Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 40: Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

KiÓm tra bµi cò Cho s¬ ®å cÊu t¹o nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè nh sau: 11+ 3+ Natri Liti §iÒn sè thÝch hîp vµo b¶ng sau: Nguyªn ĐiÖn tÝch Sè e líp Sè P Sè e Sè líp e tö h¹t nh©n ngoµi cïng Na 11 + 11+ 11- 3 1 Li 3+ 3+ 3- 2 1 Tiết 40: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC Đ.I. Men- đê- lê- ép ( 1834- 1907) TiÕt 40 : s¬ lîc vÒ b¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc I.Nguyªn t¾c s¾p xÕp c¸c nguyªn tè trong b¶ng tuÇn hoµn Mời các em xem 1 số dạng loại bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học. Bảng hệ thống tuần hoàn của Professor Thoedor Benfey Bảng hệ thống tuần hoàn dạng thiên hà Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học Số hiệu nguyên tử nhóm nhóm 19 nhóm nhóm nhóm nhóm nhóm nhóm nhóm 12149 Chu kì I II FSiK KHHH III IV V VI VII VIII 1 Mg 2 H He 1 Hidro SilicFloKali Heli 1 Magie 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Li Be 192839 B C N O F Ne 2 Liti Beri NTK Bo Cacbon nitơ Oxi Flo neon 7 9 24 11 12 14 16 19 20 11 12 13 14 15 16 17 18 Na Mg Tên NT Al Si P S Cl Ar 3 Natri Magie Kim loại chuyển tiếp Nhôm Silic Phốt phoLưu huỳnh Clo Agon 23 24 27 28 31 32 35.5 40 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge Ás Se Br Kr 4 Kali Canxi Scandi Titan Vanadi crom mangan Sắt Coban Niken Đồng Kẽm Gali Gemani Asen Selen Brom Kripton 39 40 45 48 51 52 55 56 59 59 64 65 70 73 75 79 80 84 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe 5 Rubidi Stronti Ytri Zỉiconi Niobi MolipdenTecnexi Ruteni Rodi Paladi Bạc Cadimi Indi thiếc Stibi Telu Ioots Xenon 85 88 89 91 93 96 99 101 103 106 108 112 115 119 122 128 127 131 55 56 57 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 Cs Ba La Hf Ta Ư Re Os Ir Pt Au Hg Ti Pd Bi Po At Rn 6 Xesi Bari Lantan Hafini Tantan Vonfam Reni Óimi Iridi Platin VàngThuỷ ngân Tali Chì Bitmut Poloni Atatin Radon 133 137 139 179 181 184 186 190 192 195 197 201 204 207 209 209 210 222 87 88 89** Fr Ra Ac 104 105 Kim 7 Franxi Radi Actini 223 226 227 loại Phi 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 •Họ Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu kim •Lantan Xeri PrazeodimNeodimPrometi Samari Europi Gadolini Tebi Diprozi Honmi Eribi Tuli Ytecbi Lutexi 140 141 144 147 150 152 157 159 163 165 167 169 173 175 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 ** Họ Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Khí Lorenxi Actini ThoriiProtactini Urani Neptuni Plutoni Amerixi Curi Beckeli CalifoniEnsteni FecmiMendeleviNobeli 257 232 231 238 237 242 243 247 247 251 245 253 256 255 hiếm TiÕt 40 : s¬ lîc vÒ b¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc I.Nguyªn t¾c s¾p xÕp c¸c nguyªn tè trong b¶ng tuÇn hoµn Trong b¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ®îc s¾p xÕp theo chiÒu tăng dÇn cña ®iÖn tÝch h¹t nh©n nguyªn tö. II. CÊu t¹o b¶ng tuÇn hoµn 1.¤ nguyªn tè Kí hiệu 12 Số hiệu hóa học Mg nguyên tử Magie Tên nguyên Nguyên tử 24 tố khối Sè hiÖu nguyªn tö cho em biÕt nh÷ng th«ng tin g× II. Cấu tạo bảng tuần hoàn 1. Ô nguyên tố: Ô nguyên tố cho biết: - Số hiệu nguyên tử - Kí hiệu hoá học - Tên nguyên tố -Nguyên tử khối Chú ý:- Số hiệu nguyên tử có số trị bằng số đơn vị điện tích hạt nhân và bằng số electron trong nguyên tử. - Số hiệu nguyên tử trùng với số thứ tự của nguyên tố. 2. Chu kì 3+ 6+ 8+ Nguyên tử:Li Nguyên tử: C Nguyên tử: O Chu kì: 2 Có 2 lớp eletron Kết luận: -Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron và được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần. Chú ý Số thứ tự của chu kì đúng bằng số lớp electron ( có 7 chu kì). ?-Dự đoán chu kì các nguyên tố có cấu tạo nguyên tử như sau: H chu kì 1; He chu kì 2 1+ 2+ Nguyên tử: H Nguyên tử: He 11+ 12+ Nguyên tử: Na Nguyên tử: Mg 3. Nhóm Kết luận: Nhóm gồm các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có số electron ở 3+ lớp ngoài cùng bằng nhau và do đó có tính chất tương tự nhau được xếp thành cột theo chiều tăng dần điện tích Nguyên tử: Li hạt nhân. Chú ý: Số thứ tự của nhóm đúng bằng số electron ở lớp ngoài cùng của 11+ nguyên tử ( có 8 nhóm ). Nguyên tử:Na Nhóm I: có 1 electron ở lớp ngoài cùng Cñng cè Câu 1: Các nguyên tố xếp ở chu kì 6 có số lớp electron trong nguyên tử là: A. 3 B. 5 C. 6 D. 7 Bạn có 10 giây suy nghĩ Hết giờ 5 giây 10 giây Câu 2: Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố, số chu kì nhỏ và chu kì lớn là: A. 3 và 3 B. 3 và 4 C. 4 và 4 D. 4 và 3 Bạn có 10 giây suy nghĩ Hết giờ 5 giây 10 giây Câu 3: Số nguyên tố trong chu kì 3 và 5 là: A. 8 và 18 B. 18 và 8 C. 8 và 8 D. 18 và 18 Bạn có 10 giây suy nghĩ Hết giờ 5 giây 10 giây Bµi tËp 4: Em h·y ®iÒn vµo b¶ng sau c¸c sè liÖu cßn thiÕu(kh«ng sö dông b¶ng hÖ thèng tuÇn hoµn). KÝ ĐiÖn Sè P Sè e sè Sè e STT Chu Nhãm hiÖu tÝch líp e líp kì hãa h¹t ngoµi häc nh©n 13 + 3 3 Al 13 13 13 3 III S 16 + 16 16 3 6 16 3 VI Li 3 + 3 3 2 1 3 2 I F 9 + 9 9 2 7 9 2 VII Be 4 + 4 4 2 2 4 2 II 2.Nguyên tử của một nguyên tố có tổng số hạt là 36, trong đó số hạt proton (p) bằng số hạt notron (n). Hãy tìm tên nguyên tố đó, cho biết một vài thông tin về ô nguyên tố này. Giải Ta có: p + e + n = 36 Mà: P = e =n => 3e =36 => e = 12 Nguyên tố đó là: Mg - Số hiệu nguyên tử : 12 - Kí hiệu hoá học: Mg - Tên nguyên tố: Magie - Nguyên tử khối: 24 HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Tiếp tục hoàn thành bài tập 1,2 trang 101 sách giáo khoa. - Nghiên cứ trước phần III, IV ở nhà dặc biệt chú ý đến chu kì 1,2,3 và nhóm VII để chuẩn bị cho tiết học 40. H H c H H TiÕt 40 : s¬ lîc vÒ b¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc I.Nguyªn t¾c s¾p xÕp c¸c nguyªn tè trong b¶ng tuÇn hoµn Mời các em xem 1 số dạng loại bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.