Biện pháp 4: Kết hợp với phụ huynh trong việc dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi - Ngay từ đầu năm học vận động bậc phụ huynh tham gia đóng góp nguyên vật liệu từ thiên nhiên sẵn có trong gia đình: Hột, hạt, vỏ ngô, một số loại lá... phù hợp với yêu cầu của mỗi bài học, mỗi chủ đề để cho cô giáo và trẻ cùng làm đồ dựng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động. - Việc phụ huynh đóng góp nguyên vật liệu như vậy đó góp phần tăng thêm hứng thú và sự tích cực của trẻ trong việc tham gia vào hoạt động làm đồ dùng đồ chơi. - Để làm được như vậy tôi đã lên kế hoạch cụ thể nội dung của từng bài học, nguyên vật liệu cần chuẩn bị cho bài học từ đó huy động phụ huynh đóng góp những nguyên vật liệu đó để đảm bảo cho hoạt động. - Tuyên truyền với phụ huynh, Làm video hướng dẫn làm đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên, phế thải gửi lên nhóm zalo của lớp để phụ huynh có thể tham gia cùng con làm đồ chơi ở nhà, vừa giúp trẻ hạn chế xem điện thoại, bố mẹ có thời gian chơi cùng con nhiều hơn. Từ đó khuyến khích phụ huynh tham gia vào việc hướng dẫn trẻ làm đồ chơi tự tạo ở nhà: Làm thiệp sinh nhật, tận dụng vỏ trứng để làm chậu trồng cây, xếp hột hạt thành một hình cụ thể... Hình ảnh phụ huynh khuyên góp vỏ chai, nọ phế thải Ví dụ: Với chủ đề “Gia đình” tôi xây dựng một loạt các bài tập cho trẻ: Làm cái bát bằng vỏ trứng, làm quạt bằng mo cau... kèm theo đó là những hướng dẫn cụ thể để phụ huynh có thể hướng dẫn con và cùng làm với con ở nhà. - Tương tự với chủ đề “Thế giới thực vật” tôi xây dựng một loạt các bài tập dạy trẻ làm các loại hoa từ những nguyên vật liệu khác nhau như: Làm con trâu bằng lá đa, làm con mèo bằng lá chuối, làm con nhím bằng quả thông, Làm vòng tay, vòng cổ bằng hoa, làm con cá bằng vỏ sò... và kèm theo hướng dẫn cách làm cụ thể để phụ huynh có thể dạy trẻ làm tại nhà của mình. - Ngoài ra, tôi thường xuyên mời phụ huynh tham quan góc học tập, xem các đồ chơi do chính tay trẻ làm để phụ huynh thấy được rằng con em mình hoàn toàn có thể làm được đồ chơi từ những nguyên vật liệu sẵn có từ thiên nhiên. Bên cạnh đó tôi thường xuyên trao đổi trực tiếp với phụ huynh một số kiến thức về việc dạy trẻ làm đồ chơi trong các giờ đón và trả trẻ, từ đó phụ huynh có thể đóng góp cho cô giáo những kiến thức mới trong hoạt động dạy trẻ làm đồ chơi sáng tạo và đóng góp những nguyên vật liệu thiên nhiên đó qua sử dụng cho nhà trường. Tôi nghĩ đây cũng là một hình thức khá hay trong việc phát huy ở trẻ tính tích cực sáng tạo trong hoạt động dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi. Hình ảnh sản phẩm trẻ được làm ở nhà e) Kết quả khi thực hiện biện pháp * Kết quả đạt được Sau khi thực hiện các biện pháp trên để hướng dẫn trẻ lớp 5 - 6 tuổi trường mầm non Hữu Sản làm đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu khác nhau từ thiên nhiên năm học 2022 - 2023thu được kết quả như sau: - Về phía giáo viên + Bản thân thấy yêu nghề, mến trẻ hơn khi được thấy trẻ vừa được học, vừa được vui chơi một cách thoải mái. + Biết cách tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động với nguyên liệu thiên nhiên, tiết kiệm được kinh phí trong việc trang trí lớp, làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ. Biết sử dụng sản phẩm của trẻ để trang trí lớp, tạo môi trường học tập, vui chơi và sử dụng vào các hoạt động phù hợp nên tiết kiệm được nhiều thời gian. + Nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân, có tinh thần phấn đấu trong công việc. + Thông qua hoạt động này trẻ được phát triển cả vận động tinh và thô, đồng thời mở rộng vốn từ và kinh nghiệm sống cho trẻ. + Nâng cao được kĩ năng, kiến thức tuyên truyền với phụ huynh trong việc phối hợp chăm sóc giáo dục trẻ * Về phía trẻ + 93% trẻ hứng thú tham gia hoạt động cùng với cô + Trẻ tập trung quan sát hơn, trả lời các câu hỏi mạch lạc, rõ ràng hơn. + Trẻ có nhiều sáng tạo và có óc tưởng tượng phong phú làm được nhiều đồ chơi từ các nguyên vật liệu khác nhau, trẻ đưa ra được nhiều ý tưởng với câu hỏi “Con có ý tưởng gì với những nguyên vật liệu này?” + Trẻ chủ động, tích cực trong việc lựa chọn nguyên liệu để làm đồ chơi cho ý tưởng của mình. + 90 - 95% trẻ nhận thức tốt nội dung của bài học. + Trẻ có tính kiên trì và khéo léo hơn, hoàn thành được sản phẩm của mình + Có ý thức giữ gìn và trân trọng những sản phẩm mà mình đã làm ra. * Qua áp dụng biện trên trẻ lớp tôi với tổng số 28 trẻ đạt kết quả đạt như sau: Trước khi áp dụng biện S Sau khi áp dụng biện pháp Nội dung pháp TT Đạt Chưa đạt Đạt Chưa đạt Trẻ hứng thú, 1 19/28=67% 10/28 =33% 26/28=93% 2/28=7% tích cực, chủ động khi tham gia hoạt động Kỹ năng quan sát 2 15/28=54% 13/28 =46% 24/28 =86% 4/28=14% và trả lời câu hỏi Trẻ có kiến thức, 3 kỹ năng làm đồ 13/28=46% 13/28 =54% 24/28 =86% 4/28=14% chơi sáng tạo Trẻ có tính kiên 4 14/28=50% 14/28=50% 23/28 =82% 5/28=18% trì, khéo tay Ý thức biết giữ 5 gìn sản phẩm do 20/28=71% 8/28 =29% 28/28=100% 0% mình làm ra 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng biện pháp * Về đối tượng nghiên cứu Một số biện pháp hướng dẫn trẻ lớp 5 - 6 tuổi trường mầm non Hữu Sản làm đồ chơi sáng tạo từ các nguyên vật liệu thiên nhiên và phế thải * Về không gian Tại lớp 5 - 6 tuổi trường mầm non Hữu Sản * Về thời gian Từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 5 năm 2023 Phạm vi nghiên cứu là trẻ mẫu giáo lớp 5 - 6 tuổi trường mầm non Hữu Sản năm học 2022 - 2023. Nghiên cứu và thực nghiệm đã đạt kết quả rất tốt trẻ mạnh dạn, tự tin hứng thú vào hoạt động và chất lượng tiết dạy càng được nâng cao về cuối năm, trẻ thích được tạo ra các đồ chơi sáng tạo đẹp. Đề tài có thể áp dụng thực hiện đối với mọi lứa tuổi mầm non, tại các cơ sở giáo dục mầm non. 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của biện pháp Sau khi triển khai, ứng dụng các biện pháp nêu trên với trẻ và phụ huynh lớp tôi, đã mang lại những lợi ích về kinh tế, xã hộinhư sau: 7.3.1 Hiệu quả về kinh tế - Xây dựng được môi trường cho trẻ hoạt động trải nghiệm làm đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải theo đúng hướng “Lấy trẻ làm trung tâm” - Tận dụng được các nguyên vật liệu phế thải, giảm chi phí, không mấttiền mua để làm ra được các loại đồ dùng đồ chơi đẹp, sáng tạo phục vụ cho cho trẻ chơi, giúp bảo vệ môi trường 7.3.2. Hiệu quả về xã hội a) Đối với trẻ - Biết thể hiện tình cảm giao lưu giữa bạn bè, giữa trẻ và cô, thích chơi cùng bạnvà biết được nhiệm vụ của mình và bạn trong khi chơi, hứng thú trong khi chơi. - Trẻ đã có một số phẩm chất cần thiết trong mọi hoạt động như: giao và nhận nhiệm vụ, chia sẻ, lắng nghe, đoàn kết, hợp tác, trình bày ý kiến, nhận xét - Trẻ có ý thức sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải làm đồ dùng đồ chơi ý nghĩa, thiết thực để bảo vệ môi trường - Tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị nhân văn cao có ý nghĩa góp phần xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp. Có sự giao lưu giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với cô, giữa trẻ với phụ huynh trong việc tạo ra đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu phế thải. b) Đối với nhà trường - Góp phần xây dựng nhà trường vững mạnh đúng với chủ đề năm học “Xây dựng trường mầm non xanh - sạch - an toàn” c) Đối với cô - Bản thân có nhiều kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn - Giúp bản thân linh hoạt sáng tạo hơn trong lựa chọn nội dung tổ chứccác hoạt động trải nghiệm, tạo hình, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời - Có nhiều đồ dùng, đồ chơi sáng tạo cho trẻ trải nghiệm, học tập, có sự giao lưu giữa cô và trẻ, giữa giáo viên với phụ huynh. d) Đối với phụ huynh - Phụ huynh đã hiểu được phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm và chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non. - Tạo được niền tin yêu, mối quan hệ gắn kết giữa phụ huynh với nhà trường, phụ huynh với giáo viên. Phụ huynh đã nhiệt tình sưu tầm, ủng hộcác loại nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải có sẵn tại địa phương góp phần bảo vệ môi trường - Phụ huynh yên tâm, tin tưởng gửi con cho các cô nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục tại trường lớp để làm việc, lao động và sản xuất. * Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG TÁC GIẢ (Chữ ký, dấu) (Chữ ký và họ tên) Bế Thị Mơ